Officiële brief/aanmaning. 2 februari 1939. De Directeur van het Marktwezen, Jan van Galenstraat 14, Amsterdam (W.). [Briefhoofd met logo van Amsterdam / drie kruisen]
MARKTWEZEN AMSTERDAM
TELEFOONNUMMER 85151
VERZOEKE BIJ BEANTWOORDING DATUM EN NUMMER TE VERMELDEN

No. 28/12/11 M
BIJLAGE [leeg]
ONDERWERP: [leeg]

AMSTERDAM (W.) 2 Februari 1939
JAN VAN GALENSTRAAT 14

AAN
Mw. J. Hendriksen-Cornelissen,
Lindengracht 88 I,
Amsterdam-Centrum.
Wyk 9.

Aangezien U gedurende langer dan drie weken in gebreke is gebleven, om het marktgeld, verschuldigd voor Uw plaats op de markt Lindengracht te betalen, waarschuw ik U hierbij, dat U alsnog vóór 5 Februari a.s. aan Uw verplichting moet voldoen.

Ik wijs U er met nadruk op, dat, indien U langer in gebreke blijft, de U verleende vaste plaats, ingevolge artikel 11 van het Reglement op de Markten, met ingang van 6 Februari a.s. onherroepelijk wordt ingetrokken.

Indien een geldige reden U verhindert, om aan Uw verplichtingen te voldoen (bijvoorbeeld omdat U steun geniet; in een ziekenhuis wordt verpleegd, enz.) dient U onmiddellijk mijn dienst hiervan in kennis te stellen, omdat dan kan worden voorkomen, dat de intrekking plaatsvindt.

De Directeur,

[handtekening ontbreekt op dit kopie-exemplaar]

A.Z. MODEL NO. S. 10.000-6-'38-1633. Dit document is een formele sommatie aan een marktkraamhoudster, mevrouw Hendriksen-Cornelissen. De kern van de brief is een betalingsachterstand van meer dan drie weken voor haar standplaats op de Lindengracht-markt.

De toon is ambtelijk en dwingend. Er wordt een harde deadline gesteld (5 februari) met een direct gevolg bij niet-betaling: het onherroepelijk verliezen van de vaste staanplaats per de volgende dag. Dit wijst op een streng handhavingsbeleid van de Dienst van het Marktwezen in de jaren dertig.

Interessant is de laatste alinea, waarin een ontsnappingsclausule wordt geboden voor sociale noodsituaties, zoals het ontvangen van "steun" (werkloosheidsuitkering in de crisistijd) of ziekenhuisopname. Dit weerspiegelt de precaire economische situatie van veel marktkooplieden in 1939. De brief dateert van februari 1939, vlak voor het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog en aan het einde van de Grote Depressie. De Lindengracht in de Amsterdamse Jordaan was (en is) een belangrijke marktlocatie. In deze periode was de Jan van Galenstraat net de nieuwe centrale plek voor het Marktwezen geworden (de Centrale Markthallen openden daar in 1934).

De vermelding van "steun" in de brief is historisch relevant; het refereert aan het stelsel van werkloosheidszorg dat in de jaren '30 zeer karig was en waarbij men zich vaak meerdere keren per dag moest melden (stempelen). Voor een kleine zelfstandige op de markt betekende het niet kunnen betalen van het marktgeld vaak direct een verlies van inkomen en een terugval in bittere armoede. J. Hendriksen Gemeente Amsterdam Marktwezen