Officiële circulaire / Bekendmaking. 22 juni 1943. BEDRIJFSCHAP VOOR GROENTEN EN FRUIT.
Laan Copes van Cattenburch 62
's-Gravenhage.

DIRECTIE.
Dict. KJ. Typ. MG.
No. G.96/'43.
Rb.V.V.O.

AAN DE GEADRESSEERDE VEILINGVEREENIGING.

No. 105/20/1M. 1943 23/6
's-Gravenhage, 22 Juni 1943.

Betr. Vroege aardappelen.

Met ingang van Vrijdag 25 Juni 1943 is het rooiverbod voor vroege aardappelen, voorzoover geteeld op tuinbouwteeltvergunning of op een tijdelijke tuinbouwteeltvergunning zonder opdruk van het woord "Pootaardappelbedrijf", opgeheven, zoodat op bovengenoemden datum met het rooien een aanvang mag worden gemaakt.

RICHTLIJNEN.

Kwaliteit.
1. De kwaliteit en de sorteering moeten voor elke partij gelijk zijn.
2. Aangevreten, stukgestoken, sterk gepokte, groen gekleurde, misvormde en verder afwijkende aardappelen mogen in de te veilen partijen practisch niet voorkomen. De partijen moeten zooveel mogelijk droog worden aangeboden en vrij zijn van grond en onreinheden.

Sorteering.
De aardappelen moeten in twee sorteeringen worden aangevoerd:
1. sorteering 28 mm. en op
2. kriel van 15-28 mm. beide vierkantsmaat.

De afwijkende, zooals aangevretene, stukgestokene, sterk gepokte en groen gekleurde aardappelen moeten als veevoeder worden afgezet.

Veevoederaardappelen.
De veevoederaardappelen moeten eveneens ter veiling worden aangevoerd en aan de V.B.N.A. afgeleverd.
De prijs, aan een teler uit te betalen, is maximaal fl. 2.20 per 100 Kg., bij levering franco laadplaats.
Voor veevoeder mogen alleen die aardappelen worden afgeleverd, waarvoor door de P.I.C.A. een veevoederverklaring is afgegeven.

Prijs.
De prijs van 26 Juni 1943 t/m 3 Juli 1943 is vastgesteld als volgt:

                                 28 mm. en op:    15-28 mm.

Zaterdag 26 Juni 1943 9.50 5.--
Maandag 28 Juni 1943 9.-- 5.--
Dinsdag 29 Juni 1943 8.90 5.--
Woensdag 30 Juni 1943 8.80 5.--
Donderdag 1 Juli 1943 8.70 5.--
Vrijdag 2 Juli 1943 8.60 5.--
Zaterdag 3 Juli 1943 8.50 5.--

Gewicht.
Het door den teler op den veilingbrief aangegeven gewicht moet, welke verpakking ook wordt gebruikt, door de aangevoerde partij geheel worden gedekt.
Op den veilingbrief moet door den teler de soort van de aangevoerde aardappelen worden vermeld.

-2- Dit document illustreert de verregaande overheidsbemoeienis met de landbouw en voedselvoorziening in Nederland tijdens de Duitse bezetting. Enkele kernpunten:

• Centrale Regie: Het "Bedrijfschap voor Groenten en Fruit" fungeerde als een dwingend orgaan dat de volledige keten van productie tot prijszetting controleerde.
• Oogstbeheersing: Het "rooiverbod" was een instrument om te voorkomen dat telers hun producten te vroeg of ongecontroleerd op de (zwarte) markt brachten. De opheffing op 25 juni markeert het officiële begin van het seizoen voor vroege aardappelen.
• Standaardisatie: Er wordt strikt onderscheid gemaakt tussen consumptie-aardappelen (met vaste sorteermaten van 28mm+ en kriel) en veevoeder. Dit diende om de schaarse middelen zo efficiënt mogelijk over de bevolking en de veestapel te verdelen.
• Vaste Prijzen: De tabel toont een degressief prijsverloop (van 9.50 naar 8.50 gulden per 100kg voor de grote maat). Dit is gebruikelijk bij de aanvang van een seizoen om de eerste aanvoer te stimuleren, terwijl de prijzen normaliseren naarmate het aanbod stijgt.
• Bureaucratie: De verwijzingen naar instanties als de V.B.N.A. (Vereniging van Bemiddelaars in Nieuwe Aardappelen) en de P.I.C.A. (Provinciale Inkoopcentrale voor Akkerbouwproducten) tonen het fijnmazige netwerk van controle-organen aan. In juni 1943 was de voedselvoorziening in bezet Nederland een kritieke zaak. Aardappelen vormden het hoofdbestanddeel van het dieet, maar een groot deel van de productie werd opgeëist door de bezetter of verdween in de zwarte handel. Door middel van dergelijke publicaties probeerde de administratie de officiële markt via de veilingen in stand te houden. De vermelding "-2-" onderaan duidt erop dat dit waarschijnlijk de tweede pagina is van een circulaire of dat er een begeleidend schrijven bij hoorde. Het document ademt de sfeer van de "ordening" van de economie, waarbij elke handeling van de boer door regels was vastgelegd.