Officiële circulaire / mededeling. 12 juni 1943. Bedrijfschap voor Groenten en Fruit, 's-Gravenhage. De Veilingen. BEDRIJF SCHAP VOOR GROENTEN EN FRUIT
Laan Copes van Cattenbruch 62 's-Gravenhage.

DIRECTIE.
Dict. v. W. - Typ.: JL.
No. G 89/'43.
Rb.V.V.O. AAN DE VEILINGEN.

No. 105/19/1 M. 1943 15/6 's-Gravenhage, 12 Juni 1943.

Betreft: Regeling aardbeien voor de industrie.

    Op 15 Juni a.s. gaat voor de aardbeien de volgende regeling in.

    De aardbeien met dop zijn uitsluitend bestemd voor de versche consumptie, de aardbeien zonder dop uitsluitend voor de industrie. **Alle Jecunda's zijn bestemd voor fabriekmatige verwerking en moeten dus zonder dop worden geplukt.**

    De fabrieksaardbeien, die voor den voet op moeten worden geplukt, worden tegen 35 cent per kg. netto aan de fabrikanten gefactureerd.

    De aardbeien moeten netto worden verkocht; voorzover de usance bestond bruto voor netto te verkoopen, moet van het bruto-gewicht 10% worden afgetrokken en derhalve 90% van het bruto-gewicht voor netto worden gefactureerd.

    De chips kunnen berekend worden tegen 16 cent per stuk; bij teruglevering van ledige chips moet aan den gebruiker 14 cent per chip worden uitbetaald.

    De verdeeling van de fabrieksaardbeien zal weer geschieden over de door ons aangewezen fabrikantleiders. Alle partijen fabrieksaardbeien moeten dus aan bedoelde leiders worden opgegeven. Hieronder volgt de beschrijving der rayons, waarin de verschillende leiders optreden. Het is dringend gewenscht, dat daags tevoren een taxatie wordt gemaakt van den verwachten aanvoer van fabrieksaardbeien en dat deze taxatie steeds aan den fabrikantleider of zijn vertegenwoordiger wordt medegedeeld, om een goede verdeeling te bevorderen. Aan ons moet wekelijks schriftelijk worden opgegeven, welke hoeveelheden fabrieksaardbeien aan de fabrikantleiders voor verdeeling ter beschikking zijn gesteld.

                    BEDRIJF SCHAP VOOR GROENTEN EN FRUIT;
                    (handtekeningen)

INDEELING IN RAYONS:

Breda en Omgeving: (de Heer R. Jansen van de firma A.G.T. Jansen & Zn.
(incl. Bergen op Zoom) (te Breda.

Zeeland: (de Heer C.D. v.d. Vijver van de N.V. v.d. Vijver's
(Conservenfabrieken te Rijnsburg,
(vertegenwoordigd door den Heer Ganzeman.

Beverwijk: (de Heer R. v. Lunzen van de N.V. v/h Gebrs. Docter
(te Beverwijk en de Heer G. Bos van de firma
(G. Bos & Co te Amsterdam.

Barendrecht en (de Heer D. v.d. Ploeg van Zwanenburg N.V. te
Omstreken: (Zwijndrecht.

De Betuwe: (de Heer M.A. Vink JFzn. van de N.V. Vink's Fruit-
(handel te Elst.

Zaltbommel en (de Heer F.M.P. Gouverne van de N.V. Mij. "de
Geldermalsen: (Betuwe" te Tiel.

Aanvulling rayon kruisbessen:
In onze circulaire over kruisbessen voor de industrie is niet genoemd het rayon van den Bosch en de Langstraat. Dit rayon komt voor rekening van den Heer van Wagenberg van de N.V. van Wagenberg Festen te Vlijmen. * Vorm: Een officiële getypte circulaire op briefpapier van een 'Bedrijfschap'. Het document bevat ambtelijke stempels, parafen en handtekeningen.
* Inhoud: De brief bevat strikte instructies voor de oogst, prijsstelling en distributie van aardbeien (specifiek het ras 'Jecunda') in juni 1943. Er wordt een scherp onderscheid gemaakt tussen fruit voor directe consumptie (met dop) en voor de industrie (zonder dop).
* Terminologie:
* Dop: Het kroontje/steeltje van de aardbei.
* Usance: Handelsgebruik of gewoonterecht.
* Chips: Kleine houten fruitmandjes of kratjes.
* Fabrikantleiders: Personen aangesteld om de stroom van grondstoffen naar fabrieken te coördineren.
* Toon: Directief en regulerend, kenmerkend voor de geordende distributie-economie. Dit document is opgesteld tijdens de Duitse bezetting van Nederland in de Tweede Wereldoorlog. Het 'Bedrijfschap voor Groenten en Fruit' was een van de vele publiekrechtelijke bedrijfsorganisaties die onder toezicht van de bezetter de gehele voedselketen controleerden.

In 1943 was de schaarste groot en was de economie volledig omgevormd tot een geleide economie. Niets mocht buiten het officiële distributiesysteem om worden verhandeld (ter bestrijding van de zwarte markt en ter veiligstelling van de voedselvoorziening, ook voor Duitsland). De strikte regels voor het plukken 'zonder dop' dienden om de efficiëntie in de conservenfabrieken te verhogen; aardbeien voor de industrie moesten direct verwerkbaar zijn voor bijvoorbeeld jam of pulpproductie. De genoemde firma's, zoals "De Betuwe" in Tiel en "Zwanenburg" in Zwijndrecht, waren destijds (en sommige nu nog) grote namen in de Nederlandse voedingsmiddelenindustrie.