Officiële circulaire / zakelijke brief. 7 juli 1943. Bedrijfschap voor Groenten en Fruit. BEDRIJFSCHAP VOOR GROENTEN EN FRUIT
Laan Copes van Cattenburch 62 's-Gravenhage.

DIRECTIE.
Dict.: KJ. Typ.: JL. AAN DE VEILINGEN.
No. G.108/ '43.
Rb.V.V.O.

                                's-Gravenhage, 7 Juli 1943.

No. 105/23/4 M. 1943

      Betr.: Het oogsten van vroege aardappelen.

      Mijne Heeren,

                Zoowel bij de veilingen als bij de telers van
      vroege aardappelen schijnt er een misverstand te bestaan
      over de soorten, welke vallen onder de vroege aardappelen.
      Wij laten daarom hieronder de soorten vroege aardappelen
      volgen.

                Volgens Art. 2 van de Tuinbouwteeltbeschikking
      worden als vroege aardappelen aangewezen de soorten:

           Arran Crest, Duke of York, Dunbar-Yeoman,
           Eersteling, Ever Good, Frühmölle, Geeltje,
           Ideaal, Iris, Kralen, Limosa, Ninetyfold,
           Opperdoezer ronden, Paarspitten, Present,
           Roode Eersteling, Schoolmeesters, Schotsche
           muis, Sutton, Volgeling, Wilde Duc

      en volgens Art. 4 van de Tuinbouwteeltbeschikking de
      soort:

           Eigenheimer, voorzoover deze soort gedekt is door
           een tuinbouwteeltvergunning.

                Andere dan bovengenoemde soorten mogen dan ook
      niet worden gerooid en geveild.

                Ten aanzien van de soort Eigenheimers mogen wij
      U nog verwijzen naar onze circulaire No. G.104/ '43 d.d.
      1 Juli 1943.

                Wij vertrouwen, dat U aan het bovenstaande Uw
      volle aandacht zult geven.

                                    Hoogachtend,
                        BEDRIJFSCHAP VOOR GROENTEN EN FRUIT;

                        [Handtekening 1]   [Handtekening 2] *   **Inhoud:** De brief dient ter verduidelijking van de regelgeving omtrent het oogsten en veilen van vroege aardappelen. Er bestond blijkbaar verwarring over welke rassen officieel als "vroeg" werden aangemerkt. De brief somt 21 specifieke rassen op (zoals de bekende Eersteling en Opperdoezer ronde) en stelt strikte voorwaarden aan de Eigenheimer.

• Juridische basis: De instructies zijn gebaseerd op de "Tuinbouwteeltbeschikking" (met name Artikelen 2 en 4).
• Toon: De toon is zakelijk, directief en formeel ("Mijne Heeren", "Hoogachtend"). De waarschuwing dat andere soorten niet gerooid of geveild mogen worden, onderstreept de controlerende functie van het Bedrijfschap.
• Administratieve sporen: De diverse nummers, dictaat- en typisten-initialen duiden op een strak georganiseerde bureaucratie. Het paarse stempel suggereert een registratie in een inkomend of uitgaand postregister. * Historische periode: De brief is gedateerd 7 juli 1943, midden in de Tweede Wereldoorlog tijdens de Duitse bezetting van Nederland.
• Voedselvoorziening en distributie: Tijdens de bezetting was de voedselproductie en -distributie aan strikte regels gebonden. Het "Bedrijfschap voor Groenten en Fruit" was een van de publiekrechtelijke bedrijfsorganisaties die onder toezicht van de bezetter de markt moesten reguleren om de voedselvoorziening te beheersen.
• Betekenis: Dit document illustreert de verregaande overheidsbemoeienis met de landbouw. Zelfs de keuze van het aardappelras en het moment van rooien waren geen vrije keuze van de boer, maar werden centraal bepaald en gecontroleerd via veilingverboden. De lijst bevat veel rassen die tegenwoordig als "vergeten" of "erfgoed" rassen worden beschouwd. Bedrijfschap