Officiële brief/richtlijn op briefpapier. 12 juli 1943. NEDERLANDSCHE GROENTEN- EN FRUITCENTRALE

BANKIER: DE TWENTSCHE BANK N.V.
'S-GRAVENHAGE

POSTREKENING No. 224314

DIRECTIE.
Dict.: KJ. Typ.: JL.
No. 65/'43.
Rb.V.V.O.

[Paars stempel:] No. 45/23/5 M. 1943 17/7

AAN DE VEILINGEN

's-Gravenhage, 12 Juli 1943.

Betr.: Het rooien en aanvoeren van vroege aardappelen.

Mijne Heeren,

Op grond van het Tuinbouwbesluit 1941 I en het Rooiverbod Vroege Aardappelen heeft de Bestuurder van de Nederlandsche Groenten- en Fruitcentrale besloten:

1. dat in de week van 12 - 17 Juli 1943 per teler niet meer dan 20 kg. vroege aardappelen per are, berekend naar de in zijn bezit zijnde vergunning voor de teelt van vroege aardappelen (geen Eigenheimers) ter veiling mogen worden aangevoerd;

2. dat door de veiling bij levering moet worden nagegaan of de telers niet boven de hoeveelheid onder 1 genoemd uitgaan. Is dit het geval, dan mag het meerdere niet aan de V.B.N.A. worden afgegeven, doch moet door den teler worden opgeslagen;

3. dat het administratief veilen van vroege aardappelen niet is toegestaan;

4. dat de soorten Eigenheimer en Bintje niet ter veiling mogen worden aangevoerd.

Hoogachtend,
NEDERLANDSCHE GROENTEN- EN FRUITCENTRALE;
De Bestuurder:

Voor dezen: [Signatuur]

[Onderaan links:] (A) 21976 - '42 - K 983 Dit document is een directieve van de Nederlandsche Groenten- en Fruitcentrale (NGFC) gericht aan alle veilingen in Nederland. De kern van de boodschap is een strikte beperking op de handel in vroege aardappelen voor de periode van 12 tot 17 juli 1943.

Enkele opvallende punten:
* Controle en Quota: Er wordt een strak quotum opgelegd van 20 kg per are. De veilingen krijgen een controlerende taak: zij moeten toezien op deze limieten. Overschotten mogen niet verhandeld worden via de V.B.N.A. (Verbond van Bonden van Nederlandsche Aardappelhandelaren), maar moeten bij de teler blijven.
* Specifieke Rassen: De rassen Eigenheimer en Bintje worden expliciet uitgesloten van de veiling in deze periode. Dit wijst op een specifieke sturing van de voedselvoorraad, waarbij bepaalde populaire of goed bewaarbare rassen waarschijnlijk gereserveerd werden voor andere doeleinden (zoals pootgoed of latere distributie).
* Administratief Veilen: Het verbod op "administratief veilen" suggereert dat men wilde voorkomen dat er op papier gehandeld werd zonder dat de fysieke goederen direct gecontroleerd konden worden, een maatregel om de zwarte markt tegen te gaan. Dit document stamt uit de periode van de Duitse bezetting van Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog. In deze tijd was de Nederlandse economie volledig omgeschakeld naar een distributiestelsel om schaarste te beheersen en de Duitse oorlogsmachine te bevoorraden.

De Nederlandsche Groenten- en Fruitcentrale was een van de centrale organen die door de bezetter waren opgezet (onderdeel van de landbouworganisatie) om de productie en distributie van voedsel centraal te regelen. Het "Tuinbouwbesluit 1941" vormde de juridische basis voor deze verregaande overheidsbemoeienis. Aardappelen waren het belangrijkste volksvoedsel; strikte controle op de oogsttijden (rooiverbod) en de verhandelde hoeveelheden was voor de bezetter essentieel om de voedselvoorziening in de hand te houden en illegale handel (de zwarte markt) te onderdrukken. De vermelding van de V.B.N.A. onderstreept de hiërarchische structuur van de georganiseerde handel in die tijd.