Beveiligingsrapport / Dagrapportage. Woensdag 25 maart (vermoedelijk 1942, gezien de datering en context). [Briefhoofd]
c.v. E. N. M. A. P.

EERSTE NACHTVEILIGHEIDSDIENST
MET AFGERICHTE POLITIEHONDEN

NIEUWENDAMMERDIJK 23 - GEM. GIRO E 2222 - TELEFOON 60227 - AMSTERDAM-N.

AMSTERDAM-N., [leeg] 19 [leeg]

[Inhoud]
RAPPORT MARKTHALLEN.

Woensdag 25 Maart van 6-22 uur.

Kottmann, F.A., Bloemstraat 61.geb.2-5-59. Had geen papieren
of persoonsbewijs bij zich. Oude Stalwacht.
Aangetroffen op het terrein met aardappelzoeken.

Belle, Nico. Prinsengracht 344.geb.9-4-24. Aangetroffen met een
zakje geraapte aardappelen, en afgegeven aan
de marktpolitie. Deze man werkt op het terrein
aan de rioleering.

Dijkman, Jan. van Bossezstraat 14-II.geb.10-8-26. Was over het
hek geklommen. Afgeleverd aan de marktpolitie.

de Haas, Alex. Jacob van Lennepkade 30.geb 30-12-28. Had een
zakje met uien waar overheen wat stroo bij
zich. Was met een vriendje meegekomen op het
terrein, die in een pakhuis van zijn vader de
boel moest opruimen.

[Handgeschreven paraaf: bs of hs]

[Onderaan rechts:] K 387 Dit rapport legt vier incidenten vast die plaatsvonden gedurende een dienst van 16 uur bij de Centrale Markthallen in Amsterdam. De bewoordingen zijn zakelijk en feitelijk.

Opvallend is de demografie van de aangehouden personen:
1. F.A. Kottmann: Een man van 82 jaar (geboren 1859), die zonder identiteitspapieren aardappelen aan het zoeken was.
2. Nico Belle: Een 17-jarige arbeider die werkzaam was op het terrein (riolering) en "geraapte" aardappelen bij zich had.
3. Jan Dijkman: Een 15-jarige die over het hek klom.
4. Alex de Haas: Een 13-jarige met een zakje uien, verborgen onder stro.

De rapportage toont aan dat de particuliere beveiligingsdienst optrad tegen wat zij beschouwden als diefstal of ongeoorloofde aanwezigheid, waarbij de verdachten werden overgedragen aan de officiële "marktpolitie". De spelling ("rioleering", "stroo") en de vermelding van het "persoonsbewijs" zijn typerend voor de periode 1940-1945. Het document dateert uit de Tweede Wereldoorlog. Gezien de combinatie "Woensdag 25 Maart" en de geboortedata van de betrokkenen, betreft het hoogstwaarschijnlijk het jaar 1942.

De Centrale Markthallen aan de Jan van Galenstraat waren in die tijd het kloppende hart van de voedseldistributie in Amsterdam. Vanwege de toenemende schaarste en distributiebonnen werden de hallen streng bewaakt. Het rapport illustreert de sociale nood: zowel een hoogbejaarde man als jonge tieners riskeerden arrestatie om kleine hoeveelheden basisvoedsel (aardappelen, uien) te bemachtigen. Het feit dat de 82-jarige Kottmann geen "persoonsbewijs" bij zich had, was een extra overtreding, aangezien dit legitimatiebewijs vanaf april 1941 voor iedere Nederlander boven de 14 jaar verplicht was gesteld door de bezetter. F.A. Kottmann