Brief (pagina 2 van een meerdelig schrijven). - 2 -

belemmeren van een ambtenaar in de rechtmatige uitoefening van zijn functie". Het heeft echter weinig gescheeld.
Toen ik daarop den marktmeester zeide, mij door te halen als geen visch gehad hebbende en dat ik Zaterdag wel weer eens terug zou komen, kreeg ik ten antwoord: "jij krijgt Zaterdag ook geen visch".
Waarop dit heerschap hierover denkt te kunnen beslissen, is mij een raadsel, doch laat ik aan Uw oordeel over.
Ik ben Zaterdag, vandaag, maar niet gegaan, daar ik bij een eventueele weigering mij te verkoopen, niet voor de gevolgen wilde instaan. Door de weinige aanvoer der laatste weken is het mij geruimen tijd niet gelukt visch te bemachtigen en nu mij dit eindelijk eens zou lukken, dit
Tevens wil ik Ued. doen opmerken, dat door dezezelfde vischboeren ongeveer 2 maanden geleden, schol werd verkocht à f. 1,80 per 1½ k.g.
Een Mevrouw, die aanmerking maakt, dat dat geen schol à f. 1,20 k.g. was, moest toen plotseling vernemen, dat de heeren vischboeren zich vergist hadden en dat het f. 1,35 per 1½ k.g. moest zijn. Echter waren reeds 18 à 20 menschen hiervan de dupe 2 ervan konden nog juist hun 45 cent terug ontvangen. Een heer hiervan is mij van gezicht bekend en zou desnoods mijn beweringen kunnen staven.
Ook werd omstreeks dezelfde tijd door een oude vrouw de aanmerking gemaakt, dat de door haar ontvangen schol, nooit 1 k.g. zou bedragen. Toen hierop de toen aanwezige marktmeester de schalen controleerde, bleek, dat zij er nog een vischje bij moest hebben.
Zeer geachte Heer, op mijn woord van eer kan ik U verzekeren, dat ik geen woord heb overdreven en alle feiten juist en waar heb weergegeven.
Mogelijk hebben U over het voorgevallen van j.l. Woensdag reeds meerdere klachten bereikt en kunt U zelf een en ander aan de waarheid toesten.
Ik weet, dat U deze gevallen niet welgevallig zullen zijn, en doe daarom een beroep op U, deze mistoestanden uit den weg te ruimen en den ambtenaar bij te brengen deze knoeiende vischboeren niet langer te steunen.
Juist had ik ditzelfde schrijven aan den Directeur der Markthallen verzonden, toen mij wederom een ergelijk staaltje van "achterover drukken" ter oore kwam.
Vrijdagavond, 17 uur, arriveerde eveneens op het Stadionplein een kar met zeelt.
Nadat maar een klein aantal menschen hiervan hadden geprofiteerd werd de verkoop gestaakt als uitverkocht.
Marktmeester, een ander als de bovengenoemde, en de vischverkoopers reden toen weg in de richting der stad.
Een aantal menschen, niet vertrouwende dat voor zoo weinige deze visch werd aangevoerd, reden toen mee en wisten op den Amstelveenscheweg de kar tot staan te brengen, teneinde door de politie een onderzoek te doen instellen over de meerdere aanwezigheid van visch.
De marktmeester, natuurlijk wetende dat dit onderzoek voor hen verkeerd zou afloopen, adviseerde toen, maar terug te gaan en de nog aanwezige visch te verkoopen.
Onder een hoeratje arriveerde toen de kar weder op het plein en hebben nog 10 à 12 menschen van de prachtige soort zeelt geprofiteerd.
Mijnheer de Wethouder, dit zij de naakte feiten, zooals ze zich hebben voorgedaan.
Nogmaals doe ik een dringend beroep op Ued, de schuldigen hierover ter verantwoording te roepen, opdat deze feiten zich in de toekomst zoo weinig mogelijk zullen herhalen. De schrijver van deze brief uit zijn grote onvrede over corruptie en willekeur op de Amsterdamse vismarkt. De kernpunten van de klacht zijn:
1. Persoonlijke intimidatie: Een marktmeester weigerde de schrijver toekomstige toegang tot vis ("jij krijgt Zaterdag ook geen visch") nadat er blijkbaar een woordenwisseling was geweest over het niet verkrijgen van vis.
2. Prijsmanipulatie: Visboeren zouden sjoemelen met de prijzen van schol (variërend tussen f. 1,80 en f. 1,35 per anderhalve kilo), waarbij klanten pas na protest hun geld terugkregen.
3. Gewichtsvervalsing: Een incident waarbij een klant te weinig gewicht kreeg toebedeeld, wat pas na controle door een ambtenaar werd gecorrigeerd.
4. Het achterhouden van voorraad ("achterover drukken"): Het meest opvallende incident betreft een kar met zeelt op het Stadionplein. De verkoop werd voortijdig gestaakt onder het mom dat het "uitverkocht" was. Alerte burgers volgden de kar echter naar de Amstelveenseweg en dreigden met de politie, waarna de kar rechtsomkeert maakte en de verborgen vis alsnog verkocht.

De brief is gericht aan een Wethouder en er is een kopie gestuurd naar de Directeur der Markthallen. Dit document biedt een inkijkje in de sociale spanningen rondom voedseldistributie in Amsterdam. Hoewel een exacte datum ontbreekt, wijst de tekst op een periode van schaarste ("de weinige aanvoer der laatste weken"). De locaties (Stadionplein, Amstelveenscheweg) plaatsen het incident in Amsterdam-Zuid.

De toon van de brief — formeel, burgerlijk-verontwaardigd en beroepend op "woord van eer" — is typerend voor de eerste helft van de 20e eeuw. Tijdens de jaren van de Duitse bezetting (1940-1945) was de voedselvoorziening strikt gereguleerd en kwam corruptie onder marktmeesters en handelaren (de zogenaamde "knoeiers") veelvuldig voor. Het feit dat burgers zelf de kar achtervolgden om hun recht op te eisen, getuigt van de grote schaarste en de assertiviteit van de bevolking in die tijd.