Afschrift van een brief (klachtbrief). K. Onstee, Stadionweg 310, Amsterdam. De Wethouder voor de Voedselvoorziening te Amsterdam. Behoort bij brief 109/6/4 d.d. 29 Juni 1943 aan den Heer Wethouder
voor de Levensmiddelen van den Directeur van het Marktwezen.

A F S C H R I F T.

No. 421 L.M. 1943 7/6
Amsterdam, 3 Juni 1943.
No.109/6/3 M. 1943 10/6.

Aan den Heer Wethouder voor
de Voedselvoorziening te
Amsterdam,

Raadhuis,

A l h i e r.

Edelachtbare Heer,

De ondergeteekende K. Onstee, wonende te Amsterdam,
Stadionweg 310, Amsterdam Z, neemt de vrijheid, het navolgende onder
Uw aandacht te brengen:
Nadat hij op Woensdag 2 Juni jl. van 11 uur voor-
middags tot 's namiddags 6 1/2 uur gewacht had op visch bij den visch-
verkoop op het Stadionplein te Amsterdam, en hij eindelijk aan
de beurt was, speelde zich het navolgende af:
Tot op dat oogenblik was schol verkocht voor de
prijs van f. 1,20 per k.g. Van deze schol was nog voldoende voor-
raad aanwezig, welke echter door den vischverkooper onder de plank
waarop de weegschaal stond werd weggestopt. Ondergeteekende wees
hierop en trok eenige van deze schollen nog te voorschijn en toonde
deze den marktmeester. Ondanks dit alles werd toch overgegaan tot
den verkoop van kleine schol van f. 0,90 per k.g., een veel minder
gewild voedsel. Toen ondergeteekende bezwaar maakte en erop stond
dat hij groote schol wilde hebben, werd hij op zeer onheusche wijze
door den marktmeester bejegend, die met allerhande dreigementen
ondergeteekende van de plaats van verkoop wilde verwijderen.
Het doel van dit schrijven is nu UEdelachtbare te
verzoeken een onderzoek in te stellen naar den toestand bij den
verkoop op het Stadionplein, opdat een einde gemaakt wordt aan een-
zijdige bevoordeeling van sommige personen met achtuitsstelling van
personen, die uren gewacht hebben.
Getuigen, die UEdelachtbare gaarne willen inlichten
omtrent het optreden van den bewusten ambtenaar, wil ondergeteekende
U gaarne verstrekken, terwijl hij tevens tot het geven van mondelinge
inlichtingen bereid is.
In het vertrouwen eenig nader bericht van U te
mogen ontvangen, verblijft hij,

hoogachtend,

w.g.

De Wethouder voor de Levensmiddelen, K. Onstee.
Wasch- en Schoonmaak-, Bad- en Zwem-
inrichtingen stelt deze in handen van
den Heer Directeur van het Marktwezen
om spoedig advies.

Amsterdam, 10 Juni 1943. * Taal en spelling: Het document is geschreven in het vooroorlogse Nederlands (spelling-Marchant), herkenbaar aan woorden als "ondergeteekende", "visch", "oogenblik" en "onheusche".
* Inhoud: De brief is een formele klacht van een burger die ruim zeven uur in de rij heeft gestaan voor vis. Hij beschuldigt de visverkoper ervan de kwalitatief betere (en duurdere) schol achter te houden ('weg te stoppen') om vervolgens inferieure vis te verkopen. De marktmeester, die toezicht had moeten houden, koos de zijde van de verkoper en bedreigde de klager.
* Toon: De toon is uiterst beleefd ("Edelachtbare Heer"), maar de ondertoon is er een van diepe frustratie over onrechtvaardige distributie.
* Administratieve gang: Onderaan is te zien dat de Wethouder de klacht op 10 juni heeft doorgestuurd naar de Directeur van het Marktwezen voor advies. De bovenste regel geeft aan dat het dossier op 29 juni nog in behandeling was. Dit document stamt uit juni 1943, midden in de Duitse bezetting van Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog. In deze periode was er een nijpend tekort aan voedsel en waren veel producten enkel op de bon of tegen strikte maximumprijzen verkrijgbaar.

De situatie op het Stadionplein in Amsterdam weerspiegelt de dagelijkse realiteit van die tijd: urenlang in de rij staan voor basisbehoeften. Corruptie, vriendjespolitiek en het achterhouden van goede waren voor de 'zwarte handel' of gunstelingen waren veelvoorkomende irritatiefactoren voor de bevolking. De klacht van de heer Onstee toont aan dat burgers, ondanks de bezetting, nog steeds probeerden via de officiële gemeentelijke weg hun recht te halen tegenover ambtenaren (de marktmeester) die hun macht misbruikten.