Getypte brief (doorslag of origineel op officieel papier). 9 juli 1943. Waarschijnlijk de Dienst Marktwezen Amsterdam (gezien de referentie onderaan de tekst). Directeur der Nederlandsche Visscherijcentrale, 's-Gravenhage. extra

HB.

46a/148/7 M.
1.
Vischverdeeling
Amsterdam.

9 Juli 1943.

den Heer Directeur der Nederlandsche Visscherijcentrale,
2e Adelheidstraat 300,
's-GRAVENHAGE.

Naar aanleiding van Uw brief d.d. 20 April jl. no. 10688/V/Ve., heb ik de eer U te berichten, dat de bijlage van Uw brief mij tot het maken van de volgende opmerkingen aanleiding heeft gegeven.

1. Aantal en soort van in de verdeeling te Amsterdam opgenomen kleinhandelaren.

Voor zoover mij bekend, zijn alle in de verdeeling opgenomen kleinhandelaren in het bezit van een door de Nederlandsche Visscherijcentrale uitgegeven voorloopige erkenning. Hiernaar wordt thans op den afslag nog een nauwkeurig onderzoek ingesteld. Vast staat evenwel, dat alle in de verdeeling opgenomen kleinhandelaren in de basisjaren visch hebben verhandeld, met uitzondering van enkele gevallen, die in opdracht van hoogerhand in de verdeeling moesten worden opgenomen. Het staat echter tevens vast, dat te Amsterdam buiten de in de verdeeling opgenomen handelaren nog vele personen zijn, die in het bezit zijn van een voorloopige erkenning der Centrale. Aan verzoeken van deze personen om in de verdeeling te worden opgenomen is niet voldaan, omdat deze naar het oordeel der Verdeelingscommissie in de basisjaren niet in den vischhandel werkzaam waren. Ik moge U in dit verband verwijzen naar Uw brief d.d. 30 October 1942 no. 27974/A/Ko., waarin U, in antwoord op een mijnerzijds gedaan verzoek toezegde, dat voortaan bij het verleenen van erkenningen overleg met den Dienst Marktwezen zal worden gepleegd.

Wat betreft de winkelbedrijven, comestibleszaken e.d. die visch als nevenartikel verhandelen, diene het volgende.

Het is mij bekend, dat momenteel allerlei bedrijfsgroepen zich bezighouden met de afbakening van het werkterrein van de in die groepen opgenomen vakgenooten.

Ook op het gebied van den vischhandel wordt, indien ik juist ben ingelicht, reeds geruimen tijd door den Vakgroep kleinhandel bestudeerd het opstellen van richtlijnen tot een saneering van den visch-kleinhandel. Ik merk hierbij Deze brief vormt een formeel verslag over de organisatie van de visdistributie in Amsterdam tijdens de Duitse bezetting. De kern van het document draait om de bureaucratische controle over wie wel en wie niet gerechtigd is om vis te verkopen.

Er is sprake van een frictie tussen de centrale autoriteit (Nederlandsche Visscherijcentrale) en de lokale uitvoerders (Verdeelingscommissie/Dienst Marktwezen). Hoewel de Centrale "voorloopige erkenningen" afgeeft, weigert de Amsterdamse commissie personen die niet in de zogenaamde "basisjaren" (vóór de oorlog/schaarste) in de branche werkzaam waren. De brief herinnert de Centrale aan een afspraak om nieuwe erkenningen voortaan eerst met de lokale Dienst Marktwezen te overleggen. Verder wordt er melding gemaakt van een aanstaande "saneering" (herstructurering of inkrimping) van de sector door de "Vakgroep kleinhandel". In 1943 was Nederland volledig bezet door nazi-Duitsland. Voedselvoorziening was een kritieke kwestie geworden door toenemende tekorten. De bezetter voerde een strikt distributiesysteem in om de schaarse goederen te beheersen en de eigen oorlogsmachine (en de bevolking in Duitsland) te bevoorraden.

De "Nederlandsche Visscherijcentrale" was een door de overheid (onder toezicht van de bezetter) ingesteld orgaan om de gehele keten van de visserij te reguleren. De genoemde "saneering" paste in het bredere beleid van de bezetter en de pro-Duitse organisaties om het aantal kleine ondernemingen te verminderen ("Gleichschaltung") en de economie efficiënter controleerbaar te maken. De nadruk op de "basisjaren" diende om zogenaamde "gelukszoekers" of nieuwe toetreders die wilden profiteren van de zwarte markt uit te sluiten, maar werd ook gebruikt om de handel te beperken tot een goedgekeurde groep loyale of gevestigde handelaren. Marktwezen Vakgroep