Dienstbrief van de Gemeente Amsterdam. De Wethouder voor de Levensmiddelen, Wasch- en schoonmaak-, bad- en zweminrichtingen (destijds Jan Smit, NSB). De Directeur van het Marktwezen, Amsterdam. [Briefhoofd]
No. 46A/148/6 M. 1943 25/6 [stempel/handgeschreven]
Gemeente Amsterdam
Raadhuis, O.Z. Voorburgwal

Telefoon 43130, 43321

Aan den heer Directeur van het Marktwezen.

Men wordt verzocht, bij het antwoord nauwkeurig den datum, het nummer en de afdeeling van dezen brief te vermelden

Afd. L.M. No. 363-1943- Bijlagen [leeg] Uw brief: [leeg] Datum: 23 Juni 1943.

Onderwerp: [leeg]

[Inhoud]
In antwoord op Uw schrijven van 5 Juni j.l. No.46a/148/5 M, mede-onderteekend door den Gemeentelijken Adviseur voor de Voedings- en Distributieaangelegenheden, doe ik U hierbij, in plaats van het daarbij toegezonden concept-schrijven, toekomen een schrijven, waarin de wijzigingen, die ik in mijn schrijven van 31 Mei j.l. No.363 L.M. '43 aangaf, mijns inziens beter tot haar recht komen, terwijl ik tevens nog sterker de wenschelijkheid van een verbod tot verkoopen van aal en paling in comestibleszaken accentueerde.
* U kunt dit schrijven thans richten tot den Directeur der Nederlandsche Visscherijcentrale.

vM / M [initialen]

De Wethouder voor de Levensmiddelen, Wasch- en schoonmaak-, bad- en zweminrichtingen,
[Handtekening: J. Smit]

[Handgeschreven aantekening linksonder]
Thans schrijven aan N.V.C. zooals Weth. heeft aangegeven - S [initialen]

[Voetnoot]
Model G.A. 5
Stadsdrukkerij Amsterdam
26154-12-42-7500

--- * Administratieve procedure: De brief illustreert de hiërarchische en bureaucratische communicatie binnen de gemeente Amsterdam. De wethouder corrigeert een eerder concept en dringt aan op een scherpere formulering.
* Kern van het geschil: Het gaat om de regulering van de verkoop van paling en aal. De wethouder wil de verkoop in 'comestibleszaken' (luxe levensmiddelenwinkels) verbieden, waarschijnlijk om de distributie te centraliseren of omdat deze vis als een schaars en belangrijk volksvoedsel werd beschouwd dat via de reguliere viskanalen moest lopen.
* Taalgebruik: Het document hanteert de toen gebruikelijke formele schrijftaal ("den heer", "dezen brief", "wenschelijkheid").
* Instanties: De 'Nederlandsche Visscherijcentrale' (NVC) wordt genoemd. Dit was een door de bezetter ingesteld orgaan dat de gehele visserijsector controleerde.

--- * Tijdsperk: Juni 1943, midden in de Duitse bezetting van Nederland.
* Voedselvoorziening: In 1943 was de voedselsituatie precair. Alles was op de bon en de bezetter oefende via NSB-wethouders (zoals Jan Smit) strikte controle uit op de distributie.
* Politiek: Jan Smit was een vooraanstaand NSB-lid die de portefeuille Levensmiddelen beheerde in Amsterdam. Zijn handtekening onder dit soort besluiten weerspiegelt de nationaalsocialistische grip op het dagelijks leven.
* Sociaal-economisch: Het verbieden van bepaalde handel in comestibleszaken was een manier om 'luxe' consumptie aan banden te leggen en de schaarse middelen via officiële distributiekanalen te leiden, wat vaak neerkwam op betere controle voor de Duitse oorlogseconomie.