Getypte brief (doorslag of officieel archiefstuk). 31 mei 1943. Onbekend (waarschijnlijk een ambtelijke afdeling of commissie belast met voedselvoorziening). Referentie linksboven: 46a/149/4 M. en VD/HB. [Handgeschreven aantekeningen bovenaan:] Verzonden 2/6 (?) en A[onleesbaar]

VD/HB.

46a/149/4 M.
1.
Vischverdeeling
visch- en fruitzaken.

31 Mei 1943.

den Heer Wethouder
voor de Levensmiddelen,
A l h i e r .

Ingevolge Uw opdracht verstrekt in de vergadering van 17 Mei jl. hebben de ondergeteekenden de eer U in bijlage dezes een lijst over te leggen van de visch- en fruitzaken, welke in de verdeeling te Amsterdam zijn opgenomen.

In aansluiting hierop zenden wij U terug een d.d. 5 dezer om advies ontvangen stuk no. 343 L.M. 1943.

De combinatie visch-, fruit- en ijszaak is in een der vergaderingen der Verdeelingscommissie besproken, waarbij het lid Lammers mededeelde, dat U vorig jaar had besloten, dat voor het nieuwe aalseizoen niet zou worden toegestaan, dat de kleinhandelaren, die ook ijs verkochten in de verdeeling van visch zouden worden opgenomen. De tweede ondergeteekende heeft deze aangelegenheid daarna met U besproken, waarbij U aan het standpunt der Commissie Uw goedkeuring heeft gehecht. Als gevolg hiervan zijn de visch- en fruitzaken, die ook ijs verkoopen (een vijftal, waaronder adressant) van de verdeellijsten van visch afgevoerd.

In het geval van adressant wordt evenwel de ijsverkoop in een afzonderlijk perceel gedreven en geheel als zelfstandige zaak geëxploiteerd, zij het ook, dat de inkomsten uiteindelijk ten goede komen aan den eigenaar van de beide zaken.

Een soortgelijk geval heeft zich voorgedaan bij den groenten- en fruithandelaar Glazer, Vijzelgracht, die ook een geheel op zichzelf staanden vischhandel in gerookte visch drijft. Wij mogen U in dit verband verwijzen naar Uw brief van 14 October 1942 no. 876 L.M. 1941, waarin U heeft bepaald, dat de fa. Glazer voor haar vischzaak een vischtoewijzing kan worden verleend.

In verband met het aan het slot van dezen brief door U bepaalde leggen wij thans de onderhavige zaak aan Uw oordeel voor, waarbij wij er voor de goede orde nog op wijzen, dat het uitgangspunt voor de combinatie visch,

/het verbod. De brief behandelt de complexe regelgeving rondom de toewijzing van vis (distributie) aan detailhandelaren in Amsterdam tijdens de bezettingsjaren. De kernpunten zijn:

1. Beperking op combinatiemodellen: Er was een beleid ingesteld om winkeliers die ook consumptie-ijs verkochten uit te sluiten van de visdistributie (met name voor het "aalseizoen"). Dit was waarschijnlijk bedoeld om oneerlijke concurrentie of te grote concentratie van schaarse middelen bij bepaalde ondernemers te voorkomen.
2. Uitzonderingsgeval: De brief vraagt aandacht voor een specifieke ondernemer ("adressant") die weliswaar ijs verkoopt, maar dit doet in een fysiek gescheiden pand (afzonderlijk perceel).
3. Precedent: De schrijvers verwijzen naar een eerdere beslissing van de wethouder uit 1942 betreffende de firma Glazer aan de Vijzelgracht, die ondanks een gecombineerde handel toch een vistoewijzing kreeg. Hiermee wordt geprobeerd gelijke behandeling te verkrijgen voor de huidige casus.
4. Terminologie: Termen als "vischtoewijzing" en "verdeellijsten" wijzen op de strakke centrale regie over de voedselvoorraad. Dit document stamt uit mei 1943, een periode in de Tweede Wereldoorlog waarin de schaarste in Nederland nijpend begon te worden. Het dagelijks leven werd beheerst door de distributie: bijna alle voedingsmiddelen waren op de bon. De overheid (onder toezicht van de Duitse bezetter) reguleerde via commissies en wethouders strikt wie welke handel mocht drijven om zwarte handel tegen te gaan en de beperkte voorraden te beheren.

De "Wethouder voor de Levensmiddelen" in Amsterdam was in deze periode een cruciale figuur in het beheer van de stadsvoorraden. De brief toont de bureaucratische werkelijkheid van die tijd: zelfs de vraag of een specifieke winkelier paling mocht verkopen als hij ook ijs verkocht, werd op hoog ambtelijk niveau besproken en schriftelijk vastgelegd met verwijzingen naar eerdere besluiten en specifieke straatnamen (zoals de Vijzelgracht).