Briefkaart (postkaart) voor officiële doeleinden.
Origineel
Briefkaart (postkaart) voor officiële doeleinden. 14 november 1944 (gebaseerd op poststempel). H.K. Köhler, Javaplein 27, Amsterdam-Oost. Administratie Marktwezen, Jan van Galenstraat, Amsterdam-West. [Linksboven, handgeschreven in zwarte inkt]
No Mosselkaart
144.
[Midden boven, handgeschreven in zwarte inkt]
816 [onderstreept]
[Midden links, paarse stempel met handgeschreven toevoegingen]
No 46A/27/1 M. 1944 16 1/2
[Midden boven, illustratieve propagandastempel]
AFVALSTOFFEN BEWAREN
BRANDSTOFFEN SPAREN
[Poststempel, rechtsboven]
AMSTERDAM
14 11 1944
[Rechterzijde, adresgeadresseerde, handgeschreven]
Administratie Marktwezen
Jan v Galenstr:
A: dam W.
[Linksonder, afzender, handgeschreven]
AFZ. H.K. Köhler
Javaplein 27
A: dam O. Dit document is een administratieve correspondentie betreffende de distributie van mosselen in Amsterdam tijdens de Tweede Wereldoorlog. De kaart is verzonden door een particulier aan de "Administratie Marktwezen", gevestigd aan de Jan van Galenstraat (het terrein van de Centrale Markthallen).
Opvallende elementen:
* Mosselkaart: De term "Mosselkaart" duidt op het rantsoeneringssysteem. Tijdens de oorlog, en met name de Hongerwinter, waren mosselen een van de weinige voedselbronnen die nog in grotere hoeveelheden vanuit Zeeland naar de steden konden worden vervoerd.
* Propagandastempel: De stempel "AFVALSTOFFEN BEWAREN / BRANDSTOFFEN SPAREN" met de afbeelding van een handkar is kenmerkend voor de schaarste-economie in 1944. De bevolking werd aangespoord om alles te recyclen en energie te besparen.
* Administratieve markeringen: De grote paarse stempel "M. 1944" en de diverse dossiernummers duiden op een strakke bureaucratische controle op de voedselverstrekking. De datum op de poststempel (14 november 1944) plaatst dit document in het hart van de Hongerwinter. Na de Slag om Arnhem en de daaropvolgende spoorwegstaking blokkeerde de Duitse bezetter de voedseltoevoer naar het westen van Nederland.
In Amsterdam werd de voedselvoorziening gecoördineerd vanuit de Centrale Markthallen aan de Jan van Galenstraat. Omdat reguliere levensmiddelen nauwelijks nog beschikbaar waren, werden "surrogaatproducten" en extra rantsoenen zoals mosselen essentieel om te overleven. De afzender, woonachtig op het Javaplein in de Indische Buurt, behoorde tot de vele Amsterdammers die volledig afhankelijk waren van de officiële distributiekanalen voor hun dagelijkse voeding. De kaart vormt een tastbaar bewijs van de bureaucratie die zelfs onder de meest nijpende omstandigheden bleef functioneren. Marktwezen