Getypte brief (doorslag of origineel op dun papier). 30 maart 1944. Vermoedelijk de directie van de Gemeentelijke Vischmarkt te Amsterdam (gezien de inhoud). 46A/52/1 [handgeschreven]

30 Maart 1944.

XXXXXXXXXX [doorgehaald]
ter attentie van den
heer H. Kranenburg.

den Heer Directeur van het
Bedrijfschap voor Visscherijproducten,

2e Adelheidstraat 300,

's-G r a v e n h a g e (ZH)

Ingevolge onzen afspraak doe ik U in bijlage
dezes een overzicht toekomen van de door U gevraagde
financiëele gegevens betreffende de exploitatie van het
bedrijf der Vischmarkt over de jaren 1939 tot en met
1943.
Wat de functies van den afslag voor en sedert
het begin van den oorlog betreft, diene het volgende.
Voor den oorlog trad het Bedrijf der Gemeente-
lijke Vischmarkt op als veiling apparaat en wel in
hoofdzaak voor visschers, welke hun visch rechtstreeks
uit zee aan den afslag brachten (de Urkers). Zij kwamen
des morgens vroeg aan de markt, waarna de visch bij
afslag werd verkocht, waarvoor de afslag van de bruto-
opbrengst een afslagpercentage hief.
Bovendien werd door grossiers op het buiten-
terrein handel gedreven. De bemoeiingen der vischmarkt
beperktenzich hierbij vrijwel uitsluitend tot het
heffen van een belasting op den aanvoer
Opgemerkt moet worden, dat de handel op de
Vischmarkt zich des morgens in enkele uren tijd afspeel-
de. Om 9 uur voormiddag was de markt als regel geheel
afgeloopen. Ik wijs er hierbij op, dat een groot gedeel-
/niet [handgeschr.] te van de in Amsterdam verhandelde visch/niet via de visch-
markt in de stad kwam. De kleinhandel kocht grooten-
deels bij grossiers elders en op afslagen buiten de sta
Te Uwer orientatie leg ik in bijlage dezes
enkele Verordeningen van het Marktwezen over, waarin de
taak en heffingen zijn geregeld.
Met het invoeren van de verdeelingsregeling
in Mei 1942 is de taak van de Vischmarkt principieel
een andere geworden. De verkoop bij afslag en die op
het buitenterrein vervielen geheel en alle voor Amster-
dam bestemde visch moest via de markt worden aangevoerd
en verdeeld.
De werkzaamheden die aan de verdeeling ver-
bonden zijn, zijn U bekend. Slechts wil ik erop wijzen,
dat de werkzaamheden in vergelijking met vóór den
oorlog belangrijk zijn uitgebreid, hetgeen reeds wordt
geillustreerd door het feit, dat er per dag 2 verdee- * Kernboodschap: De brief dient als begeleidend schrijven bij financiële overzichten (1939-1943) van de Amsterdamse vismarkt. De schrijver legt uit hoe de rol van de markt fundamenteel is veranderd door de oorlogssituatie.
* Verandering in bedrijfsvoering:
* Vóór de oorlog: De markt fungeerde als een vrije veiling (voornamelijk voor de Urker vissers) en als belastingpunt voor grossiers. Veel vis voor Amsterdam werd buiten de centrale markt om verhandeld.
* Tijdens de oorlog (vanaf mei 1942): De invoering van de 'verdeelingsregeling' maakte een einde aan de vrije veiling. Alle vis bestemd voor de stad moest verplicht via de centrale markt lopen voor gecontroleerde distributie.
* Administratieve last: De schrijver benadrukt dat de werklast aanzienlijk is toegenomen door de nieuwe distributietaken in vergelijking met de vooroorlogse situatie.
* Correctie: Een opvallende handgeschreven toevoeging ("/niet") corrigeert de tekst om te verduidelijken dat vóór de oorlog een groot deel van de vis juist niet via de centrale markt ging. * Historische periode: De brief is geschreven tijdens de Duitse bezetting van Nederland. In deze periode was er sprake van toenemende schaarste en een streng gecontroleerde distributie van voedselmiddelen om de bevolking (en de bezetter) van voedsel te voorzien en de zwarte handel in te dammen.
* Bedrijfschap voor Visscherijproducten: Dit was een zogenaamd 'ordening-orgaan' dat tijdens de bezetting werd opgericht (onderdeel van de bredere organisatie van het bedrijfsleven onder Duits toezicht) om de productie en distributie binnen de visserijsector centraal aan te sturen.
* Economische controle: De overgang van een vrije afslag naar een distributiesysteem in mei 1942 markeert het punt waarop de bezetter de volledige controle over de voedselketen trachtte te krijgen. De genoemde "Verordeningen van het Marktwezen" zijn de juridische instrumenten die dit mogelijk maakten. H. Kranenburg Bedrijfschap Marktwezen