Officiële correspondentie (brief). 1 mei 1944. Bedrijfschap voor Visscherijproducten, 's-Gravenhage. Den Heer Directeur van het Marktwezen, Amsterdam (gevestigd aan de Jan van Galenstraat 14). [Briefhoofd]
BEDRIJSCHAP VOOR VISSCHERIJPRODUCTEN

AFD. Prijzen/Verdeeling
BETREFFENDE heffing

BERICHT OP SCHRIJVEN VAN [leeg]
No. [leeg]
BIJ ANTWOORD VERMELDEN:
No. 9665/P/Kr.
BIJLAGEN [leeg] STUKS, T.W.: [leeg]

[Adressering]
Den Heer Directeur van het Marktwezen,
Jan van Galenstraat 14,
AMSTERDAM. –

[Datum en locatie]
'S-GRAVENHAGE, 1 Mei 1944.
2e ADELHEIDSTRAAT 300

[Handgeschreven tekst rechtsboven]
Ter invrage Th. Beyveld; daarna retour aan Marktwezen. [Paraaf]

[Stempel en nummers linksboven het tekstblok]
No 464/771
6/7
M. 1944

[Inhoud brief]

In een bespreking te Uwent werd onlangs nog eens nader onder het oog gezien de kwestie van het bedrag, dat wordt geheven om de transportkosten van de verschillende groothandelaren naar den Afslag Amsterdam te kunnen bestrijden.

De heffing van dit bedrag is noodzakelijk geworden, doordat voor de meeste vischsoorten de groothandel af station van verzending levert. Aangezien de diverse groothandelaren van verschillende plaatsen afzenden, zouden zij allen een verschillend vrachtbedrag van den kleinhandel moeten ontvangen, welke onderling verschillende bedragen de kleinhandelaren aan het Marktwezen zouden moeten betalen.

Dit werd een bezwaar geacht, zoodat op alle kleinhandelaren een gelijke heffing is gelegd en uit het daaruit ontstane fonds de transportkosten voor de aanvoerders werden voldaan.

Gebleken is nu, dat de heffing van 2 cents per halve kg tot een overschot leidde, zoodat wij goed vonden, met ingang van 24 Maart l.l. dit bedrag te verminderen tot 1 ½ cent per halve kg met dien verstande, dat, indien aan het eind van dit boekjaar nog een overschot aanwezig zou zijn, een verdere verlaging zal plaats vinden.

De heffing geldt uitsluitend voor vischsoorten, welke niet franco Afslag worden geleverd. De kosten, welke uit de heffing van 1 ½ cent per halve kg moeten worden bestreden, zijn de vervoerskosten in den uitgebreidsten zin des woords; hieronder vallen dus:

1. vrachtkosten
2. vervoerskosten van station naar den afslag;
3. lossingskosten aan den Afslag;
4. bederf, voor zoover dit buiten den schuld en buiten risico van den verkooper ontstaan is;

kleinhandelaren, die zich niet bereid hebben verklaard z.o.z.

[Handgeschreven tekst in de linker marge]
Op 27-4-1944 telefonisch met Th. Kranenburg overeengekomen, datum v. ingang op 24 Maart te stellen. Restitutie niet aan den kleinhandel uit te keeren, maar aan [?] ter vergoeding werkzaamheden van Scheveningen; uitgezonderd kleinhandelaren, die zich niet bereid hebben verklaard tot vrijwillige bijdrage. [Paraaf] 2/5 44

[Voetnoot]
2e ADELHEIDSTRAAT 300, 'S-GRAVENHAGE, PORTGIROREKENING 351833, TELEGRAMADRES: BEVIPRO, TELEFOON 720080, INTERCOMM. XX
VOOR AFDEELING DISTRIBUTIE TELEFOON 722641 Het document betreft de administratieve afwikkeling van transportkosten voor visaanvoer naar Amsterdam tijdens de Tweede Wereldoorlog. Om de logistieke kosten (zoals vracht- en lossingskosten) te stroomlijnen, werd een centrale heffing per kilogram vis ingevoerd voor alle kleinhandelaren (visboeren). Dit voorkwam dat retailers verschillende bedragen moesten betalen afhankelijk van waar hun vis vandaan kwam.

De kern van de brief is de verlaging van deze heffing van 2 cent naar 1,5 cent per halve kilo, omdat er een overschot in het fonds was ontstaan. De handgeschreven kanttekening is historisch gezien het meest interessant: hieruit blijkt dat het overschot dat te veel was betaald door de winkeliers, niet aan hen wordt terugbetaald (restitutie). In plaats daarvan wordt het geld gebruikt om werkzaamheden in Scheveningen te compenseren, tenzij een winkelier expliciet had geweigerd mee te doen aan een "vrijwillige bijdrage". Dit document stamt uit mei 1944, de late fase van de Duitse bezetting van Nederland. De visserijsector en de voedselvoorziening stonden in deze periode onder strikte controle van de bezetter via zogenaamde 'Bedrijfschappen'. Het Bedrijfschap voor Visscherijproducten was een corporatieve organisatie die toezicht hield op de productie, prijzen en distributie.

De genoemde locatie, het Marktwezen aan de Jan van Galenstraat in Amsterdam, verwijst naar de Centrale Markthallen, waar ook de visafslag een centrale rol speelde in de voedseldistributie van de stad. De bureaucratische toon en de strikte regulering van prijzen en heffingen zijn kenmerkend voor de geleide economie en het distributiestelsel tijdens de oorlogsjaren, waarbij geprobeerd werd de schaarse goederen (zoals vis) zo gecontroleerd mogelijk bij de bevolking te krijgen. De handgeschreven notitie over de "vrijwillige bijdrage" suggereert een systeem van semi-verplichte solidariteit of extra belasting binnen de beroepsgroep.