Ambtelijke adviesbrief (doorslag/carbonkopie). 17 mei 1944. Waarschijnlijk de Dienst der Marktwezen of een adviserend orgaan van de gemeente Amsterdam. 46a/67/2M. VD/SV.
1
17 Mei 1944.

Visch voor
Durgerdam.

den Heer Wethouder
voor de Levensmiddelen,

A l h i e r.

Onder terugzending van het met Uw kantbrief d.d. 18 April jl. om advies ontvangen stuk no. 342 L.M. 1944 hebben de ondergeteekenden de eer U te berichten, dat over de vischvoorziening van Durgerdam vroeger meermalen is gecorrespondeerd (vide bijvoorbeeld Uw no. 768 L.M. 1942).

Ten aanzien van de aal en paling is de situatie sedert geruimen tijd reeds zoo, dat deze vischsoort in opdracht van de Duitsche Autoriteiten uitsluitend wordt bestemd voor de Weermacht en de zoogenaamde Rustungsbedrijven.

Op dit gebied kan derhalve voor de bevolking niets worden gedaan.

De Durgerdammervisschers vangen mogelijk ook kleine hoeveelheden snoekbaars. In hoeverre te Durgerdam een verdeeling onder de bevolking aldaar van de door visschers aangevoerde visch mogelijk is, is een aangelegenheid, welke door het Bedrijfschap voor Visscherijproducten dient te worden behandeld; het is ons bekend, dat men dit voor andere aanvoerplaatsen langs het IJsselmeer ook heeft gedaan.

Het komt ons ongewenscht voor, dat van de Vischmarkt te dezer stede visch naar Durgerdam wordt gezonden ter bestrijding van den zwarten handel aldaar.

Te Durgerdam wonen niet meer dan 162 gezinnen. Indien deze geen visch kunnen koopen, dan staan zij op dit punt niets achter bij duizenden Amsterdamsche gezinnen, waarvan de huisvrouwen door huiselijke omstandigheden ook niet in staat zijn om naar een markt te gaan om in de rij te wachten op visch.

Indien visch naar Durgerdam zou worden gebracht, dan zouden de bewoners van vele Amsterdamsche straten ook kunnen verlangen, dat vischkooplieden naar de door hen bewoonde straten zouden worden gedirigeerd.

Wij adviseeren U mitsdien den adressant te doen berichten, dat hij zich met zijn verzoek tot het
[tekst breekt af] * Kernboodschap: De brief is een negatief advies aan de wethouder over het verbeteren van de visleveranties aan het dorp Durgerdam. De opstellers stellen dat er voor de bewoners geen uitzondering gemaakt kan worden op de geldende schaarste.
* Duitse opeising: Het document bevestigt expliciet dat luxe vissoorten zoals aal en paling door de bezetter volledig werden opgeëist voor het leger (Wehrmacht) en de oorlogsindustrie (Rüstungsbetriebe).
* Bureaucratische houding: Er wordt strikt vastgehouden aan het gelijkheidsbeginsel. De 162 gezinnen in Durgerdam worden vergeleken met de duizenden Amsterdamse gezinnen die eveneens in de rij moeten staan. Men vreest voor een precedentwerking ("dirigeren van viskooplieden naar straten") als er een speciale regeling voor Durgerdam komt.
* Verantwoordelijkheid: Voor lokale vangsten (snoekbaars) schuift de afzender de verantwoordelijkheid door naar het 'Bedrijfschap voor Visscherijproducten'. * Historische periode: Mei 1944. Nederland verkeert in de slotfase van de Tweede Wereldoorlog. De voedselschaarste is nijpend en de distributie is strak gereguleerd. Slechts enkele maanden later zou de Hongerwinter aanbreken.
* Voedselvoorziening: De brief illustreert de constante strijd tussen de civiele behoeften en de eisen van de Duitse bezetter. De "zwarte handel", die in de brief genoemd wordt als reden om geen vis te sturen, was een wijdverbreid fenomeen door de tekorten op de bonkaarten.
* Geografie: Hoewel Durgerdam in 1944 al deel uitmaakte van de gemeente Amsterdam, had het als vissersdorp aan het IJsselmeer een specifieke positie. De bewoners probeerden blijkbaar directer toegang te krijgen tot de vangst die letterlijk voor hun deur uit het water kwam, wat door de centrale bureaucreatie werd geblokkeerd.