Getypte brief met handgeschreven kanttekeningen en stempels. 20 juni 1944. Onbekend (geparafeerd onderaan, mogelijk een gemeentelijk functionaris of inspecteur). S. M.

Aan den waarnemend Politiepresident
Amsterdam.

[Stempel: N=o 46A/92/3] [Stempel: M. 1944] [Handgeschreven: 29/6]
[Handgeschreven paraaf in rood/blauw potlood rechtsboven]

L.M. 453
-1944-
clandestiene visch.

20 Juni 1944.

Het zal U ongetwijfeld bekend zijn, dat er, ondanks de regeling, dat alle visch op den afslag alhier moet worden aangevoerd, zoo ook het verbod van het venten met visch en het uitgeoefende toezicht, nog steeds clandestien visch in de stad wordt ingevoerd en tegen hooge prijzen verkocht. Blijkens de ingestelde onderzoeken is deze visch niet van de verdeeling van den Amsterdamschen afslag afkomstig, doch o.a. vermoedelijke van de 10% overwicht, welke de grossiers aan de primaire afslagen ontvangen.

Volgens een mij toegezonden rapport, wordt een deel van deze visch in de omgeving van de Rozengracht en de daarop uitkomende dwarsstraten uitgevent tegen prijzen, die ± 5 maal zoo hoog zijn als den vastgestelden maximumprijs. De venters hebben posten op den uitkijk gezet, om politie-, markt- en andere ambtenaren tijdig te kunnen ontwijken. Een ander deel van de clandestiene visch wordt uiteraard door winkeliers, etc. verhandeld.

Ik zal het zeer op prijs stellen, indien U het Politiepersoneel een intensieve contrôle op den verkoop van clandestiene visch

[Handgeschreven paraaf rechtsonder: v.d.M.] * Kernboodschap: De schrijver signaleert dat de officiële distributiekanalen voor vis worden omzeild. Ondanks een verbod op straathandel (venten) en de verplichting om via de centrale afslag te leveren, bloeit de zwarte handel.
* Modus Operandi: De illegale vis is waarschijnlijk afkomstig van het 'overwicht' (extra gewicht bovenop de officiële quota) dat groothandelaren ontvangen. De verkoop vindt plaats op straat (met name rond de Rozengracht) waarbij 'uitkijkposten' worden ingezet om controles te vermijden.
* Economische impact: De prijzen op de zwarte markt liggen ongeveer vijfmaal hoger dan de wettelijk vastgestelde maximumprijzen, wat duidt op extreme schaarste en woekerwinsten.
* Toon: De brief is formeel en dringend, eindigend met een direct verzoek aan de politie voor intensievere controle. Dit document stamt uit juni 1944, een cruciale fase tijdens de Duitse bezetting van Nederland (vlak na D-Day). De voedselvoorziening was in deze periode zeer precair en strikt gereguleerd via distributiebonnen en prijsbeheersing. Door de schaarste ontstond een enorme "zwarte handel", waarover dit document rapporteert.

De term "Politiepresident" verwijst naar een functie die door de bezetter was ingevoerd om de politie in de grote steden strakker te controleren. De Rozengracht in de Jordaan stond destijds bekend als een buurt waar de sociale controle tegen de bezettingsautoriteiten hoog was en waar illegale handel, ondanks de risico's, een manier van overleven was voor de lokale bevolking. De brief illustreert de voortdurende strijd van de autoriteiten tegen de schaduweconomie die de officiële rantsoenering ondermijnde.