Officiële correspondentie (brief met kanttekeningen).
Origineel
Officiële correspondentie (brief met kanttekeningen). [Gedrukt briefhoofd]
BEDRIJFSCHAP VOOR VISSCHERIJPRODUCTEN
AFDEELING Verd.
BETREFFENDE verdeeling pos.
'S-GRAVENHAGE, 26 Mei 194 4.
BERICHT OP SCHRIJVEN ............................................................
BIJ ANTWOORD VERMELDEN 11744/V/Bra.
BIJLAGE ........................ STUKS, T.W. ............................................
Den Heer Directeur van het Marktwezen,
Jan van Galenstraat 14,
AMSTERDAM.-
[Stempel in paars/blauw]
Nº 46A/100/1 M. 1944 27/5
[Typeschrift]
Hiermede verzoeken wij U ons per omgaande te berichten, of de pos, welke de firma Kooij te Huizen aan den afslag Amsterdam moet doorleveren, voor menschelijke consumptie dan wel voor honden of kattenvoer wordt gebruikt.
BEDRIJFSCHAP VOOR VISSCHERIJPRODUCTEN,
[Handgeschreven aantekening links in de marge]
is niet bekend als aanvoerder
[gevolgd door een paraaf/teken]
[Handgeschreven reactie onderaan, schuin oplopend]
Voor zoover door mij is kunnen worden nagegaan, kan worden aangenomen, dat een groot gedeelte der pos, welke in A.dam wordt aangevoerd voor menschelijke consumptie wordt gebruikt.
[Ondertekening onleesbaar]
3-7-44 [Paraaf/Naam:] de Boer
[Gedrukte voetnoot]
2e ADELHEIDSTRAAT 300, 'S-GRAVENHAGE — POSTGIROREKENING 351833 — TELEGRAMADRES: BEVIPRO
TELEFOON 720080 EN 772162, INTERCOMM. XX. VOOR AFDEELING DISTRIBUTIE 722641
[Onderste regel met rode handgeschreven krabbel]
(A) 34351 - 5000 - 3 - '44 - V.V.O. 341726 - K 983 funder(?) 11-7-44 Dit document is een ambtelijk schrijven uit de late oorlogsjaren (mei-juli 1944). De centrale vraag is de bestemming van 'pos' (ruffe/post), een kleine zoetwatervis. In tijden van voedselschaarste werd nauwgezet gecontroleerd of voedselbronnen direct naar menselijke consumptie gingen of als diervoeder werden gebruikt.
- Bureaucratie: Het document toont de trage maar formele weg van de bureaucratie tijdens de bezetting. De aanvraag is van 26 mei, de interne stempel van 27 mei, maar de handgeschreven reactie volgt pas op 3 juli.
- Controle: Het 'Bedrijfschap' (een door de bezetter ingesteld ordeningsorgaan) oefende strikte controle uit op de distributie. De opmerking in de marge "is niet bekend als aanvoerder" wijst op een extra controle van de status van de genoemde firma Kooij.
- Resultaat: De Amsterdamse marktmeester (of zijn afgevaardigde) bevestigt dat de vis hoofdzakelijk door mensen wordt gegeten, wat in 1944 (vlak voor de hongerwinter) essentieel was voor de voedselvoorziening in de stad. In 1944 was de Nederlandse voedselvoorziening volledig onderworpen aan distributieregels. Vis, die voorheen vaak als bijvangst of veevoer werd gezien (zoals pos), werd door de toenemende schaarste een belangrijke eiwitbron voor de bevolking. De Jan van Galenstraat in Amsterdam was de locatie van de Centrale Markthallen, het logistieke hart van de voedselstroom naar de stad. De genoemde firma uit Huizen herinnert aan de historische verbondenheid van dat dorp met de visserij (met name de Zuiderzeevisserij). De correspondentie illustreert de verschuiving waarbij 'minderwaardige' vissoorten gepromoveerd werden tot noodzakelijk volksvoedsel.