Handgeschreven brief (klacht). 20 juli 1944. B.H. Hikmah, Amstel 176 II, Amsterdam. De Weledele Heer Directeur van het Marktwezen, Amsterdam. 212

Amsterdam 20 Juli 1944
Nº 46A/138/1 M. 1944 22/7

Den Weledelen Heer Directeur
van het Marktwezen.

1. Mijnheer vd. Wulp

Ik was klant van de vischwinkel
Utrechtsche Straat, daarvan had ik
een klantenkaart. De laatste
keer dat ik visch kreeg, werd mijn
kaart zonder reden ingehouden
als antwoord, dat de visch voortaan
voor geevacueerden was. Ik heb
zoolang ik klant was nooit anders
geconstateerd, dat buren enz. steeds
visch kregen en grootere toewijzing
Gaarne wensch ik weer klant
te zijn met bewijs al hoe schaars
ik bedeeld word. Hoe krijg ik dat
gedaan. In afwachting
Hoogachtend
B.H. Hikmah
adres: Amstel 176 II

Het nummer van mijn ingehouden
kaart was № 146

46B In deze brief beklaagt B.H. Hikmah zich bij de Directeur van het Marktwezen over de gang van zaken bij een viswinkel in de Utrechtsestraat te Amsterdam. De afzender stelt dat diens klantenkaart (nodig voor de distributie van schaarse goederen) zonder geldige reden is ingenomen. De winkelier claimde dat de visvoorraad voortaan uitsluitend bestemd was voor geëvacueerden.

Hikmah trekt de eerlijkheid van deze redenatie in twijfel en merkt op dat buren blijkbaar wel vis blijven ontvangen en zelfs grotere toewijzingen krijgen. De brief is een formeel verzoek om bemiddeling om de status als geregistreerd klant terug te krijgen, waarbij de afzender benadrukt genoegen te nemen met de feitelijke schaarste, zolang de behandeling maar rechtvaardig is.

De taal is beleefd en formeel, maar de frustratie over de onduidelijke regels en mogelijke vriendjespolitiek (het bevoordelen van buren) is duidelijk merkbaar. De datum van de brief, 20 juli 1944, is cruciaal voor het begrip van de inhoud. Nederland bevond zich in de laatste fase van de Duitse bezetting. De schaarste aan voedsel was enorm en bijna alle levensmiddelen, inclusief vis, waren strikt gerantsoeneerd via distributiestamkaarten en specifieke klantenkaarten per winkel.

De vermelding van "geevacueerden" verwijst naar de grote groepen Nederlanders die gedurende de oorlog huis en haard moesten verlaten, bijvoorbeeld vanwege de aanleg van de Atlantikwall aan de kust of door bombardementen. Deze groepen kregen vaak voorrang of specifieke toewijzingen, wat leidde tot spanningen met de lokale bevolking die zelf ook kampte met tekorten.

De Dienst van het Marktwezen in Amsterdam hield toezicht op de handel en distributie in de stad. Dergelijke klachtenbrieven geven een indringend beeld van de dagelijkse overlevingsstrijd en de bureaucratische rompslomp rondom de voedselvoorziening vlak voor de beruchte Hongerwinter van 1944-1945. B.H. Hikmah Marktwezen