Archief 745
Inventaris 745-283
Pagina 122
Dossier 28
Jaar 1939
Stadsarchief

Officieel besluit / vergunning van de Burgemeester van Amsterdam.

Augustus 1939 (stempels gedateerd 23 en 26 augustus 1939).

Origineel

Officieel besluit / vergunning van de Burgemeester van Amsterdam. Augustus 1939 (stempels gedateerd 23 en 26 augustus 1939). [Linksboven stempel:] Model No. 17
[Middenboven, blauw stempel:] Nº 422 L.M. 1939 23/8
[Middenboven, blauw stempel:] Nº 29/20/12 M. 1939 26/8
[Rechtsboven handgeschreven in potlood:] Markthr.
[Midden, wapen van Amsterdam]
[Links onder wapen, blauw stempel:] No. 82/110 A.Z.
[Links daaronder, paars stempel met handgeschreven paraaf:] Gezien [Paraaf]

De BURGEMEESTER VAN AMSTERDAM

Gezien een adres van A. van Dalsum en J. Sternheim, onderscheidenlijk artistiek leider en administrateur van de combinatie "Zomerspelen 1939", kantoor houdende alhier Stadhouderskade 132, waarbij vergunning wordt verzocht, op den openbaren weg, om en nabij de Nieuwmarkt, in het bijzonder het terrein om de Waag en het gedempte gedeelte der voormalige Vischhal, op 4, 5, 6, 9 en 12 September 1939 tusschen 8.30 en 11.30 uur des avonds en, indien door de weersgesteldheid op een of meer van deze dagen geen voorstelling kan worden gegeven op 7, 8 of 13 September 1939, tusschen 8.30 en 11.30 uur des avonds, tegen betaling voor het publiek toegankelijke openluchtvoorstellingen te geven van het tooneelstuk "Gijsbrecht van Aemstel" en daarbij muziek en zang ten gehoore te doen brengen, zoomede op 1 en 2 September 1939, eveneens tusschen 8.30 en 11.30 uur des avonds, repetities van gemeld tooneelstuk te doen houden;

Gelet op de brieven van Burgemeester en Wethouders van 26 Juni 1939 No. 146 (1939) Afd. K. en van 22 Augustus 1939, No. 146 (1939) Afd. Kunstzaken;

Gelet voorts op artikel 244, eerste lid, in verband met artikel 5, vijfde lid, der Algemeene Politieverordening van Amsterdam;

Geeft A. van Dalsum en J. Sternheim voornoemd te kennen, dat het verzoek wordt toegestaan, onder voorwaarde:
dat een en ander geschiedt in algeheel overleg met de Politie;
dat de bevelen van de Politie en Brandweer met betrekking tot de orde en veiligheid stipt worden opgevolgd;
dat overigens stipt worden nageleefd de bepalingen vermeld in vorengenoemde brieven van Burgemeester en Wethouders van 26 Juni 1939, No. 146 Afd. Kunstzaken, met uitzondering voor zoover betreft de bepaling genoemd onder 5a en van 22 Augustus 1939 No. 146 Afd. Kunstzaken;
dat de toegang voor de ambtenaren van de Politie, Brandweer en het Gemeentelijk Bouw- en Woningtoezicht, alsmede voor de ambtenaren, belast met de heffing van en het toezicht op de belasting op vermakelijkheden, te allen tijde wordt vrijgelaten.

Herinnert belanghebbende er aan:
dat bij sluiting van vermakelijkheden, door den Burgemeester als Hoofd der Politie bevolen, daarvoor geen aanspraak op schadevergoeding kan worden gemaakt;
dat de bepalingen van wet en verordening, in het bijzonder van de verordening op de invordering der belasting op vermakelijkheden, moeten worden nageleefd, en dat het verschuldigde moet zijn voldaan, voordat de vermakelijkheid plaats heeft.

Deze vergunning moet dadelijk aan het Hoofdkantoor der Gemeente- [tekst breekt af] Het document is een formele vergunning voor het organiseren van culturele evenementen in de openbare ruimte. De tekst is opgesteld in de toen gangbare ambtelijke stijl (met de 'n' in naamvallen, zoals "den openbaren weg").

Opvallend is de gedetailleerdheid van de voorwaarden: niet alleen de data en tijdstippen (inclusief reservedagen voor slecht weer) zijn vastgelegd, maar ook de verplichte medewerking aan politie, brandweer en belastingambtenaren. De nadruk op de "belasting op vermakelijkheden" (vermaakbelasting) laat zien dat dergelijke evenementen een belangrijke bron van inkomsten of in ieder geval een strikt gereguleerde activiteit waren voor de gemeente. De vermelding van het "gedempte gedeelte der voormalige Vischhal" geeft een historisch-topografisch detail van het Nieuwmarktplein. Dit document is historisch zeer relevant vanwege de datum: de vergunning is afgegeven eind augustus 1939, slechts enkele dagen voordat op 1 september 1939 de Tweede Wereldoorlog uitbrak met de Duitse inval in Polen. De geplande voorstellingen (september 1939) vonden dus plaats in de eerste dagen van de mobilisatie en internationale crisis.

Albert van Dalsum was een van de belangrijkste Nederlandse acteurs en regisseurs van de 20e eeuw. "Gijsbrecht van Aemstel" van Joost van den Vondel is hét klassieke Amsterdamse toneelstuk. Hoewel het traditioneel rond Nieuwjaar werd opgevoerd, probeerden Van Dalsum en Sternheim met de "Zomerspelen" een zomertraditie op te zetten op een historische locatie: de Nieuwmarkt bij de Waag. In een tijd van dreigende oorlog zocht men waarschijnlijk steun en nationale identiteit in dit soort grootschalige, historische volksstukken.

Samenvatting

Het document is een formele vergunning voor het organiseren van culturele evenementen in de openbare ruimte. De tekst is opgesteld in de toen gangbare ambtelijke stijl (met de 'n' in naamvallen, zoals "den openbaren weg").

Opvallend is de gedetailleerdheid van de voorwaarden: niet alleen de data en tijdstippen (inclusief reservedagen voor slecht weer) zijn vastgelegd, maar ook de verplichte medewerking aan politie, brandweer en belastingambtenaren. De nadruk op de "belasting op vermakelijkheden" (vermaakbelasting) laat zien dat dergelijke evenementen een belangrijke bron van inkomsten of in ieder geval een strikt gereguleerde activiteit waren voor de gemeente. De vermelding van het "gedempte gedeelte der voormalige Vischhal" geeft een historisch-topografisch detail van het Nieuwmarktplein.

Historische Context

Dit document is historisch zeer relevant vanwege de datum: de vergunning is afgegeven eind augustus 1939, slechts enkele dagen voordat op 1 september 1939 de Tweede Wereldoorlog uitbrak met de Duitse inval in Polen. De geplande voorstellingen (september 1939) vonden dus plaats in de eerste dagen van de mobilisatie en internationale crisis.

Albert van Dalsum was een van de belangrijkste Nederlandse acteurs en regisseurs van de 20e eeuw. "Gijsbrecht van Aemstel" van Joost van den Vondel is hét klassieke Amsterdamse toneelstuk. Hoewel het traditioneel rond Nieuwjaar werd opgevoerd, probeerden Van Dalsum en Sternheim met de "Zomerspelen" een zomertraditie op te zetten op een historische locatie: de Nieuwmarkt bij de Waag. In een tijd van dreigende oorlog zocht men waarschijnlijk steun en nationale identiteit in dit soort grootschalige, historische volksstukken.

Kooplieden in dit dossier 10