Archiefdocument
Origineel
9 augustus 1939. De Directeur van het Marktwezen, Jan van Galenstraat 14, Amsterdam (W.). [Logo: Drie Andreaskruisen van Amsterdam tussen twee gestileerde figuren/hoorns des overvloeds]
MARKTWEZEN AMSTERDAM HG.
[Handgeschreven in blauw potlood bovenaan:] Verzonden 9/8
TELEFOONNUMMER 85151
VERZOEKE BIJ BEANTWOORDING DATUM EN NUMMER TE VERMELDEN
No. 29/24/2 M.
BIJLAGE _
ONDERWERP: _
AMSTERDAM (W.) 9 Augustus 1939.
JAN VAN GALENSTRAAT 14
AAN Mw. A.v. Kleef-Crost,
Lepelstraat 1 II,
Amsterdam-Centrum.
Wijk 10.
Aangezien U gedurende langer dan drie weken in gebreke is gebleven, om het marktgeld, verschuldigd voor Uw plaats op de ~~markt~~ Nieuwmarkt te betalen, waarschuw ik U hierby, dat U alsnog vóór 13 Augustus a.s. aan Uw verplichting moet voldoen.
Ik wys U er met nadruk op, dat, indien U langer in gebreke blyft, de U verleende vaste plaats, ingevolge artikel 11 van het Reglement op de Markten, met ingang van 14 Augustus a.s. onherroepelyk wordt ingetrokken.
Indien een geldige reden U verhindert, om aan Uw verplichtingen te voldoen (byvoorbeeld omdat U steun geniet; in een ziekenhuis wordt verpleegd, enz.) dient U onmiddellyk myn dienst hiervan in kennis te stellen, omdat dan kan worden voorkomen, dat de intrekking plaatsvindt.
De Directeur,
[Onderaan links:] A.Z. MODEL NO. 8. 10.000-6-'38-1633. * Formeel en dwingend: De brief is een formele sommatie. De toon is zakelijk en autoritair, kenmerkend voor ambtelijke communicatie uit die periode. De uiterste betaaldatum wordt met nadruk (vetgedrukt of extra aangeslagen op de typemachine) vermeld.
* Juridische grondslag: De brief verwijst expliciet naar "artikel 11 van het Reglement op de Markten" als basis voor de dreigende sanctie: het intrekken van de vergunning voor de vaste staanplaats.
* Taalgebruik: Het document hanteert de spelling van die tijd, met "y" in plaats van "ij" in woorden als hierby, wys, onherroepelyk, onmiddellyk en myn.
* Sociale aspecten: Opvallend is de vermelding van verzachtende omstandigheden. Als de betalingsachterstand komt door armoede ("steun geniet") of ziekte, kan er een uitzondering worden gemaakt. Dit geeft een inkijkje in het sociale vangnet en de economische situatie van Amsterdamse marktkooplieden vlak voor de oorlog.
* Administratieve correctie: In de getypte tekst is het algemene woord "markt" doorgehaald en vervangen door de specifieke locatie "Nieuwmarkt", wat duidt op het gebruik van een standaard sjabloon dat handmatig is aangepast. Dit document stamt uit augustus 1939, minder dan een maand voordat de Tweede Wereldoorlog uitbrak met de Duitse inval in Polen. Amsterdam bevond zich op dat moment in een gespannen neutraliteit. De economische nasleep van de crisisjaren was nog voelbaar, wat de verwijzing naar "steun" (werklozensteun) verklaart.
De Lepelstraat, waar de geadresseerde woonde, ligt in de Joodse Buurt van Amsterdam (nabij het Waterlooplein). Gezien de achternaam 'Crost' en de locatie is het zeer aannemelijk dat de ontvanger deel uitmaakte van de Joodse gemeenschap. De Nieuwmarkt was in die tijd, net als nu, een belangrijk commercieel centrum, maar destijds ook een hart van de Joodse marktcultuur. De Dienst van het Marktwezen was gevestigd bij de Centrale Markthallen aan de Jan van Galenstraat, een modern complex dat in 1934 was geopend om de voedseldistributie in de stad te reguleren.