Administratief overzicht / Statistisch register van melkaanvoer.
Origineel
Administratief overzicht / Statistisch register van melkaanvoer. April 1920. Maand April 1920.
Aanvoer aan de Melkmarkt.
| Datum | Bussen m/inh. van 30 | Bussen m/inh. van 40 | Bussen m/inh. van 50 L. | Aantal bussen | Liters | Prijzen | Aanvoer per boot van Purmerend | Aanvoer per boot van Landsmeer | Aanvoer per boot van Oostzaan | Aanvoer per boot van Br: in W.land | Omstreken van A.dam | Totaal |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 | 26 | 160 | 424 | 610 | 28.380 | f 0,14 - 0,14⁵ | 353 | 25 | 40 | 157 | 35 | 610 |
| 2 | 20 | 160 | 396 | 576 | 26.800 | " " | 288 | 27 | 57 | 154 | 50 | 576 |
| 3 | 30 | 160 | 530 | 720 | 33.800 | " " | 301 | 26 | 54 | 205 | 134 | 720 |
| 4/6 | 82 | 480 | 1157 | 1719 | 79.510 | " " | 869 | 50 | 140 | 430 | 230 | 1719 |
| 7 | 20 | 160 | 411 | 591 | 27.550 | " " | 286 | 26 | 53 | 152 | 74 | 591 |
| 8 | 26 | 160 | 417 | 603 | 28.030 | " " | 288 | 26 | 63 | 132 | 94 | 603 |
| 9 | 30 | 160 | 382 | 572 | 26.400 | 0,12⁵ - 0,14 | 286 | 25 | 50 | 139 | 72 | 572 |
| 10 | 28 | 160 | 506 | 694 | 32.540 | " " | 286 | 32 | 50 | 202 | 124 | 694 |
| 11/12 | 34 | 320 | 509 | 863 | 39.270 | " " | 402 | 52 | 78 | 232 | 99 | 863 |
| 13 | 32 | 160 | 602 | 794 | 37.460 | " " | 242 | 26 | 46 | 280 | 200 | 794 |
| 14 | 22 | 160 | 353 | 535 | 24.710 | 0,12⁵ - 0,13⁵ | 261 | 26 | 47 | 152 | 49 | 535 |
| 15 | 20 | 160 | 339 | 519 | 23.950 | " " | 262 | 26 | 45 | 132 | 54 | 519 |
| 16 | 21 | 160 | 323 | 504 | 23.180 | " " | 262 | 27 | 48 | 117 | 50 | 504 |
| 17 | 26 | 160 | 474 | 660 | 30.880 | " " | 242 | 32 | 65 | 206 | 115 | 660 |
| 18/19 | 52 | 320 | 722 | 1094 | 50.400 | " " | 402 | 50 | 142 | 273 | 227 | 1094 |
| 20 | 25 | 160 | 360 | 545 | 25.150 | " " | 242 | 25 | 55 | 148 | 75 | 545 |
| 21 | 30 | 160 | 386 | 576 | 26.600 | 0,12⁵ - 0,13⁵ | 244 | 30 | 57 | 152 | 93 | 576 |
| 22 | 25 | 160 | 320 | 505 | 23.150 | " " | 244 | 25 | 43 | 129 | 64 | 505 |
| 23 | 28 | 160 | 389 | 577 | 26.690 | " " | 244 | 28 | 76 | 179 | 50 | 577 |
| 24 | 30 | 160 | 478 | 668 | 31.200 | " " | 244 | 30 | 83 | 206 | 105 | 668 |
| 25/26 | 56 | 320 | 755 | 1131 | 52.230 | " " | 548 | 56 | 120 | 249 | 158 | 1131 |
| 27 | 25 | 160 | 490 | 675 | 31.650 | " " | 274 | 25 | 50 | 209 | 117 | 675 |
| 28 | 35 | 160 | 397 | 592 | 27.300 | 0,12⁵ - 0,13⁵ | 274 | 35 | 78 | 173 | 32 | 592 |
| 29 | 25 | 160 | 329 | 514 | 23.600 | " " | 284 | 25 | 50 | 127 | 28 | 514 |
| 30 | 27 | 160 | 355 | 542 | 23.960 | " " | 284 | 38 | 69 | 125 | 26 | 542 |
| Totaal | 775 | 4800 | 11804 | 17379 | 804.450 | 7912 | 793 | 1716 | 4660 | 2298 | 17379 |
F Hieronder zijn begrepen 4800 bussen ter markt gezonden door de fabriek "Hollandia" uit Purmerend, en bestemd voor een combinatie van slijters.
--- * Structuur: Het document is een strak georganiseerd register. De kolommen links focussen op het volume (aantal bussen van 30, 40 en 50 liter) en de totale hoeveelheid melk in liters. De kolommen rechts tonen de logistieke herkomst van de melk.
* Logistiek: De aanvoer vindt grotendeels plaats per boot. De genoemde plaatsen (Purmerend, Landsmeer, Oostzaan, Broek in Waterland) vormen het hart van het Noord-Hollandse weidegebied. Purmerend is de grootste leverancier.
* Periodiek patroon: Er zijn samengestelde data (4/6, 11/12, 18/19, 25/26). Dit wijst op de zondagen en maandagen; melk van de zondag werd vaak samen met de vroege maandagaanvoer geregistreerd, wat de hogere aantallen op deze dagen verklaart.
* Economische details: De prijzen fluctueren licht gedurende de maand, beginnend bij 14-14,5 cent per liter en dalend naar 12,5-13,5 cent per liter. Dit kan wijzen op een seizoensgebonden toename van de melkproductie in de lente (het "inscharren" van het vee).
* Industriële factor: De voetnoot bij de letter 'F' is cruciaal. Het geeft aan dat een aanzienlijk deel van de aanvoer (alle bussen van 40 liter, totaal 4800 stuks) niet van individuele boeren kwam, maar van de zuivelfabriek "Hollandia". Dit wijst op de toenemende industrialisatie van de zuivelketen in 1920.
--- In 1920 was de Melkmarkt in Amsterdam (aan de Prins Hendrikkade) een vitaal overslagpunt. De stad was voor haar melkvoorziening volledig afhankelijk van de directe omgeving, met name het Waterland. Omdat wegtransport destijds nog beperkt was, werd de melk in metalen bussen per boot (vaak de zogeheten 'melkschuiten') over de Zaan en het IJ naar de stad vervoerd.
De fabriek "Hollandia" (voluit de Hollandsche Melksuikerfabriek) uit Purmerend, genoemd in de voetnoot, was een belangrijke speler die de brug sloeg tussen de rauwe productie op het platteland en de distributie aan de stadsbevolking via een "combinatie van slijters" (melkboeren). Het document illustreert de overgangsperiode waarin de kleinschalige, ambachtelijke aanvoer steeds meer werd aangevuld of overgenomen door fabrieksmatige verwerking en grootschalige distributiecontracten.