Briefkaart (postzijde). 2 juli 1939 (gebaseerd op poststempel: 2.VII.39). M. Porcelijn, Swammerdamstraat 15, Amsterdam (Postdistrict 10). De Directie van het Marktwezen, afd. Jodenhoek, Markthallen, Amsterdam. (Gedrukte teksten zijn cursief weergegeven)

BRIEFKAART

Aan
De Directie
v. h. Marktwezen
afd. Jodenhoek
Markthallen
[doorgehaalde tekst, vermoedelijk een foutief adres] Amsterdam

Afzender: M. Porcelijn
Swammerdamstr. 15
stad 10 * Afzender: De kaart is verzonden door M. Porcelijn. Historisch onderzoek wijst uit dat het gaat om Maurits Porcelijn (1891-1943), die woonachtig was op het adres Swammerdamstraat 15 te Amsterdam. Hij was van beroep koopman/marktkoopman.
* Ontvanger: De kaart is gericht aan de Directie van het Marktwezen, specifiek de afdeling 'Jodenhoek'. Deze afdeling hield toezicht op de markten in de Joodse wijk, zoals de bekende markt op het Waterlooplein. De Markthallen aan de Jan van Galenstraat fungeerden als centraal administratie- en distributiepunt.
* Poststempel: De poststempel dateert van juli 1939, twee maanden voor het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog. Het geeft een tijdsbeeld van de formele, bureaucratische omgang tussen de Joodse burgers en de Amsterdamse gemeentelijke instanties in die tijd.
* Terminologie: Het gebruik van de term 'Jodenhoek' was in 1939 een officiële gemeentelijke aanduiding voor de buurt en de bijbehorende marktorganisatie. Dit document biedt een inkijkje in het dagelijkse leven en de zakelijke beslommeringen van een Joodse marktkoopman in Amsterdam aan de vooravond van de bezetting. De Swammerdamstraat lag in de Oosterparkbuurt, een wijk met een aanzienlijke Joodse populatie in de jaren '30.

Maurits Porcelijn, de afzender, staat geregistreerd in de archieven van de Shoah. Hij werd tijdens de oorlog gedeporteerd en is in 1943 in het vernietigingskamp Sobibor vermoord. Dergelijke alledaagse documenten (zoals een zakelijke briefkaart aan het Marktwezen) krijgen hiermee een zware emotionele en historische lading als stille getuigen van een afgebroken leven. De kaart illustreert de normale gang van zaken in een gemeentelijk systeem dat enkele jaren later ingezet zou worden voor de uitsluiting en registratie van dezelfde burgers. M. Porcelijn Marktwezen