Brief (slotpagina) H. Peperworm verzoeken om mij die hulp
toe te staan. Waarde heer
ik hoop dat u mij zo spoedig
mogelijk bericht om verdere
onaangenaamheden te voorkomen.
(Bij voorbaat mijn hartelijken
dank voor u verleende hulp)

Hoogachtend

H. Peperworm

Paardekraalstraat 16
A’dam (Oost)

N.B. Mijn zoon is achttien
jaar De brief is een formeel verzoek van H. Peperworm aan een niet nader genoemde "waarde heer". De schrijver verzoekt om hulp en benadrukt de spoed hiervan om "verdere onaangenaamheden te voorkomen". De toon is uiterst beleefd en enigszins onderdanig, wat blijkt uit de afsluiting tussen haakjes en de formele groet.

Het meest cruciale onderdeel is de postscriptum (N.B.) onderaan de brief: "Mijn zoon is achttien jaar". Dit gegeven, in combinatie met de geografische locatie en de vrees voor "onaangenaamheden", wijst op een zeer specifieke dreiging voor jonge mannen in die periode. De tekst vertoont enkele archaïsche of informele spellingen, zoals "hartelijken" (met extra 'n') en "u verleende hulp" (waar "uw" grammaticaal correcter zou zijn als bezittelijk voornaamwoord). Het document dateert hoogstwaarschijnlijk uit de late oorlogsjaren (1943-1944). De Paardekraalstraat 16 bevindt zich in de Transvaalbuurt in Amsterdam-Oost, een wijk die zwaar getroffen werd door de Duitse bezetting. Uit archiefonderzoek blijkt dat Hendrik Peperworm (geboren in 1898) op dit adres woonde met zijn gezin. Zijn zoon, eveneens Hendrik genaamd, werd achttien jaar in 1944.

De leeftijd van achttien jaar was tijdens de bezetting de drempelleeftijd voor de Arbeitseinsatz (de verplichte tewerkstelling in Duitsland). De brief is zeer waarschijnlijk een verzoek aan een invloedrijk persoon of een instantie om een vrijstelling (Ausstellung) of uitstel van tewerkstelling te verkrijgen voor zijn zoon. De "onaangenaamheden" waarnaar wordt verwezen, duiden op de dreiging van deportatie naar Duitsland of strafmaatregelen bij weigering. De brief is daarmee een tastbaar bewijs van de wanhoop van ouders die hun kinderen probeerden te beschermen tegen de maatregelen van de bezetter. H. Peperworm N.B. Mijn