Handgeschreven brief (verzoekschrift). 15 februari 1939 (datumstempel), betreffende gebeurtenissen op 23 januari en 13 februari 1939. J. Matteman, Vrolikstraat 138 oost, Amsterdam. [Stempel:] N° 33/6/1 M. 1939 15/2 [Handgeschreven:] Mlj. mi Ingr.

Hiermede verzoek ik u beleefd, het
volgende verzoek te kunnen inwilligen
Als houder van voorkeurskaart 206
Westerschaat, ben ik niet in de gelegen-
heid geweest Maandag 13 Februari
een plaats te bezetten, wegens gebrek
aan handel, omrede ik te arm ben
Nu begrijp ik, indien ik niet regel-
matig kom, groote kans heb, dat de
kaart word ingetrokken, wat ik niet
gaarne zou willen. Ik heb van
Maatschappelijk Steun 23 Januari
15 gulden handelsgeld gekregen, u
begrijpt, dat ik daarvoor geen vol-
doende handel kan aanschaffen.
Mijnheer, daarom verzoek ik u ^beleefd^, om deze
rede, indien ik ^voorloopig^ niet regelmatig gebruik
kan maken van mijn kaart, dit niet
als moedwillig beschouwd zal wor-
den. Hopende dit verzoek te kunnen
inwilligen

Hoogachtend
J. Matteman
Vrolikstraat 138 oost 33 * Kernboodschap: De schrijver, J. Matteman, legt uit waarom hij op maandag 13 februari zijn marktplaats aan de 'Westerschaat' (vermoedelijk bedoeld: Westerstraat of Westermarkt) niet kon bezetten. De reden is bittere armoede: hij heeft geen geld om handelswaar in te kopen.
* Financiële situatie: Matteman geeft aan dat hij van de Maatschappelijke Steun 15 gulden heeft ontvangen als 'handelsgeld', maar dat dit bedrag onvoldoende is om een levensvatbare voorraad aan te leggen.
* Doel van de brief: Hij vreest zijn 'voorkeurskaart' (een vergunning die recht geeft op een vaste staanplaats) kwijt te raken wegens afwezigheid. Hij verzoekt de instantie om zijn (toekomstige) afwezigheid niet als 'moedwillig' te bestempelen, zodat hij zijn rechten behoudt totdat zijn situatie verbetert.
* Schrijfstijl: De brief is geschreven in een beleefde, ietwat onderdanige toon, kenmerkend voor correspondentie van burgers aan officiële instanties in die tijd. Er zijn later correcties boven de regels ingevoegd ('beleefd' en 'voorloopig'). * Historische periode: De brief dateert van februari 1939, vlak voor het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog en aan het einde van de crisisjaren. De economische malaise was nog groot, wat blijkt uit de afhankelijkheid van 'Maatschappelijk Steun'.
* Locatie: De afzender woonde in de Vrolikstraat in Amsterdam-Oost, destijds een typische volksbuurt.
* Marktwezen: Het systeem van voorkeurskaarten was essentieel voor marktkooplieden in Amsterdam om een vaste plek te bemachtigen. Strenge regels rondom aanwezigheid moesten voorkomen dat plekken onbenut bleven, maar voor arme handelaren vormde dit een extra risico: zonder kapitaal geen handel, en zonder handel geen behoud van de vergunning. Dit document biedt een indringend kijkje in de overlevingsstrijd van de Amsterdamse kleine middenstand aan de vooravond van de oorlog. J. Matteman Marktwezen