L. Nikkelsberg
Bekijk Verhaal ➔AI-Synthese 33
L. Nikkelsberg was een marktkoopman actief op de Waterlooplein en mogelijk ook op de Joubertstraat. In 1943 werd hij genoteerd in een administratieve lijst met standplaats 1 op de Uilenburg. Hij had mogelijke familierelaties met J. Nikkelsberg en A. Nikkelsberg. De specifieke producten die hij verkocht, de exacte dateringen van zijn standplaatsen op de Waterlooplein en de omstandigheden waaronder hij zijn handel beëindigde zijn niet bekend uit de beschikbare documenten.
Lotgevallen
Relaties
Handel
Archiefdocumenten
Register/Lijst van marktkooplieden en straatventers.
* **Administratieve structuur:** Het document is een nauwkeurige boekhouding van markthandelaren. Het maakt onderscheid tussen verschillende vormen van handel: vaste standplaatsen op de markt, venters (die langs de deuren gaan), en winkeliers die blijkbaar ook op de markt staan of een vergunning hebben. * **Handelswaar:** De lijst geeft een goed beeld van het aanbod op een Amsterdamse markt in 1941: veel versproducten zoals groenten, fruit (waaronder specifiek bananen), bloemen, vis (gezouten/gerookt en vers), en zuivel. * **Terminologie:** "W. I" in de kolom 'vaste plaats op andere markt' verwijst waarschijnlijk naar de Waterloopleinmarkt (Wijk I). De notatie "Doppenhe" bij nr. 71 is mogelijk een afkorting voor de Dappermarkt. * **Demografie:** Veel van de namen op deze lijst (zoals Nikkelsberg, Bromet, Blog, Franschman, De Hond) zijn historisch geassocieerd met de Joodse gemeenschap in Amsterdam, die diep geworteld was in de markthandel.
Handgeschreven lijst met namen en nummers.
Het document is een beknopte handgeschreven lijst. De linker kolom bevat getallen (voorafgegaan door een streepje, behalve de eerste regel die begint met '№ 17'). De rechter kolom bevat initialen en achternamen. De getallen kunnen verwijzen naar verschillende zaken, afhankelijk van de context: 1. **Huisnummers:** Indien de lijst een specifieke straat betreft. 2. **Referentienummers:** Verwijzingen naar dossiers, kaarten in een kaartsysteem of pagina's in een register. 3. **Leeftijden:** Hoewel 108 (onderste regel) dit minder waarschijnlijk maakt voor die specifieke persoon, tenzij het een andere betekenis heeft. 4. **Transportnummers of baraknummers:** Gezien de namen is een link met de Holocaust-administratie zeer waarschijnlijk. De namen zijn typisch Nederlands-Joodse achternamen (Prys/Prijs, Van Beem, Nikkelsberg, Sluis, Verdoner). De toevoeging "enz:" aan het einde suggereert dat dit een uittreksel of een begin van een langere lijst is.
Administratief registerblad / grootboekpagina.
Dit document vormt een administratieve neerslag van de grootschalige diefstal van Joodse bezittingen tijdens de Tweede Wereldoorlog. Het register toont een systematische aanpak waarbij elke persoon wordt geïdentificeerd met een uniek nummer (Serie/No). Opvallend is de concentratie van adressen in de Joodse buurt (Jodenbreestraat, Lepelstraat, Nieuwe Kerkstraat) en de Transvaalbuurt. De kolom "d.d. Inlevering" laat zien dat eind januari 1942 een piekperiode was voor het vorderen van deze eigendommen. Marginale notities zoals "per post", "ingeleverd Stadhuis" en verwijzingen naar sociale zaken ("M.S.") wijzen op de complexe bureaucratische verwevenheid van de roof. Namen die vaker voorkomen (zoals Locher, Waterman, Nikkelsberg) duiden op de registratie van volledige gezinnen of verwanten.
Register/Lijst van personen met adressen (handgeschreven).
De lijst vertoont kenmerken van een administratieve index van personen. Opvallend is de concentratie van namen die historisch geassocieerd worden met de Joodse gemeenschap in Amsterdam (bijv. Nikkelsberg, Pach, Sarfatij, Pinto, Polak, Sjouwerman). De adressen bevinden zich grotendeels in de toenmalige Joodse buurt (Uilenburgerstraat, Waterlooplein) en de Transvaalbuurt (Retiefstraat, Krugerplein). De kolommen "S." en "№" verwijzen hoogstwaarschijnlijk naar dossier- of kaartnummers in een centraal archief. De doorhalingen suggereren mutaties, zoals verhuizingen of administratieve correcties.
Administratieve lijst/register (waarschijnlijk bevolkingsregister of een specifiek hulpregister voor sociale zorg of belasting).
- **Inhoud:** De lijst toont een overzicht van Amsterdamse inwoners, gerangschikt op naam met bijbehorende geboortedatum, een code (waarschijnlijk geloofsovertuiging of burgerlijke staat) en hun woonadres. - **Geografie:** De adressen bevinden zich grotendeels in Amsterdam-Oost (Transvaalbuurt) en de oude Joodse buurt in het centrum. - **Demografie:** Veel familienamen op de lijst duiden op een Joodse achtergrond (o.a. Mechanicus, Meents, Mok, Mouwes, Pach, Pinto, Polak, Van Praag). - **Coderingen:** - De Romeinse cijfers (I, II, III) en de superscript 4 achter huisnummers geven de verdieping aan ("hoog"). De letter 'b' staat voor benedenwoning. - De letter 'D' in de rechterkantlijn (bij J. Peper en J. Pronto) staat zeer waarschijnlijk voor 'Dood' of 'Deces', een standaard archiefmarkering om aan te geven dat de persoon is overleden. - De terugkerende opmerking "A. gr. fund" (of 'funt') verwijst mogelijk naar een administratief fonds of een specifieke registratielijst (bijv. 'Algemeen Grondfonds' of een pensioenlijst).
Getypte lijst met namen, adressen, geboortedata en handelsartikelen.
Het document is een administratieve lijst van marktkooplieden ("standhouders") die werkzaam waren op de Dapperstraat-markt in Amsterdam. De term "Losse plaatsen" duidt erop dat het hier gaat om kooplieden zonder vaste jaarplaats, of die op tijdelijke basis een plek kregen toegewezen. De lijst bevat gedetailleerde sociaaleconomische informatie: 1. **Demografie:** De kooplieden zijn geboren tussen 1877 en 1923. 2. **Geografie:** De woonadressen concentreren zich sterk in de Amsterdamse Jodenbuurt (Weesperstraat, Waterlooplein, Rapenburgerstraat) en de Transvaalbuurt (Reitzstraat, Tilanusstraat). 3. **Handelswaar:** De artikelen variëren van etenswaren (kaas, consumptie-ijs, koek) tot textiel (kousen, manufacturen) en luxe goederen (bijouteriën, grammofoons). 4. **Mutaties:** De rode doorhalingen wijzen op een administratieve sanering. Namen die zijn doorgehaald, mochten hun beroep waarschijnlijk niet langer uitoefenen of waren niet langer aanwezig.
Archieflijst-vermeldingen
Administratieve lijst/register van marktkooplieden.
| 60 | L. Nikkelsberg | Bloemen | 1 | | |
Administratief registerblad / grootboekpagina.
| 17 | 29 | L. Nikkelsberg | Reitzstr. 7 III | 28-1-42. |
Register/Lijst van personen met adressen (handgeschreven).
| 17 | 29 | L. Nikkelsberg | [Retiefstraat] $5^{III}$ |
Getypte lijst van personen (pagina 4 van een groter document).
| L.Nikkelsberg | 5-10-79 | Reitzstraat 7 III | | 1 | | |
Administratieve lijst/register (waarschijnlijk bevolkingsregister of een specifiek hulpregister voor sociale zorg of belasting).
| 17/29 | L. Nikkelsberg | 5/10 '79 | O | " 7ᴵᴵᴵ | " |
Getypte administratieve lijst.
| L. Nikkelsberg | 5-10-79 | Reitzstraat 7 |
Koopliedenlijsten
Waterlooplein
Waterlooplein
Uilenburg — standplaats 1
Relevante Archieffragmenten
# TRANSCRIPTIE J. F. Bockelman [onderstreept] pl 67. nieuwwijk
# TRANSCRIPTIE [Links bovenin een klein merkje, mogelijk een 'i' of vinkje] Molenaar 'B <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> 16/12 '43 Markt Dapperstraat B [onderstreept]
# TRANSCRIPTIE In bijlage dezer heb ik de eer u te doen toekomen een brief van H. Nekkelberg met het verzoek de behan- deling hiervan te willen overnemen [Paraaf] [In rood onderaan:] 2C/22/2
Div. bylagen (w.o. teek).
# TRANSCRIPTIE P. Smit } A W Rijnders } prijs ? J Nobbe }