B. Eikelenboom
Bekijk Verhaal ➔AI-Synthese 32
B. Eikelenboom was een marktkoopman die in 1940 al een vaste vergrendelde standplaats had aan de Albert Cuypstraat. In december 1940 meldde hij afwezigheid door gebrek aan kaas. In juni 1941 gaf hij zijn standplaats op de Albert Cuypmarkt formeel op. In 1943 werden zijn markten (Albert Cuypstraat, Joubertstraat, Dapperstraat) en producten (kaas, overig) nog geregistreerd in het bestand van markthandelaars.
Lotgevallen
Handel
Archiefdocumenten
Handgeschreven bericht of briefkaart.
De schrijver, B. Eikelenboom, verontschuldigt zich voor zijn afwezigheid op de markt gedurende de afgelopen periode. Als specifieke reden voor deze afwezigheid voegt hij tussen de regels toe: "Bij gebrek aan kaas." Dit suggereert dat de afzender een handelaar of leverancier was (mogelijk in zuivelproducten) die afhankelijk was van de beschikbaarheid van goederen om de markt te kunnen bezoeken. De zin "hopende dat U mij dezen moeilijk kan plaatsen" is grammaticaal enigszins archaïsch. Het duidt er waarschijnlijk op dat de schrijver hoopt dat de ontvanger hem deze "moeilijkheid" (de afwezigheid) niet kwalijk neemt of dat de ontvanger hem ondanks de lastige omstandigheden nog steeds als handelspartner wil accepteren ("plaatsen").
Administratief bijblad (archiefkaart).
Dit bijblad documenteert een officiële waarschuwing aan een marktkoopman genaamd B. Eikelenboom. Uit de aantekeningen blijkt dat hij op 3 december 1940 is aangesproken omdat hij zijn vaste standplaats (nummer 317) aan de Albert Cuypstraat niet met de vereiste regelmaat bezette. Het document weerspiegelt een formeel ambtelijk traject: 1. **3 december 1940:** Constatering van de overtreding en uitgifte van de waarschuwing. 2. **5 december 1940:** Administratieve doorzending van het bericht. 3. **6 t/m 10 december 1940:** Interne afhandeling door verschillende ambtenaren (waaronder Th. v. Montkerke) die tekenen voor "kennisneming" en het document als "gezien" afstempelen/parafereren. 4. **11 december 1940:** Finale instructie om het document te "opbergen" in het dossier.
Brief op briefpapier van de firma "B. EIKELENBOOM KAASHANDEL".
In deze zakelijke correspondentie zegt B. Eikelenboom zijn vaste standplaats op de Albert Cuypmarkt in Amsterdam op. De brief is een formele bevestiging van een eerder telefoongesprek dat op woensdag 25 juni 1941 plaatsvond. De schrijver voert "omstandigheden" aan als reden voor de opzegging. Specifiek benoemt hij de onmogelijkheid om nog "beter soorten kaas" te kunnen inkopen. Hij spreekt de hoop uit dat de situatie over ongeveer een jaar verbeterd zal zijn, waarna hij graag weer aanspraak zou willen maken op een standplaats. De opzegging gaat met terugwerkende kracht in op 21 juni 1941.
Administratief dossierblad (bijblad).
* **Administratieve proces:** Het document fungeert als een 'loopblad' voor een dossier. Het laat zien dat een zaak betreffende B. Eikelenboom (mogelijk een markthandelaar gezien de functie van de ambtenaar en de Albert Cuypstraat) is behandeld en uiteindelijk is gearchiveerd. * **Inhoudelijk:** Er is sprake van een schuld of een post die "afgevoerd" is. De notitie "niet-rijderreden" duidt op een specifieke terminologie binnen het marktwezen, waarbij handelaren die niet op de markt verschenen toch aan bepaalde administratieve of financiële verplichtingen moesten voldoen of daar juist ontheffing voor kregen. * **Tijdsverloop:** De zaak komt binnen op 20 juni 1941 en wordt na diverse controles op 12 juli 1941 afgesloten met de instructie "Opbergen".
Document
Dit document fungeert als een register van wijzigingen ("mutaties") in het bestand van markthandelaars in Amsterdam tijdens de bezetting. De kolomstructuur biedt een gedetailleerd overzicht van de personen: * **Identificatie**: Naam en geboortedatum. * **Locatie**: Woonadres en de specifieke markt waar de handel werd gedreven. De Joubertstraat en Albert Cuypstraat komen veelvuldig voor. * **Economische activiteit**: De verhandelde goederen, variërend van dagelijkse behoeften (vis, brood) tot textiel en luxe-artikelen. * **Tijdslijn**: De datums van uitvoering (1 augustus, 1 september en 1 oktober 1943) wijzen op een systematische, administratieve afhandeling van wijzigingen. Een opvallend kenmerk is de grote aanwezigheid van Joodse familienamen op de lijst (o.a. Cohen, Davidson, Locher, Schenkkan, Zeelander). De term "Ongevoerd" bovenaan is administratief jargon dat in deze context duidt op het verwijderen of afvoeren van de handelaren uit de actieve registers.
Archieflijst-vermeldingen
Administratieve lijst - Dapperstraat
| B. Eikelenboom | 10-12-'07 | Ban Baarstraat 30 hs. | id. | 1-10-'43 | kaas. |
Koopliedenlijsten
meerdere — standplaats idem 1-10-43 kaas
meerdere — standplaats id
Relevante Archieffragmenten
# DOCUMENT INFO * **Type document:** Officieel ambtelijk rapport. * **Datum:** 24 april 1939. * **Locatie:** Amsterdam. * **Betrekkende persoon:** S. Ekkelboom (33 jaar), wonende aan de Quellijnstraat 120 I voor. * **Onderwerp:** Verzoek tot erkenning als kleinhandelaar in groenten en fruit. * **Kenmerk:** Nº 213/67/1 M. 1939 25/4. * **Fysieke kenmerken:** Getypt op papier met handg...
# TRANSCRIPTIE Nº 213/67/1 M. 1939 25/4 R A P P O R T . S. Ekkelboom, oud 33 jaar, wonende Quellynstraat 120 I voor, verzoekt erkenning als kleinhandelaar met groenten en fruit. Hij is venter en vanaf het in werking treden van de ventverordening in het bezit van een ventvergunning Serie 6 No 196. Deze vergunning heeft echter vanaf October 1936 geen groenten of fruit, doch visch of brandstoffen ...
# DOCUMENT INFO * **Type document:** Officieel rapport / ambtsbericht. * **Datum:** 28 augustus 1940. * **Locatie:** Amsterdam. * **Betrokkene:** J. Th. Heukelom (45 jaar), wonende aan de Blancefloorstraat 16, Amsterdam. * **Instantie:** Dienst van het Marktwezen, Amsterdam. * **Kenmerk:** Nº 2B/107/1 M. 1940 29/8.
# DOCUMENT INFO * **Type document:** Getypte zakelijke brief. * **Datum:** 9 maart 1939. * **Afzender:** Directie van het Marktwezen, Amsterdam-West. * **Ontvanger:** Den Heer P.C. Eykelboom, Centrale Markt D 22, Amsterdam-West. * **Referentienummer:** No.64/8/3 M.1939. * **Kenmerken:** Bevat een handgeschreven aantekening in blauw potlood. De tekst is opgesteld in de toen geldende sp...
# TRANSCRIPTIE [Rechtsboven, handgeschreven:] 2ex. M. de Haan [Midden boven:] VG/HG. *extra* [handgeschreven] [Links boven:] 31/56/3 M. [Rechts boven:] 14 October 1939. [Adressering:] den Heer M.IJzerman, Tilanusstraat 29, Amsterdam-Oost. Wijk 11. [Inhoud:] Naar aanleiding van Uw beide briefkaarten d.d. 3 en 11 October jl. bericht ik U, dat U thans geen verder uit- stel van het beze...