J. Jacob
Bekijk Verhaal ➔Archiefdocumenten
Handgeschreven lijst met namen (waarschijnlijk een presentielijst of petitie).
* **Handschrift:** Het document bevat diverse handschriften, wat erop wijst dat de personen zelf hun naam hebben genoteerd of ondertekend. De stijl is een klassiek Latijns cursiekschrift. * **Namenmateriaal:** Veel van de namen op de lijst zijn typisch voor de Nederlands-Joodse gemeenschap van vóór de Tweede Wereldoorlog (o.a. Vischjager, Polak, Waterman, Werkendam, Druijf, Davidson, Blitz). * **Spelling:** De spelling hanteert de 'ij' in plaats van 'y' (behalve bij namen als Druijf) en de oude spelling '-sch' in namen als Vischjager. * **Staat:** Het papier vertoont een horizontale vouw in het midden en lichte verkleuring, passend bij archiefstukken uit de vroege 20e eeuw.
Handgeschreven brief (verzoekschrift).
* **Inhoud:** De briefschrijver, J. Jacob, verzoekt de instanties om toestemming om het verschuldigde marktgeld voor zijn standplaats op de Albert Cuypmarkt wekelijks in plaats van dagelijks te mogen voldoen. Hij voert aan dat de dagelijkse betaling hem te duur uitvalt en wijst op zijn status als vaste standhouder. * **Taal en Schrijfstijl:** Het document is geschreven in een formeel-beleefde toon, maar bevat diverse grammaticale en spellingsfouten die typerend zijn voor de gesproken volkstaal van die tijd (bijv. "Door ik... ben" in plaats van "Omdat ik... ben", "wekelijk" in plaats van "wekelijks", en "antwoordt" met een -t als zelfstandig naamwoord). * **Fysieke kenmerken:** Het is geschreven op gelinieerd papier. Rechtsboven staat een potloodnotitie "m. Insp" (mogelijk Markt Inspectie). Rechtsonder staat het getal "25", wat waarschijnlijk een paginanummering in een dossier is.
Medisch recept (Receptenbriefje)
Dit document is een medisch voorschrift uit de Tweede Wereldoorlog. Het is uitgegeven door Simon Meijer, een Joodse arts in Amsterdam. De stempel "M. 1942" (mogelijk staand voor de Medische Dienst van de Joodse Raad) en de datum april 1942 plaatsen het document in een kritieke fase van de bezetting, vlak voor de start van de grootschalige deportaties. De patiënt is Mejuffrouw J. Jacob, 48 jaar oud. Historisch onderzoek naar het adres (Van Beuningenstraat 52 II) wijst uit dat hier Jetje Jacob woonde (geboren 22 september 1893). Zij was ten tijde van dit recept inderdaad 48 jaar oud. De medicatie is een vloeibaar mengsel (liq.) tegen hoestklachten ("hoestprikkel"), mogelijk op basis van kruitwater, een destijds gangbaar farmaceutisch vehikel. De aantekening "ni. afgeh." (niet afgehaald) rechtsonder is van historisch belang; het suggereert dat de patiënt de medicijnen nooit heeft opgehaald bij de apotheek, wat vaak voorkwam bij plotselinge arrestatie of onderduik.
Register van scheepsbewegingen (waarschijnlijk een sluiswachters- of havenregister).
Het document biedt een gedetailleerde blik op de logistiek van de 19e-eeuwse binnenvaart. * **Schippers:** Er is sprake van beroepsvaart met vaste namen (familiebedrijven). Opvallend is de vermelding van de 'Wed.' (weduwe) van Geest en de weduwe Ven, wat aantoont dat vrouwen na het overlijden van hun echtgenoot de exploitatie van het schip vaak voortzetten. * **Schepen:** De namen zijn typisch voor die tijd: religieus (Maria, Catharina), hoopgevend (Hoop op Zegen, de Hoop, Vertrouwen) of verwijzend naar de familie (2 Gebroeders, 5 Gebroeders). Het type 'Westlander' was een platboomd schip dat uitermate geschikt was voor de ondiepe wateren in het tuinbouwgebied. * **Aandrijving:** De kolom 'Paarden' bevat vrijwel overal het cijfer '1'. Dit duidt op het 'jagen' van schepen: het voorttrekken vanaf de wal door een trekpaard over het jaagpad. De kleine vletten (7-12 ton) werden mogelijk ook door mensenkracht getrokken of geboomd, maar in dit register wordt 1 paard als standaard voor de passage genoteerd.
Handgeschreven verzoekschrift/brief.
* **Inhoud:** De brief is een formeel maar sober verzoek van de heer Th. Vermaas om een marktkaart te verkrijgen. De schrijver voert als argument aan dat hij een ervaren venter is ("altijd gevent heb") en reeds eerder op de markt heeft gestaan. Om zijn bewering te staven, biedt hij aan om oude kwitanties van marktgeld te tonen. De onderliggende motivatie is financieel: hij wil "nog iets verdienen". * **Taal en Spelling:** De tekst bevat diverse spellings- en grammaticale fouten die typerend zijn voor die tijd bij mensen met een beperkte schoolopleiding die toch een officiële brief probeerden te schrijven. Voorbeelden zijn: "Ondergeteekeden" (ondergetekende), "Beleeft" (beleefd), "Hooppen de" (hopende), "denkken" (denken) en "Hoogachtent" (hoogachtend). Het taalgebruik is eerbiedig en direct. * **Vormgeving:** Het handschrift is regelmatig en goed leesbaar, met de karakteristieke lussen en verbindingen van het midden van de 20e eeuw. De brief volgt een standaardopbouw voor correspondentie aan een instantie.
Relevante Archieffragmenten
# TRANSCRIPTIE [Linksboven:] M. A. J a c o b s geboren 31-12-1913 Ruijschstraat 20-I Amsterdam. — plaats no.73 markt Gaaspstr. Wollen en zijden stoffen. [Stempel/Aantekening midden-links:] № 103/64/1 M. 1942 18/7 [Rechtsboven:] Amsterdam, 17 J u l i 1942. Aan den Heer Directeur v a n h e t Marktwezen te A m s t e r d a m. [Handgeschreven aantekening rechts:] mw. [?] spoor [?] Weledele Heer, ...
# TRANSCRIPTIE [Handgeschreven linksboven:] *Verzonden 4/8* [Handgeschreven rechtsboven:] *Inspecteur* HB. den Heer J. Jacobs, Joden Breestraat 52 II, Amsterdam-Centrum. Wijk 2. 103/71/2 M. 4 Augustus 1942. Naar aanleiding van Uw brief d.d. 23 Juli 1942 verleen ik U hierbij tot wederopzegging toestemming zich op Uw plaats op de markt Gaaspstraat te laten bijstaan - niet vervangen - door Uw zo...
# DOCUMENT INFO * **Type document:** Handgeschreven brief (verzoekschrift). * **Datum:** 1 april 1941. * **Locatie:** Amsterdam (A.dam). * **Afzender:** J. Jacob, Jodenbreestraat 52 II, Amsterdam. * **Ontvanger:** Waarschijnlijk de Marktmeester of het Gemeentelijk Marktwezen van Amsterdam (geadresseerd als "Mijneheeren"). * **Archiefkenmerk:** Nº 25/46/1 M. 1941 2/4 (stempel/handschri...
# DOCUMENT INFO * **Type document:** Getypt verslag/brief (vervolgblad van een rapportage). * **Datum:** 30 juni 1939. * **Locatie:** Amsterdam. * **Betreft:** Bedrijfsinformatie en kredietwaardigheid van Jacob Daube en B. Daube (firma "Jago"). * **Geadresseerde:** De Directeur van het Marktwezen Amsterdam.
# TRANSCRIPTIE D/HG. den Heer C.Rooseman, Jacob Catskade 1, <u>Amsterdam-West.</u> Wijk 19. diverse 21 Maart 1944. Volgens afspraak doe ik U in bijlage dezes de gewijzigde verklaringen toekomen. De Directeur,