J. Kleijn
Bekijk Verhaal ➔AI-Synthese 23
J. Kleijn was een erkend handelaar en marktkoopman die actief was op diverse locaties in Amsterdam, waaronder de Noordermarkt, Lindengracht, Ten Katestraat en de Centrale Markt. In 1940 had hij een stand op de Waterlooplein. In 1942, tijdens de strenge controle op aardappelverdeling door de Duitse bezetter, bleek zijn standplaats op de Lindengracht niet volledig benut. In 1943 verstrekte de Centrale Markt hem een reparatietoegangskaart, ondanks dat hij erkend handelaar was en eigenaar van standplaatsen elders. Hij had een gezin met een echtgenoot/echtgenote en vijf kinderen.
Lotgevallen
Relaties
Handel
Archiefdocumenten
Briefkaart (adreszijde).
* **Administratieve context:** De kaart bevat complexe nummeraanduidingen. Het paarse nummer "Nº 28/69/15 M. 19" lijkt een dossier- of registratienummer. Dit correspondeert deels met de unieke adrescode van de afzender: "Westerstr No 28/69/8m". In de dichtbevolkte Jordaan (waar de Westerstraat ligt) werden dergelijke codes vaak gebruikt voor specifieke woningen of kamers in verzamelpanden. * **Posthistorie:** De kaart is verstuurd tijdens de vroege maanden van de Duitse bezetting van Nederland (mei 1940 - mei 1945). De postzegels met de vliegende duif waren kort daarvoor geïntroduceerd. De term "Stad" in het adres was een gangbare aanduiding wanneer de geadresseerde in dezelfde stad woonde als waar de kaart gepost werd (in dit geval Amsterdam). * **Identificatie:** De geadresseerde is "Dr. v/d Laan" aan de Jan van Galenstraat 14. Gezien de titel en de formele aard van de kaart zou dit een medisch arts of een doctor in een andere discipline kunnen zijn. De afzender J. Kleijn resideert in de Westerstraat.
Ambtsbericht/Rapport van de Dienst van het Marktwezen Amsterdam.
Dit document is een typisch voorbeeld van de bureaucratische controle tijdens de Duitse bezetting in Nederland. Het rapport inventariseert kooplieden op de Lindengracht (een bekende markt in de Jordaan) die hun standplaats niet (volledig) gebruiken. * **Economische controle:** In 1942 was de distributie van voedsel, met name aardappelen, strikt gereguleerd. De opmerking "geen aardappel-erkenning" is cruciaal; zonder deze officiële erkenning mocht een koopman geen aardappelen verhandelen, wat in de oorlogstijd vaak leidde tot het staken van de nering. * **Beroepsverandering:** Het document toont aan hoe kooplieden probeerden te overleven door van handel te wisselen, zoals A.A. Meijer die van groenten/fruit overstapte naar een "vischvergunning". * **Handhaving:** De rode aantekeningen onderaan wijzen op een actieve opvolging. De vraag of personen "geactiveerd" zijn voor de "fr. handel" (vermoedelijk fruit- of firmahandel) suggereert dat de overheid scherp toezag op wie er nog economisch actief was, mogelijk ook in het kader van de arbeidsinzet (Arbeitseinsatz). * **Geografie:** De genoemde adressen bevinden zich vrijwel allemaal in de Jordaan (Westerstraat, Anjeliersstraat, Lijnbaansgracht), wat de lokale schaal van deze marktcontrole benadrukt. ---
Dienstverslag / Rapportage betreffende een verzoek voor een toegangskaart.
Dit document is een intern rapport van een controleur gericht aan de bedrijfschef van de Centrale Markt in Amsterdam. De kern van het document is het verzoek van J. Kleijn voor een toegangskaart om reparatiewerkzaamheden te verrichten. Hoewel Kleijn een erkend handelaar is met de juiste papieren van het 'Rijksbureau voor textielproducten' en reeds actieve standplaatsen heeft op andere Amsterdamse markten, wordt zijn verzoek kritisch bekeken. De doorslaggevende factor voor de uiteindelijke afwijzing lijkt de morele/juridische toetsing te zijn. De politie-informatie over een incident met heling uit 1940 weegt zwaarder dan de economische noodzaak of het feit dat Kleijn een groot gezin (vijf kinderen) te onderhouden heeft. De handgeschreven aantekeningen tonen het besluitvormingsproces: op 20 augustus 1943 wordt "afwijzen" genoteerd, en op 27 oktober 1943 volgt de instructie om de betrokkene hiervan formeel op de hoogte te stellen.
Koopliedenlijsten
Waterlooplein — standplaats T
Relevante Archieffragmenten
# DOCUMENT INFO * **Type document:** Officiële brief (doorslag of origineel met verzendnotitie). * **Instelling:** Directie van het Marktwezen, Amsterdam. * **Adres afzender:** Jan van Galenstraat 14, Amsterdam-West. * **Geadresseerde:** Den Heer J. Kleyn, Centrale Markt H 15, Amsterdam-West. * **Datum:** 30 juni 1941. * **Referentienummer:** No. 37/46/8 M. * **Kenmerken:** Getypt o...
# TRANSCRIPTIE Schipper Kleyn. molenstraat. Den Helder <u> </u>
# TRANSCRIPTIE (Bovenaan links) J. v. Druijne S. Engelsman J. Goudketting G. Hanou W.F. Hoekstra
# DOCUMENT INFO * **Type document:** Handgeschreven brief (verzoekschrift). * **Afzender:** Y. J. Klijn, wonende aan de Westerstraat 107, Amsterdam. * **Ontvanger:** Waarschijnlijk de afdeling Marktwezen van de Gemeente Amsterdam. * **Datum:** Jan/Feb 1944 (gebaseerd op tekst en kanttekening). * **Kenmerken:** Handgeschreven op karton/dik papier; bevat ambtelijke stempels, dossiernummer...
# TRANSCRIPTIE Jacobus Kroon geb. 18.5.1897 pers. bewijs no. A35-001576 adres: Nieuwendammerdijk 533 bankwerker - stoker ketelhuis C.R.