P.J.W. Helder

Officieel rapport van de Dienst van het Marktwezen.

* **Aanleiding:** De heer P.J.W. Helder wil officieel erkend worden als groenten- en fruithandelaar. De 'Nederl. Groenten-en Fruitcentrale' vereist hiervoor een bewijs van zijn handelsverleden van de Amsterdamse marktautoriteiten. * **Problematiek:** Helder is officieel onbekend bij de administratie van het Marktwezen. Hij heeft geen vergunningen gehad en bezocht de nieuwe Centrale Markthallen (geopend in 1934) niet. Bovendien ontvangt hij al jarenlang 'steun' (sociale uitkering), wat vaak betekende dat men officieel niet mocht werken. * **Bewijsvoering:** Om zijn claim te staven, heeft een marktopzichter met Helder diverse grossiers bezocht op de 'oude markt' aan de Marnixstraat (waar de groothandel gevestigd was voordat deze naar de Jan van Galenstraat verhuisde). Deze grossiers bevestigen dat hij jarenlang als straatventer actief was. * **Aanvulling:** Een handgeschreven notitie onderaan vermeldt dat hij in september 1938 kortstondig op de markt aan de Lindengracht heeft gestaan, rond de tijd van de jubileumfeesten (het 40-jarig regeringsjubileum van Koningin Wilhelmina).

Getypte brief op roze/paars doorslagpapier met handgeschreven toevoeging.

* **Doel van de brief:** De brief dient als een officiële bewijsverklaring omtrent de sociaaleconomische status van de heer Helder. Hij had blijkbaar een brief van de Nederlandsche Groenten- en Fruitcentrale ingeleverd, mogelijk om aan te tonen dat hij een voormalig handelaar was of om een vergunning/steun aan te vragen. * **Inhoud:** De directeur bevestigt dat Helder al 4 tot 5 jaar in de bijstand ("ondersteuning") zit. Er was één korte onderbreking in september 1938, toen hij eenmalig startkapitaal ("handelsgeld") kreeg om tijdens de jubileumfeesten van Koningin Wilhelmina een kraam op de Lindengracht te bemannen. * **Historische details:** De brief noemt de "jubileumsfeesten van H.M. de Koningin" in 1938. Dit verwijst naar het 40-jarig regeringsjubileum van Wilhelmina, een tijd van grote nationale festiviteiten. Ook wordt de rol van de Centrale Markt (tegenwoordig het Food Center aan de Jan van Galenstraat) als bron van verificatie voor zijn verleden als straatventer genoemd. * **Taalgebruik:** Het document is opgesteld in het vooroorlogse Nederlands met de oude spelling (zoals "den", "dezerzijds", "Maatschappelyken", en het gebruik van de 'y' in plaats van 'ij').

Handgeschreven bezwaarschrift/verklaring op een archiefkaart.

* **Inhoud:** De afzender, P.J.W. Helder, ontkent met klem dat hij op de markt koek of gebak heeft verkocht zonder de verplichte distributiebonnen. Hij beticht de controlerende ambtenaar van een vergissing ("absoluut abuis"). * **Argumentatie:** Helder voert twee argumenten aan: 1) Hij heeft niets verkocht op het moment dat de ambtenaar aanwezig was, en 2) hij vraagt om bewijs door te informeren naar de identiteit van de vermeende kopers. * **Sociaal-economische impact:** De schrijver benadrukt de ernst van de situatie door te wijzen op de gevolgen voor zijn gezin. De "strafmaatregel" (waarschijnlijk een boete of intrekking van de vergunning) raakt zijn inkomen direct. * **Schrijfstijl:** Het handschrift is verzorgd en de toon is formeel-beleefd, kenmerkend voor correspondentie met overheidsinstanties in die periode.

Officiële brief/correspondentie.

De brief betreft een afwijzing van een verzoek tot strafvermindering of herziening. De geadresseerde, de heer Helder, heeft blijkbaar geprobeerd bezwaar aan te tekenen tegen een straf die door de Burgemeester van Amsterdam was opgelegd. De Directeur (de afzender) weigert hierin te bemiddelen of de straf te wijzigen. De reden hiervoor is dat de ontvanger zich herhaaldelijk ("meermalen") schuldig heeft gemaakt aan een specifieke overtreding waarover hij al eerder (op 28 september) was aangesproken. De toon is strikt zakelijk en bureaucratisch.

Handgeschreven brief met ambtelijke stempels en aantekeningen.

* **Kern van de brief:** P.J.W. Helder beklaagt zich over een schorsing voor onbepaalde tijd. Hij mocht niet langer met zijn handel in koek en gebak op de Nieuwmarkt staan. * **Argumentatie:** Helder voert aan dat hij ongelijk behandeld wordt ("juist alleen ben"). Hij stelt dat alle andere kooplui op de markt dezelfde regels overtreden, maar dat alleen hij gestraft is. * **Beschuldiging:** De schrijver insinueert corruptie of vriendjespolitiek bij de betreffende marktcontroleur. Hij beweert de controleur te hebben gezien terwijl deze gemoedelijk praatte met een andere koopman die dezelfde overtreding beging, maar geen bekeuring kreeg ("niet opschreven heeft"). * **Toon:** De toon is verontwaardigd en beschuldigend. In de slotzin uit hij een indirecte dreiging: als de regels eerlijk en streng door een "betere" controleur zouden worden gehandhaafd, zou er geen enkele koekstal meer op de markt kunnen blijven staan.

Antw. op No.489 P.W. dd. 7 Juli 1939. Den Heer Wethouder P.W.

Grb.1015. H/e. 28 April 1942. den Heer Wethouder P.W.

# TRANSCRIPTIE w.g.J.Vermeulen Voorzitter, w.g. P.C.Besanger Secretaris.

# TRANSCRIPTIE Schipper Kleyn. molenstraat. Den Helder <u> </u>

# TRANSCRIPTIE [Handgeschreven: verzonden 31/7] [Stempel: HG.] den Heer P.W.Meuring Jr., Van Ostadestraat 370 I, <u>Amsterdam-Zuid.</u> Wijk 22. 53/45/2 M. 31 Juli 1941. Naar aanleiding van Uw brief d.d. 28 Juli jl. verzoek ik U zich te willen vervoegen bij den bedrijfschef van mijn dienst, die kantoorhoudt in de Centrale Hal, No.H.69, des voormiddags tusschen 9 en 10 uur. De Directeur,