Handgeschreven brief met ambtelijke stempels en aantekeningen. 28 oktober 1943. P.J.W. Helder, Anjeliersstraat 119 hs, Amsterdam. Afzender P J W Helder
Anjeliersstraat 119^hs
A.dam.

naar Directeur
28 Oct '43.

No. 2/20/12 M. 1943 2/11 [stempel]

Mijnheer

Bij dezen deel ik u mede dat ik voor on-
bepaalde tijd werd geschorst om een
plaats voor koek en gebak in te nemen
op de Nieuwmarkt.
Ik vind het wel een beetje raar dat ik
het juist alleen ben, terwijl ze daar
toch allemaal niet een uitgezonderd
hetzelfde doen.
De uw bekende controleur die mij ge-
schorst heeft, heb ik dagelijks op de
Nieuwmarkt zien rondlopen, hij stond
te praten met iemand die toch zo precies
hetzelfde heeft gedaan als ik, doch
deze niet opschreven heeft.
Ik vraag me nu af of daar niets
anders achter zit.
U moet eens een andere controleur
sturen die beter voor mijn functie is.
U zult dan zien dat er niet een
koekstal op deze markt overblijft.

In afwachting
P J W Helder. * Kern van de brief: P.J.W. Helder beklaagt zich over een schorsing voor onbepaalde tijd. Hij mocht niet langer met zijn handel in koek en gebak op de Nieuwmarkt staan.
* Argumentatie: Helder voert aan dat hij ongelijk behandeld wordt ("juist alleen ben"). Hij stelt dat alle andere kooplui op de markt dezelfde regels overtreden, maar dat alleen hij gestraft is.
* Beschuldiging: De schrijver insinueert corruptie of vriendjespolitiek bij de betreffende marktcontroleur. Hij beweert de controleur te hebben gezien terwijl deze gemoedelijk praatte met een andere koopman die dezelfde overtreding beging, maar geen bekeuring kreeg ("niet opschreven heeft").
* Toon: De toon is verontwaardigd en beschuldigend. In de slotzin uit hij een indirecte dreiging: als de regels eerlijk en streng door een "betere" controleur zouden worden gehandhaafd, zou er geen enkele koekstal meer op de markt kunnen blijven staan. * Tijdsbeeld: De brief is geschreven in oktober 1943, midden in de Tweede Wereldoorlog. In deze periode was er sprake van grote schaarste en waren de regels voor de handel op markten extreem streng vanwege de distributiewetgeving.
* Locatie: De Nieuwmarkt in Amsterdam was een belangrijke plek voor handel, maar ook een beladen plek vanwege de nabijheid van de Jodenbuurt, die in 1943 grotendeels ontruimd was.
* Ambtelijke molen: De diverse stempels en parafen tonen aan dat de brief serieus in behandeling is genomen door de gemeentelijke instanties (Marktdienst). In tijden van oorlog was een schorsing van de markt een zware straf, omdat het de koopman zijn directe bron van inkomsten en toegang tot goederen ontnam. P.J.W. Helder