Extract uit het Boek der Besluiten van de Burgemeester van Amsterdam. 29 oktober 1943. [Stempel linksboven:] No. 20/20/11 C M. 1943 9/11
[Handgeschreven rechtsboven:] Markten 509

No. 838 L.M.1943                         Straf marktkoopman

E x t r a c t
uit het Boek der Besluiten
van den Burgemeester van Amsterdam,
Vrijdag, 29 October 1943

Op voorstel van den Wethouder voor de Levensmiddelen, Wasch- en schoonmaak-, bad- en zweminrichtingen wordt het volgende besluit genomen:

De Burgemeester van Amsterdam:
Gelet op de bepalingen van de Achtste Verordening van den Rijkscommissaris voor het bezette Nederlandsche gebied betreffende bijzondere maatregelen op administratiefrechtelijk gebied (Verordeningenblad voor het bezette Nederlandsche gebied, Stuk 33, No. 152 Gemeenteblad 1941, afdeeling 4, volgno. 517):
Gezien het rapport van den Directeur van den Dienst van het Marktwezen dd. 18 October 1943 No. 20/20/11 b M;
Gelet op art. 39 van het Reglement op de Markten;

B e s l u i t :

den marktkoopman Jan Klaassen geb. 23 Maart 1894 wegens het verkoopen van koek en gebak zonder inneming van bons, voor onbepaalden tijd het recht tot het innemen van een plaats op een der markten te ontnemen, zulks met ingang van 3 November 1943.

Afschrift van dit besluit zal worden gegeven aan de afdeeling Levensmiddelen, Wasch- en schoonmaak-, bad- en zweminrichtingen (3 stuks).

C.K. [paraf]                              Voor eensluidend extract,
                                                 de Gemeentesecretaris,
                                                 (get.) J. F. FRANKEN

--- Dit document is een officieel besluit van het Amsterdamse gemeentebestuur tijdens de Duitse bezetting. De kern van het document is een zware administratieve sanctie tegen een individuele burger, Jan Klaassen.

• De overtreding: Klaassen heeft "koek en gebak" verkocht zonder de verplichte distributiebonnen in te nemen. In de context van de oorlogseconomie werd dit beschouwd als een ernstig economisch delict, omdat het de gecontroleerde voedselvoorziening ondermijnde en zwarte handel in de hand werkte.
• De straf: Het voor onbepaalde tijd ontzeggen van de toegang tot de Amsterdamse markten betekende voor een marktkoopman effectief een beroepsverbod en het verlies van zijn inkomen.
• Juridisch kader: Het besluit steunt op zowel lokale marktreglementen als op de 'Achtste Verordening' van de Rijkscommissaris (Arthur Seyss-Inquart). Deze verordening gaf de bezetter en de aangestelde burgemeesters verstrekkende bevoegdheden om burgers administratief te straffen zonder tussenkomst van een reguliere rechter.

--- In oktober 1943 was de voedselschaarste in het bezette Nederland groot. Het distributiestelsel was essentieel om de schaarse goederen zo eerlijk mogelijk te verdelen, maar diende ook om de bevolking onder controle te houden.

De burgemeester van Amsterdam op dat moment was Edward Voûte, een nationaalsocialistisch georiënteerde functionaris die door de Duitsers was aangesteld. Het document illustreert hoe de gemeentelijke bureaucratie volledig was ingeschakeld in het handhaven van de nationaalsocialistische orde en de bezettingswetgeving. De specifieke vermelding van de afdeling "Levensmiddelen, Wasch- en schoonmaak-, bad- en zweminrichtingen" toont de verregaande centralisatie van de distributie en publieke voorzieningen onder één wethouder tijdens de oorlogsjaren.