P. Scherpenisse

Ambtsbericht / Rapport van de gemeente Amsterdam (Dienst van het Marktwezen).

* **Doel van het document:** Het document dient als verificatie door de marktopzichter naar aanleiding van een verzoek van winkelier P. Scherpenisse. Hij heeft een officieel bewijs nodig van zijn handelsactiviteiten in de afgelopen twee jaar, vermoedelijk om te voldoen aan de eisen van de Nederlandse Groenten- en Fruitcentrale. * **Inhoudelijke details:** Uit het onderzoek van de opzichter blijkt dat Scherpenisse een bonafide handelaar is die al sinds 1925 in het Handelsregister staat ingeschreven. Het rapport verduidelijkt waarom de man wellicht niet bekend was bij de marktmeesters op het terrein zelf: hij laat zijn handelswaar bezorgen en bezoekt de Centrale Markt (tegenwoordig het Food Center aan de Jan van Galenstraat) daarom niet persoonlijk. * **Vergunningen:** Er wordt specifiek melding gemaakt van een 'avondvergunning' uit 1934 voor de verkoop van vis, fruit en delicatessen. Dit duidt op een winkel die ook buiten de reguliere sluitingstijden mocht opereren. * **Afhandeling:** De handgeschreven aantekeningen tonen een snelle administratieve verwerking; het rapport is van 21 februari en de gevraagde verklaring werd op 2 maart 1939 afgegeven.

Getypte brief / ambtelijke verklaring.

* **Inhoud:** De brief is een officiële verklaring waarin wordt bevestigd dat de heer P. Scherpenisse al minstens twee jaar actief is als kleinhandelaar in fruit. * **Doel:** De heer Scherpenisse heeft deze verklaring nodig om een officiële "erkenning als kleinhandelaar" te verkrijgen bij de Nederlandsche Groenten- en Fruitcentrale in Den Haag. Zonder dergelijke erkenning was het in die tijd waarschijnlijk niet toegestaan om legaal in deze sector handel te drijven. * **Administratief proces:** De handgeschreven notitie "Verzonden 6/3" (6 maart) geeft aan dat de brief drie dagen na de datum van opmaak daadwerkelijk is verstuurd. Dit is een typisch kenmerk van een archiefkopie of een doorslag van het origineel.

Officiële brief/verklaring.

De kern van deze brief is een officiële bevestiging van de beroepsstatus van de heer P. Scherpenisse. De schrijver ("De Directeur") verklaart dat uit onderzoek is gebleken dat de geadresseerde al minstens twee jaar werkzaam is als kleinhandelaar in fruit. Deze verklaring dient als bewijsstuk voor een aanvraag die de heer Scherpenisse heeft ingediend bij de "Nederlandsche Groenten- en Fruitcentrale" in Den Haag. Hij probeert daar een officiële "erkenning als kleinhandelaar" te verkrijgen. Zonder dergelijke papieren was het in die tijd waarschijnlijk niet toegestaan om legaal in deze sector handel te drijven.

Document

Het document betreft een alfabetisch op woonplaats gesorteerde lijst van leden van een professionele vereniging of handelsorganisatie. Binnen de steden lijkt de volgorde niet strikt op lidnummer of naam te zijn gebaseerd. Opvallend is de variëteit aan bedrijven: van grote namen zoals Amstel Brouwerij en Koninklijke Paketvaart Maatschappij tot technische bureaus en koelhuizen. De aanwezigheid van diverse koelvemen en isolatiebedrijven (zoals Isolaam) wijst op een sectorale focus op koeltechniek of logistiek. In de kolom 'Woonplaats' wordt veelvuldig gebruik gemaakt van aanhalingstekens (") als herhalingsteken voor de bovenliggende plaatsnaam.

Officiële brief op briefpapier van een vereniging.

Het betreft een korte, zakelijke correspondentie van een Amsterdamse buurtvereniging aan de directeur van het Marktwezen. De vereniging "CERAM" informeert de directeur dat zij tegelijkertijd een verzoek hebben ingediend bij de Chef van het Verkeerswezen. Een kopie (afschrift) van dat verzoek is bijgevoegd (hoewel niet zichtbaar in dit beeld). De brief is een verzoek om medewerking, wat suggereert dat het onderwerp van hun verzoek aan Verkeerswezen ook raakt aan de belangen of de jurisdictie van het Marktwezen. Gezien de locatie van de vereniging in de Indische Buurt (Molukkenstraat), zou dit betrekking kunnen hebben op de logistiek of inrichting rondom de nabijgelegen Dappermarkt of lokale standplaatsen.

Getypte brief (doorslag/afschrift) op briefpapier van een vereniging.

* **Inhoud:** De vereniging verzoekt om een aanpassing van het rij- en parkeerverbod in de Sumatrastraat op zaterdagen. Het huidige verbod (14:00 - 22:00 uur) sluit niet meer aan bij de praktijk van de markt. * **Argumentatie:** Door de oorlogsomstandigheden (de "gewijzigde tijdsomstandigheden") sluit de markt veel eerder, uiterlijk om 20:00 uur, vanwege de inval van de duisternis. Hierdoor doen mensen hun inkopen al vroeger in de ochtend, wanneer er nog geen parkeerverbod geldt, wat tot opstoppingen leidt. Tegelijkertijd blijft het verbod 's avonds onnodig lang van kracht wanneer de markt al lang is afgelopen. * **Taalgebruik:** De brief is gesteld in de formele, ambtelijke stijl van die tijd ("Weledelgestrenge Heer", "Ued.", "verblijft met de meeste Hoogachting").

Handgeschreven lijst op briefpapier van de "Vereeniging van Amsterdamsche Winkeliers".

* **Bestuurlijke context:** Het document toont de overname van de administratie van de Amsterdamse winkeliersvereniging door Th. J.H. Frommé. Frommé was een zogeheten *Verwalter* of beheerder, werkzaam voor organisaties zoals de *Omnia-Treuhandgesellschaft*, die tijdens de Tweede Wereldoorlog belast was met de "arisering" (onteigening) van Joodse bedrijven. * **Categorisering:** De cijfers '1' en '2' in de linkermarge duiden op een classificatiesysteem, mogelijk gerelateerd aan het type bedrijf of de status van de eigenaar onder de anti-Joodse verordeningen van de bezetter. * **Namen en locaties:** De lijst bevat diverse namen die historisch als Joods herkenbaar zijn (zoals Benjamins, de Vries, Ronkel). De adressen beslaan verschillende Amsterdamse wijken, waaronder de Staatsliedenbuurt, de Kinkerbuurt en de Oostelijke Eilanden. * **Administratieve sporen:** De nummers tussen haakjes (1252 t/m 1268) zijn volgnummers in een dossier of register. De vinkjes suggereren dat deze adressen gecontroleerd of verwerkt zijn.

Getypte distributielijst (doorslag of origineel op kantoorpapier).

Dit document is een administratief overzicht van de visdistributie in Amsterdam tijdens de Duitse bezetting. Het is verdeeld in twee hoofdcategorieën: 1. **Opvoeringen:** Nieuwe toewijzingen of wijzigingen waarbij handelaren (vaak marktkooplieden op bekende locaties zoals de Albert Cuyp of de Dapperstraat) visquota toegewezen krijgen. Opvallend is de vermelding van "geheel nieuw" bij sommige personen, inclusief hun geboortedata, wat duidt op een streng gecontroleerd vergunningenstelsel. 2. **Afvoeringen:** Intrekkingen van toewijzingen. Een specifiek detail onder "Afvoeringen" is de reden **"In verband met ijsverkoop"**. Dit suggereert dat bepaalde handelaren in de zomermaanden overstapten op de verkoop van consumptie-ijs en daarom hun visquota (tijdelijk) moesten inleveren. De gebruikte termen zoals "x gerookte aal" of "kisten ongepelde garnalen" duiden op een gestandaardiseerde eenheid in het distributiesysteem. De handgeschreven rode kruisen lijken door een ambtenaar gezet te zijn om de verwerking van de mutaties te bevestigen.

Handgeschreven leveringslijst of mutatieoverzicht van een bezorgroute.

* **Inhoud:** Het document betreft een administratieve lijst van klanten met bijbehorende instructies voor leveringen. Er worden specifieke wijzigingen genoteerd zoals "verlagen" (hoeveelheid aanpassen) en "geheel afvoeren" (stoppen met leveren). * **Producten:** De afkorting "ger. aal" staat voor **gerookte aal** (paling). Daarnaast wordt er verwezen naar de verkoop of levering van **ijs**, wat duidt op een vishandel of een vergelijkbare handel in bederfelijke waren waarbij koeling cruciaal was. * **Topografie:** De genoemde adressen wijzen sterk in de richting van **Amsterdam**. Afkortingen als *N. Beetsstr.* (Nicolaas Beetsstraat), *Sum. str.* (Sumatrastraat) en *Rein. str.* (Reinwardtstraat) zijn kenmerkende Amsterdamse locaties (met name in West en de Indische Buurt). * **Handschrift:** Een vlot, functioneel midden-20e-eeuws cursief. De doorhalingen suggereren dat de lijst werd gebruikt tijdens de uitvoering van de werkzaamheden of bij het bijwerken van een grootboek.

## Rechterpagina

# TRANSCRIPTIE [Links bovenin een klein merkje, mogelijk een 'i' of vinkje] Molenaar 'B <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> 16/12 '43 Markt Dapperstraat B [onderstreept]

(Bovenaan midden) @ A. Hegeman A. Lopes Dias L. Caransa

# TRANSCRIPTIE J. Briënne Lupinestr. 31 Hilversum _

Rink | 2990 vB. v/h Rot | 2990 " Schaler | 3030 " Schenk | 3010 Fr. Scherpenisse | 3090 vB Schuijt | 3050 " smits | 3090 Fr. *(Rechterkant derde sectie, in kader)*: 850 fl verschil