C. Saur

Document

* **Administratief proces**: Het document dient om een bestaande lijst van vishandelaren te actualiseren. De rode kruisjes en aantekeningen ("opgeheven", "vervallen") wijzen op een actieve controle, mogelijk door een keuringsdienst of brancheorganisatie. * **Bedrijfsvormen**: De lijst toont de diversiteit in de sector: van gespecialiseerde winkels (stokvis, gebakken vis) tot grote grossiers die geconcentreerd waren bij de Vischhal aan de De Ruyterkade. * **Topografie**: De adressen beslaan een groot deel van de Amsterdamse binnenstad, met duidelijke concentraties in de Jordaan (Westerstraat, Willemsstraat) en de toenmalige Joodse buurt (Weesperstraat, Rapenburgerstraat). * **Opmerkelijke namen**: Namen zoals "N.V. Saur's" (Rokin) verwijzen naar bekende Amsterdamse instituten.

Getypte lijst/register (doorslag of origineel op schrijfmachine).

Het document is een formele ledenlijst van vertegenwoordigers in verschillende sectoren van de levensmiddelenvoorziening in Amsterdam. De structuur is strikt hiërarchisch en ingedeeld naar productgroep: 1. **Vleessector** (bovenaan pag. 7, zonder expliciete kop maar herkenbaar aan organisaties als de "Slachterspatroonsver."). 2. **Visch** (VII). 3. **Brood** (II). Opvallend is de expliciete vermelding van vrouwenorganisaties (Vrijheidsbond, Vrouwenbelangen, Huisvrouwen). Zij worden afgevaardigd namens de consument of vanuit politiek-maatschappelijke hoek. De lijst weerspiegelt de toenmalige **verzuiling** in Nederland; we zien katholieke (R.K.), christelijke (Chr.), socialistische/algemene en Israëlitische organisaties naast elkaar vertegenwoordigd. De aanwezigheid van directeuren van gemeentelijke diensten (Veemarkt, Abattoir, Marktwezen) duidt erop dat dit een officieel overlegorgaan of commissie van de gemeente Amsterdam betreft, belast met de distributie of regulering van voedsel. ---

Getypte lijst (waarschijnlijk een uittreksel uit een register of ledenlijst).

De lijst is alfabetisch geordend op achternaam (fragment M t/m T). De structuur is consistent: achternaam, voorletters, gevolgd door een datum (vermoedelijk de geboortedatum in DD-MM-JJ formaat) of een adres. Het gebruik van dubbele aanhalingstekens (") dient als herhalingsteken voor de daarboven genoemde achternaam. De genoemde locaties wijzen onmiskenbaar op Amsterdam. De datums variëren van de late 19e eeuw tot de vroege jaren '20 van de 20e eeuw.

Getypte namenlijst (typoscript).

* **Ordening:** De lijst is alfabetisch gesorteerd op achternaam. De selectie op deze pagina beslaat de letters N tot en met S. * **Inhoudelijke velden:** Bij de meeste namen staat een datum vermeld (dag-maand-jaar), wat vrijwel zeker de geboortedatum is. Bij enkele personen ontbreekt de datum en staat er een straatnaam (o.a. Marathonweg, Rijnstraat, Rokin). * **Geografie:** De genoemde locaties (Rijnstraat, Leidschedwarsstraat, Rokin, Marathonweg) wijzen eenduidig op Amsterdam. * **Opmerkelijke details:** * Er wordt gebruik gemaakt van aanhalingstekens (ditto-tekens) bij de tweede vermelding van J. Rienstra. * "N.V. Saur" (bekend van de oesterbar op het Rokin) suggereert dat ook zakelijke entiteiten of adressen van bedrijven relevant waren voor deze lijst.

Afschrift van een getypte brief.

De brief is een formeel verzoek van een ondernemer, C. Saur, aan de Amsterdamse wethouder verantwoordelijk voor de voedselvoorziening. De kern van het schrijven is een klacht over een geweigerde toewijzing van mosselen. Saur voert aan dat mosselen een vast onderdeel van zijn assortiment zijn en dat hij ze, gezien de algemene schaarste en slechte aanvoer van andere producten, absoluut niet kan missen om zijn zaak draaiende te houden. Opvallend is de taal: "ten zeerste om het artikel verlegen ben" duidt op een grote noodzaak. De ondernemer probeert via een persoonlijk onderhoud ("onderhoud met U") de ambtelijke weigering ongedaan te maken. De administratieve nummers bovenin suggereren dat de brief intern is geregistreerd bij de afdeling Levensmiddelen (L.M.).

Administratieve lijst/doorslag van beschikkingen of toewijzingen.

Het document bevat mutaties of aanvullingen op de vis-toewijzingen aan specifieke personen en bedrijven. De afkorting "n.a.br.d.d." staat voor "naar aanleiding van brief de dato" (naar aanleiding van de brief van [datum]). Er wordt onderscheid gemaakt tussen verschillende soorten visproducten: versche aal, zeevisch, zoetwatervisch, ongepelde garnalen en gerookte visch. De vermelding van "N.V. Saur" op het Rokin is saillant; dit was (en is) een bekende vishandel en restaurant in Amsterdam. De handgeschreven tekens in de kantlijn duiden op een administratieve verwerking of controle van deze specifieke posten.

Getypte distributielijst (doorslag of origineel op kantoorpapier).

Dit document is een administratief overzicht van de visdistributie in Amsterdam tijdens de Duitse bezetting. Het is verdeeld in twee hoofdcategorieën: 1. **Opvoeringen:** Nieuwe toewijzingen of wijzigingen waarbij handelaren (vaak marktkooplieden op bekende locaties zoals de Albert Cuyp of de Dapperstraat) visquota toegewezen krijgen. Opvallend is de vermelding van "geheel nieuw" bij sommige personen, inclusief hun geboortedata, wat duidt op een streng gecontroleerd vergunningenstelsel. 2. **Afvoeringen:** Intrekkingen van toewijzingen. Een specifiek detail onder "Afvoeringen" is de reden **"In verband met ijsverkoop"**. Dit suggereert dat bepaalde handelaren in de zomermaanden overstapten op de verkoop van consumptie-ijs en daarom hun visquota (tijdelijk) moesten inleveren. De gebruikte termen zoals "x gerookte aal" of "kisten ongepelde garnalen" duiden op een gestandaardiseerde eenheid in het distributiesysteem. De handgeschreven rode kruisen lijken door een ambtenaar gezet te zijn om de verwerking van de mutaties te bevestigen.

Handgeschreven verzoekschrift op briefpapier van een onderneming.

* **Inhoud:** De heer E. Saur, namens de bekende Amsterdamse vishandel/restaurant N.V. Saur aan het Rokin, verzoekt om een grotere "toewijzing". Hij voert hiervoor een "veranderde toestand" aan als reden. * **Terminologie:** Het woord "toewijzing" is cruciaal; dit verwijst direct naar het distributiesysteem tijdens de Tweede Wereldoorlog, waarbij goederen en grondstoffen door de overheid werden gerantsoeneerd en toegewezen aan bedrijven. * **Margenotities:** De aantekeningen rechtsonder lijken een ambtelijke verwerking van het verzoek. "Opgeven" duidt op het rapporteren van de specifieke goederen. De genoemde producten zijn "versche aal" (verse paling) en "opgep garn" (waarschijnlijk gepelde of opgepakte garnalen). Dit bevestigt dat de toewijzing betrekking heeft op de voorraad voor het visrestaurant/winkel. * **Administratieve sporen:** De nummers (46$^b$/148/1 en /2) zijn archiefnummers van de instantie die de toewijzingen beheerde (waarschijnlijk het Rijksbureau voor de Voedselvoorziening of een vergelijkbare distributie-instantie).

Benjamin Sauter 20/7/10. A'dam Jan Scholtenstr. 86 IV (W). A 35 No. 604174 Erk. 50008. [Kantlijn rechts: v (rood), omcirkeld: gr.]

Cohen Arie 175383 geb 11-7-'96 van Nw. Heerengr h 157 hs naar Louis Bothastr. 2 II

Grb.1015. H/e. 28 April 1942. den Heer Wethouder P.W.

# TRANSCRIPTIE M Duinhoven of C. Aertsen Doelstr 53 J v Galenstr 141 bij C Markt

# TRANSCRIPTIE afzender J. Salomon. Centrale Markthalle Kamer 127 H^a.