Handgeschreven verzoekschrift op briefpapier van een onderneming.
Origineel
Handgeschreven verzoekschrift op briefpapier van een onderneming. 1943 (gebaseerd op stempel bovenaan). N.V. Saur (ondertekend door E. Saur). [Linksboven, gestempeld in paars:]
No. 46$^b$/148/1 M. 1943
[Linksboven, vervaagd stempel van briefhoofd:]
N.V. SAUR
ROKIN 134
AMSTERDAM
[Centraal tekstblok, handgeschreven:]
Ondergetekende E Saur zou gaarne
een grotere toewijzing willen ontvangen
aangaande veranderde toestand
[Ondertekening:]
[Handtekening: E Saur]
[Rechtsonder, diagonaal bijgeschreven in potlood:]
opgeven
1 maal versche aal.
1 maal opgep garn
[Rechtsonder, in rood potlood:]
46$^b$/148/2 * Inhoud: De heer E. Saur, namens de bekende Amsterdamse vishandel/restaurant N.V. Saur aan het Rokin, verzoekt om een grotere "toewijzing". Hij voert hiervoor een "veranderde toestand" aan als reden.
* Terminologie: Het woord "toewijzing" is cruciaal; dit verwijst direct naar het distributiesysteem tijdens de Tweede Wereldoorlog, waarbij goederen en grondstoffen door de overheid werden gerantsoeneerd en toegewezen aan bedrijven.
* Margenotities: De aantekeningen rechtsonder lijken een ambtelijke verwerking van het verzoek. "Opgeven" duidt op het rapporteren van de specifieke goederen. De genoemde producten zijn "versche aal" (verse paling) en "opgep garn" (waarschijnlijk gepelde of opgepakte garnalen). Dit bevestigt dat de toewijzing betrekking heeft op de voorraad voor het visrestaurant/winkel.
* Administratieve sporen: De nummers (46$^b$/148/1 en /2) zijn archiefnummers van de instantie die de toewijzingen beheerde (waarschijnlijk het Rijksbureau voor de Voedselvoorziening of een vergelijkbare distributie-instantie). Dit document stamt uit 1943, midden in de Duitse bezetting van Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog. In deze periode was bijna alles schaars en was het economische leven volledig onderworpen aan de distributiestamkaarten en toewijzingen van de bezetter en de Nederlandse bureaucratie.
N.V. Saur was (en is nog steeds, hoewel de locatie aan het Rokin later sloot) een zeer gerenommeerd etablissement in Amsterdam, gespecialiseerd in vis en oesters. Zelfs voor een chique zaak als Saur was het overleven in oorlogstijd een bureaucratische strijd om voldoende voorraad te verkrijgen om de deuren open te kunnen houden. De "veranderde toestand" die Saur noemt, is vaag, maar werd waarschijnlijk in een bijgevoegd gesprek of formulier nader toegelicht (bijvoorbeeld een toename in klanten, of het wegvallen van een andere leverancier). Het document vormt een klein maar tastbaar bewijs van de dagelijkse realiteit van de schaarste-economie in bezet Amsterdam. E. Saur N.V. Saur Rijksbureau