Z. Zwanenburgwal

Register/Lijst van marktkooplieden.

* **Sociale structuur:** De lijst bevat een zeer hoog percentage Joodse namen (Cohen, Casseres, Gobetz, Goudeketting, Vischjager, Wijnschenk, Zwaaf), wat logisch is gezien de locaties (Uilenburg, Waterlooplein en Jodenbreestraat vormden het hart van de Amsterdamse Jodenbuurt). * **Handelswaar:** De artikelen weerspiegelen een typische vroege 20e-eeuwse markt: veel textiel ("Stoffen", "2e hands kleeding", "Ondergoederen"), verse etenswaren ("Versche visch", "Fruit", "Gekookte harten") en specialiteiten ("Alc. vrije dranken", "Cons. ijs"). * **Geografie:** De kooplieden woonden vaak in de directe nabijheid van de markten (Jodenbreestraat, Rapenburgerstraat, Oude Schans), maar ook in de nieuwere wijken zoals de Pijp (v. Woustraat, Gov. Flinckstraat). * **Administratieve details:** Er zijn doorhalingen en correcties zichtbaar (bijv. bij Goudeketting en Wittenhuizen), wat wijst op een actief gebruikt werkdocument van een marktmeester of gemeentelijke instantie. ---

Register van marktkooplieden/standplaatshouders.

* **Ordening:** Het register lijkt alfabetisch geordend op de eerste letter van de achternaam (P op de linkerpagina, H t/m L op de rechterpagina). * **Geografische Spreiding:** De meeste kooplieden woonden in de toenmalige Jodenbuurt (Jodenbreestraat, Rapenburgerstraat, Uilenburg) of in de opkomende wijken van Amsterdam-Oost (Transvaalkade, Retiefstraat). * **Marktlocaties:** De kolom 'Markt en Plaats No.' geeft aan op welke markt de handelaar stond. Veel handelaren hadden plekken op meerdere markten (bijv. zowel Waterlooplein 'W' als Uilenburg 'U'). * **Handelswaar:** Het assortiment is zeer divers, met een sterke nadruk op textiel (kousen, stoffen, tweedehands kleding) en voedsel (fruit, vis, koek). De vermelding "2e hands kleeding" en "2e hands schoenen" wijst op de belangrijke functie van deze markten voor de minder draagkrachtige bevolking. * **Demografie:** Gezien de namen (Pinto, Polak, de Hond, Lakmaker, Lesgever) en de woonlocaties, betreft dit een overzicht van voornamelijk Joodse marktkooplieden in Amsterdam.

Administratief register / Marktregister.

Het document is een ambtelijke registratie van standplaatshouders op verschillende Amsterdamse markten. De kolommen bevatten de volgende informatie: * **Naam:** De achternaam en voorletter van de koopman/koopvrouw. "Leijden v. Amstel" en "Lopes Dias" zijn de geregistreerde namen. * **Geb. datum:** Geboortedata (25 november 1891 en 20 augustus 1901). * **Adres:** Woonadres van de kooplieden. "1e Boerhaavestr 19 I" en "J. Breestraat 29 III" (Jodenbreestraat). Het Romeinse cijfer achter het huisnummer duidt op de verdieping. * **Marktplaats No.:** De locatiecode. De letters corresponderen met de legenda bovenaan de pagina (W = Waterlooplein, U = Uilenburg, Z = Zwanenburgwal). * **Artikel:** De handelswaar. Er is sprake van "ondergoederen" (ondergoed) en "Alc.vrije dranken, gez. eetwaren" (alcoholvrije dranken en gezouten eetwaren, zoals zuurwaren). * **Afkortingen:** "id" staat voor *idem*, wat betekent dat de gegevens in die rij hetzelfde zijn als de rij erboven.

Document

* **Doel van het document:** Het document dient om veilinghouders te informeren over welke conservenfabrikanten (de 'fabrikantleiders') verantwoordelijk zijn voor de opkoop en verwerking van de kruisbessenoogst in specifieke regio's. Dit betreft een correctie op een eerdere instructie. * **Organisatiestructuur:** Er is sprake van een strakke centrale regie. De "Nederlandsche Groenten- en Fruitcentrale" wijst per regio (rayon) één hoofdfabrikant aan. Grote bedrijven zoals v.d. Vijver en Zwanenburg domineren de markt. * **Geografie:** De verdeling beslaat nagenoeg heel Nederland, met een sterke focus op de tuinbouwgebieden in Zuid-Holland, Noord-Brabant en Zeeland. * **Administratieve kenmerken:** Het blauwe stempel "M. 1342" en de referentienummers wijzen op een zorgvuldige archivering en registratie binnen een bureaucratisch systeem. Het "Gezien"-stempel duidt op een interne controle of goedkeuring.

# TRANSCRIPTIE Zwanenburgwal 27 Nov: 1940 A Salomons, Prinsengracht 109⁴ 1e Melding Den Heer Inspecteur Dinsdag 26 Nov: j: l: was A. Salomons pl: n: 16, om 5 uur n: m: nog niet ingestald. Salomons is verleden week ook al door mij gewaarschuwd, dat hij na de daarvoor vastgestelde tyd, nog niet nog was inge- pakt. J. Renz [Marginale notities en stempels:] *Linksboven (rood potlood):* 30/67/217...

# TRANSCRIPTIE ZWANENBURGWAL. Losse plaatsen. | Naam | Adres | Geb.datum | Artikel | | :--- | :--- | :--- | :--- | | <u>K.Abram-Brandon</u> | Zanstraat 11 | 18-4-86 | ongeregeld *niet meer* | | S.Rottenberg | Jan Berstraat 72, Diemen | 1-12-06 | scheerart. | | M.Slagt | Stormsteeg 1 | 21-3-02 | ongeregeld | | <u>D.de Wilde</u> | Tilanusstraat 72 | 21-10-83 | limonade | *(Noot: "niet meer" is h...

# DOCUMENT INFO * **Type document:** Officiële brief/aanmaning * **Instantie:** Gemeente Amsterdam, Dienst van het Marktwezen * **Datum:** 9 augustus 1939 * **Kenmerk:** No. 31/47/1 M * **Geadresseerde:** J.I. Markus, Nieuwe Achtergracht 57 huis, Amsterdam-Centrum * **Onderwerp:** Achterstallig marktgeld voor standplaats Zwanenburgwal

aan de Zwanenburgwal wordt thans geen markt gehouden ~~en Tijdelijke~~ ~~en Tijdelijke~~ m. i. bestaat er geen bezwaar om het verzoek, zoolang de toestand zoo blijft, in te willigen. 26-7-44 [onleesbare paraaf, mogelijk 'detton']

# TRANSCRIPTIE vaste plaatshouders (Isr.) Zwanenburgwal 5 E. Kool — haring, ger. visch enz. 10 A. Lopes Dias — Chocolade, koek enz. 12 C. de Wilde — Chocolade, gebak enz. [rechtsonder in potlood:] 6/2 '41.