F. Wertheim

Medische verklaring / Attest.

* **Inhoud:** Dit is een korte medische verklaring van huisarts Mozes de Levie. Hij verklaart dat zijn patiënte, mevrouw Wertheim, kampt met terugkerende gezondheidsproblemen die haar bij vlagen ongeschikt maken voor arbeid. Dergelijke briefjes werden vaak gebruikt als bewijslast voor een werkgever of een instantie voor sociale bijstand. * **Handschrift:** Het handschrift van de arts is een vlot lopend cursief uit de jaren '30, goed leesbaar. De potloodaantekeningen onderaan lijken later toegevoegd door een administratief medewerker, mogelijk van een hulporganisatie. * **Adressering:** Het Daniël Willinkplein (tegenwoordig het Victorieplein) lag in de Amsterdamse Rivierenbuurt, een wijk die in 1939 een grote Joodse populatie kende, waaronder veel vluchtelingen uit Duitsland.

Medische verklaring / doktersattest.

In dit korte schrijven verklaart huisarts M. de Levie dat zijn patiënte, mevrouw Wertheim, kampt met terugkerende gezondheidsklachten. De verklaring is sober en algemeen geformuleerd: er wordt gesproken over "periodieke stoornissen" die haar belemmeren in haar werkzaamheden. De vage terminologie is kenmerkend voor medische attesten uit die tijd die dienden als bewijslast voor afwezigheid bij een werkgever of instantie, zonder de privacy van de patiënt volledig te schenden. De latere toevoegingen (zoals "depressiviteit" die weer is doorgehaald) suggereren dat het document door een administratieve instantie is verwerkt. De aantekeningen onderaan ("H. de Wolff", "plaats no 273") duiden waarschijnlijk op een registratie in een kaartsysteem of archief.

Handgeschreven brief.

De schrijfster, mevrouw Wertheim-Zilberberg, verzoekt de directeur van het Amsterdamse Marktwezen om ontheffing van de betalingsverplichting voor de ventvergunning van haar echtgenoot. De reden die zij opgeeft is hartverscheurend en zakelijk tegelijk: haar man, M. Wertheim, is negen weken daarvoor (eind maart 1941) "opgepikt" in het Tip Top Theater en gedeporteerd naar concentratiekamp Buchenwald. De brief toont de wanhopige financiële situatie van achtergebleven Joodse gezinnen. Mevrouw Wertheim blijft achter met vier jonge kinderen en een minimale uitkering ("zeer lage steun"), waardoor zij de kosten voor een vergunning die niet meer gebruikt kan worden, niet kan opbrengen. De toon is beleefd en formeel, zoals gebruikelijk in die tijd, maar de onderliggende tragedie is duidelijk aanwezig in de zin: "zonder dat hij iets misdeed."

Officiële brief/kennisgeving (waarschijnlijk van een gemeentelijke instantie in Amsterdam).

De brief is een administratief antwoord aan mevrouw Wertheim-Zilverberg betreffende de ventvergunning van haar echtgenoot. De strekking is dat de vergunning niet verlengd hoeft te worden zolang hij zijn beroep niet kan uitoefenen. Zodra hij weer als venter aan de slag gaat, moet hij de vergunning op kantoor laten bijwerken. Opvallende kenmerken: * **Formele toon:** Het taalgebruik is typisch voor de ambtelijke correspondentie van die tijd ("dezer", "mijnen kantore", "aanteekenen"). * **Handgeschreven notities:** De aantekeningen bovenin duiden op archivering of behandeling door een specifieke functionaris (mogelijk "Mr. Müller"). * **Status echtgenoot:** De brief vermeldt dat de man "geen gebruik kan maken" van de vergunning. Hoewel de reden niet wordt genoemd, is dit cruciaal voor de historische context (zie hieronder).

Getypte brief op officieel papier.

De brief is een formeel antwoord aan mevrouw Wertheim-Zilverberg betreffende de ventvergunning van haar echtgenoot. De directeur van de betreffende instantie laat weten dat de vergunning niet verlengd hoeft te worden zolang deze niet wordt gebruikt. Zodra de echtgenoot zijn werk als venter (straathandelaar) wil hervatten, moet hij persoonlijk langskomen om de verlenging officieel op zijn vergunningsbewijs te laten aantekenen. De brief hanteert de destijds gebruikelijke formele spelling (bijv. "zoolang", "aanteekenen") en een zakelijke toon.

Eendrachtstr. 9 hs V 4.5.13 J 010723 J.Elsas Blasiusstr.122 IIIV 1.7.23 J 190822 S.v.Emrik Zwanenb.wal 34 hs V 19.8.22 J 010321 H.v.Engel Pythagorasstr.49 hsV 1.3.21 J 120123 S. Erwteman Duivelandstr.27 hs 12.1.23 J 67724 SW S.Frankenhuis Maritzstr.19 III V 9.12.00 * = geb.datum

f. 7.50 m.z. 1 " á 75 selderie 75 x 8 1/2 " 6.38 --------- RETOUR f. 1.12 3.37 -------------------- Fl. 1737.26 Nota 11 Febr. Gebr.v.d.Valk. st. 3 kist á f. 1.-- = f. 1.-- m.z. " 3.-- f. 2.-- Nota K.F.Terpunt. st. 3 kist á f. 0.60 f. 1.80 m.z. " 4.50 " 2.70 4.70 -------------------- ...

# TRANSCRIPTIE -2- J. de Valk Jr. Lederwarenfabriek 102 - Chem. Industrie J. de Valk N.V. 24 - Verschure & Co's Scheepswerf en Machinefabriek N.V. 791 - Lederwarenfabriek "De Volharding" 85 - Amsterd. Scheepswerf G. de Vries-Lentsch 121 - G. de Vries-Lentsch Werf "Het Fort" 110 - Gem. Waterleidingen 570 - Werkspoor N.V. 2886 - Werktuigbouw N.V. 46 - Wiener & Co 120 - N.V. IJzergieterij...

Grb.1015. H/e. 28 April 1942. den Heer Wethouder P.W.

# TRANSCRIPTIE [Linksboven:] Aanvullingen wijziging tarieven bewaargeving goederen in koelhuis Centrale Markt [Rechtsboven:] A’dam, 18/10 1938 2/11 - ’38 [Paraaf] W. h. M. [Midden:] De „Regeling ingevolge artikel 40 van het Reglement Koelhuis Centrale Markt, houdende de tarieven voor de bewaargeving van goederen in dat koelhuis” werd laatstelijk bij Besluit van B. en W. dd. 18 September 1936...