R.W. Kreyte

Afschrift van een proces-verbaal/aangifte van diefstal.

* **De feiten:** De aangifte betreft de diefstal van één 'mud' (een oude inhoudsmaat, hier gespecificeerd als twee zakken) 'bonte aardappelen'. De verdachte, een klant van de aangever, heeft deze zakken voor de officiële opening van de handelsdag heimelijk van de loswal gepakt en verstopt onder een zeil. Later die ochtend kocht hij legaal andere aardappelen ('poters') om zijn aanwezigheid te legitimeren, maar werd ontmaskerd door een oplettende buurman (getuige Koekenbier). * **Terminologie:** * *Poter:* Pootaardappel, bedoeld om te planten. * *Bonte aardappelen:* Een destijds gangbare benaming voor bepaalde gevlekte of tweekleurige aardappelrassen. * *Mud:* Hoewel het metrieke stelsel toen al lang was ingevoerd, bleef de term 'mud' in de aardappelhandel hardnekkig in gebruik voor een gewicht van ca. 70 kilo (verdeeld over twee zakken). * *Onbezoldigd veldwachter:* Een ambtenaar met politiebevoegdheden die niet direct door de politie maar door de gemeente of een specifieke dienst (zoals het Marktwezen) werd betaald voor deze nevenfunctie. * **Juridische waarde:** De schade wordt nauwkeurig berekend op drie gulden en veertig cent (inclusief de waarde van de zakken zelf), wat in 1939 een aanzienlijk bedrag was voor een kleine handelaar.

Proces-verbaal / Getuigenverklaring.

Het document is een getuigenverslag en een verslag van verhoor, opgesteld door een politiefunctionaris (verbalisant). De kern van de zaak is de aanhouding van Karel Willem Kreyt, een aardappelhandelaar die betrapt is met een mud aardappelen op zijn bakfiets waarvoor hij niet had betaald. De verklaring van Kreyt is opvallend: hij ontkent de diefstal niet ("heb weggenomen"), maar wel de diefstal *met het oogmerk* van wederrechtelijke toe-eigening. Zijn verweer is dat hij de aardappelen weliswaar zonder overleg had gepakt en verstopt onder een zeil, maar dat hij van plan was deze later die dag te betalen wanneer zijn financiële situatie (voldoende contanten) dat toeliet. Hij geeft expliciet toe dat hij geen toestemming had. De getuige Koekenbier bevestigt dat hij Kreyt de zakken heeft zien wegnemen terwijl hij zelf onzichtbaar in een onverlicht pakhuis stond. De eigenaar, Greidanus, bevestigt dat Kreyt een klant is, maar dat hij over deze specifieke partij niets had gezegd tijdens hun eerdere ontmoeting die ochtend.

Ambtsbericht/Rapportage betreffende marktstraffen.

Het document is een ambtelijke kennisgeving over de disciplinaire bestraffing van twee handelaren (kooplieden) op de Centrale Markt in Amsterdam. De kern van de zaak is de diefstal van zeven lege kisten van een grossier genaamd Van Belle op 15 april 1941. De schrijver (vermoedelijk de marktmeester of een directielid van de markt) rapporteert dat hij gebruik heeft gemaakt van zijn bevoegdheid onder Artikel 35 van het Marktreglement om beide heren voor twee weken de toegang tot de markt te ontzeggen. Opvallend is de vermelding van het 'strafblad' van Kreyte: hij was een recidive-dief wiens eerdere proeftijd (van een zware straf uit 1939) toevalligerwijs net een maand voor het nieuwe vergrijp was afgelopen.

# TRANSCRIPTIE Mijnheer R.

# TRANSCRIPTIE C. R. W. REININGH VERTEGENWOORDIGER COMMERCIËELE AFDEELING 8 NEDERLANDSCHE SPOORWEGEN. LAAN v. MINSWEERD 34 UTRECHT.

Antw. op No.489 P.W. dd. 7 Juli 1939. Den Heer Wethouder P.W.

Grb.1015. H/e. 28 April 1942. den Heer Wethouder P.W.

# TRANSCRIPTIE [Linksboven:] Kraay.