Ambtsbericht/Rapportage betreffende marktstraffen. 18 april 1941. Straf koopers
R. W. Kreyte en
J. Dijkstal
Centrale Markt

A’dam, 18/4 1941
W. h. M.

In bijlage dezer heb ik de eer U een afschrift te doen toekomen van een op 16 dezer door den controleur Felthuis van mijn dienst opgemaakt rapport, waaruit blijkt, dat R. W. Kreyte, Goudsbloemstraat 131 hs, en J. Dijkstal, Van Limburg Stirumplein 26 II, die beiden als kooper toegang tot de Centrale Markt hebben, zich aldaar op 15 dezer hebben schuldig gemaakt resp. aan diefstal en medeplichtigheid aan diefstal van 7 ledige kisten ten nadele van den grossier Van Belle. Terzake van dit feit is tegen beide personen proces-verbaal opgemaakt, terwijl ik hen, ingevolge het bepaalde in artikel 35 lid 1 van het Reglement op de C. M., heb gestraft met ontzegging van het recht van toegang tot die markt voor den tijd van 14 dagen, namelijk van 18 April tot en met 1 Mei 1941.

Kreyte heeft zich in Februari 1939 eveneens aan diefstal op de C. M. schuldig gemaakt, waarvoor hij bij besluit van B. en W. d.d. 3/3 1939 No. 48/34 M. 1939 is gestraft met ontzegging van het recht van toegang tot die markt voor den tijd van 24 maanden, waarvan 3 maanden voorwaardelijk met een proeftijd van 2 jaren. Deze proeftijd is op 8 Maart jl. verstreken.

Dijkstal heeft zich tevoren op de C.M. nimmer aan een strafbaar feit schuldig gemaakt.

Ik ben van mening, dat beide personen voor het begaan van bovenvermelde feiten voor... [tekst breekt af] Het document is een ambtelijke kennisgeving over de disciplinaire bestraffing van twee handelaren (kooplieden) op de Centrale Markt in Amsterdam. De kern van de zaak is de diefstal van zeven lege kisten van een grossier genaamd Van Belle op 15 april 1941.

De schrijver (vermoedelijk de marktmeester of een directielid van de markt) rapporteert dat hij gebruik heeft gemaakt van zijn bevoegdheid onder Artikel 35 van het Marktreglement om beide heren voor twee weken de toegang tot de markt te ontzeggen. Opvallend is de vermelding van het 'strafblad' van Kreyte: hij was een recidive-dief wiens eerdere proeftijd (van een zware straf uit 1939) toevalligerwijs net een maand voor het nieuwe vergrijp was afgelopen. Dit document stamt uit april 1941, een klein jaar na het begin van de Duitse bezetting van Nederland. In deze periode nam de schaarste aan goederen en materialen (zoals transportkisten) toe, wat de diefstal van ogenschijnlijk simpele zaken als "ledige kisten" een zwaarder gewicht gaf.

De Centrale Markt in Amsterdam (aan de Jan van Galenstraat) was het vitale distributiepunt voor de voedselvoorziening van de stad. Toegang tot deze markt was voor handelaren essentieel voor hun broodwinning; een ontzegging van de toegang was dan ook een effectieve administratieve straf. De verwijzing naar "B. en W." (Burgemeester en Wethouders) in de context van 1939 versus de rapportage in 1941 toont de continuïteit van de gemeentelijke bureaucratie, ook onder het bezettingsregime. Felthuis (Controleur) J. Dijkstal R.W. Kreyte Van Belle (Grossier) W. Kreyte