W. de Withstr

Document

* **Soort document:** Een formeel verzoekschrift voor een hoorzitting of onderhoud. * **Inhoud:** De heer H. v. Bennekom, die zowel sigarenfabrikant als marktkoopman is, vraagt om een gesprek met een hogere ambtenaar. De aanleiding is een incident op de markt van de voorgaande zaterdag, waarbij hem door de Chef van het Marktwezen iets ten laste is gelegd. Hij verzoekt expliciet om de aanwezigheid van de inspecteur en de heer Rens (de chef) bij dit gesprek om de kwestie, die hij schaart onder het "Marktbelang", te bespreken. * **Schrijfstijl:** De brief is geschreven in een formeel en beleefd idioom ("Wel Edl. Heer", "Verzoekt U beleefd", "Hoogachtend"), passend bij de tijd en de hiërarchische verhouding tussen een burger en een overheidsinstantie.

Handgeschreven brief (verzoekschrift)

* **Schrifttype:** Een vlot, leesbaar cursief handschrift, typerend voor de eerste helft van de 20e eeuw. * **Taalgebruik:** Formeel en beleefd ("Wel Edl. Heer", "Verzoekt U beleefd"). De afzender hanteert de toen gebruikelijke archaïsche spelling en zinsbouw (zoals "Den ondergetekende"). * **Inhoud:** De heer Van Bennekom vraagt om een gesprek met een hogere ambtenaar (mogelijk de Marktcommissaris of een politie-inspecteur). Hij is op de voorgaande zaterdag (12 of 19 augustus) blijkbaar ergens van beschuldigd door de 'Chef van het Marktwezen'. Hij wil dit rechtzetten in aanwezigheid van deze chef (de heer Rens) en een inspecteur. * **Status afzender:** Hij identificeert zichzelf als 'sigarenfabrikant', wat duidt op een kleine zelfstandige ondernemer die waarschijnlijk zijn eigen geproduceerde waren op de markt verkocht.

Handgeschreven lijst op gelinieerd papier.

Het document betreft een administratieve lijst van personen, vermoedelijk opgesteld voor toezicht op straathandel of arbeidsinzet. * **Structuur:** De lijst is onderverdeeld in een algemeen deel en een deel met personen die "bovendien nog" op de markten komen. * **Gegevens:** Per persoon worden meestal de naam, geboortedatum, het woonadres en de werklocatie of aard van het werk vermeld. * **Inkomsten:** Bij diverse personen staan geschatte inkomsten per dag genoteerd (bijv. "± ƒ 3.-"). * **Terminologie:** "Handwerk" duidt hier waarschijnlijk op kleinschalige productie of handel in zelfgemaakte goederen op markten. "Fabriekswerk" wijst op loonarbeid in de opkomende industrie (vaak textiel of diamant in deze wijken). * **Correcties:** De doorhalingen (zoals bij J. Mullens en de locatie Uilenburg bij de familie Spijer) suggereren dat de lijst werd bijgehouden en geactualiseerd naarmate mensen verhuisden of van werk veranderden.

Handgeschreven administratieve notitie op een stuk grijsbruin karton.

Het document is een interne ambtelijke instructie of geheugensteun. De afdeling 'Marktwezen' (verantwoordelijk voor de Amsterdamse markten) heeft een lijst opgesteld van medewerkers wiens distributie-stamkaarten verwerkt moeten worden. * **Personen:** Harm Groeneveld (geboren 1917) en Sonja Johanna Böhnemann (geboren 1923). De toevoegingen 'II' en 'III' bij de adressen duiden op de verdiepingen van hun woningen. * **Terminologie:** "Afgestempeld" verwijst naar het valideren van de stamkaart, een cruciaal document tijdens de oorlog om distributiebonnen voor voedsel en brandstof te kunnen ontvangen. * **Proces:** Er is sprake van een circulaire (rondschrijven) die de procedure voorschrijft. Er moeten vier kopieën van de lijsten worden gemaakt en verzonden. De notitie onderaan lijkt te verwijzen naar een afspraak bij de afdeling Arbeidszaken met een persoon genaamd Gebma.

Handgeschreven lijst in potlood op gelinieerd papier.

* **Structuur:** De lijst is alfabetisch geordend op achternaam (A t/m J). Na de naam volgt vaak een 'X' (mogelijk een afvinkteken voor controle) en een adres in Amsterdam. * **Kolomgegevens:** De cijfers aan de rechterzijde lijken te verwijzen naar gezinssamenstelling of distributie-eenheden. De eerste kolom bevat vaak een 1 of 2 (mogelijk aantal volwassenen/kaarthouders), de tweede kolom hogere getallen (totaal aantal personen of bonnen), en de derde kolom vaak een '1'. * **Geografie:** Alle genoemde straten bevinden zich in Amsterdam (bijv. Overtoom, Rozengracht, Javastraat, Mercatorplein). Dit wijst op een lokale administratie, zoals een wijk-distributiekantoor of een klantenlijst van een specifieke handelaar (gezien de vage kop "Visch" mogelijk een vishandel).

Div. bylagen (w.o. teek).

M. de Haan.

# TRANSCRIPTIE aanvoer 14 Dec In Kalestraat Zoetwatervisch (voorw) van A Fonn . a B Fonn en W Ruiter 80p 40p + 40p. aanvoerders A Fonn <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> || Ik heb alleen vink af laten houden van de aanvoerder doch **niet** van de beide andere aanv...

Werkman bij de Commissie

# TRANSCRIPTIE M^r de Gaer