AI-Synthese 22

B. Groenheim was een marktkoopman actief in 1942, voornamelijk op de Waterlooplein waar hij deken verkocht. Hij had ook een stand op de Gaaspstraat (als gescheiden partner) en Uilenburg waar hij garen verkocht. In 1942 moest hij zijn standplaats op de Gaaspstraat afstaan aan de afdeling Sociale Zaken, vergelijkbaar met andere Joodse kooplieden zoals M.A. Jacobs.

Lotgevallen

1942 afstand standplaats Standplaats op de Gaaspstraat afgegeven aan de afdeling Sociale Zaken op Gaaspstraat

Handel

dekengaren WaterloopleinGaaspstraatUilenburgDapperstraat
dekengarenWaterloopleinGaaspstraatUilenburgSociale Zaken
Gebaseerd op 4 archiefbronnen

Archiefdocumenten

Archief 745 | 745-388 | Pagina 212 | 1942

Handgeschreven ambtelijke lijst/register.

Het document is een kille, bureaucratische weergave van de economische beroving van de Joodse bevolking in Amsterdam. De afkorting "S.Z." staat hoogstwaarschijnlijk voor de afdeling **Sociale Zaken** van de gemeente Amsterdam, die nauw betrokken was bij de registratie van Joodse burgers en hun bezittingen. De lijst toont aan dat marktkooplieden hun "marktplaatsen" (vaak inclusief de fysieke stal, planken en voorraad zoals vis, textiel of koek) moesten opgeven of dat deze door de politie werden genoteerd wanneer de kooplieden niet meer op de markt verschenen. De data (juli tot oktober 1942) vallen precies samen met de grootschalige deportaties vanuit Amsterdam naar kamp Westerbork en verder. Veel van de genoemde personen op deze lijst zijn kort na de vermelde data gedeporteerd en vermoord.

Archief 745 | 745-373 | Pagina 220 | 1942

Administratieve lijst / Register van marktkooplieden.

Dit document is een administratieve registratie van markthandelaren in Amsterdam tijdens de Duitse bezetting in de Tweede Wereldoorlog. De lijst is strikt gestructureerd in kolommen: Naam, Geboortedatum, Adres en Artikel (type goederen). Wat opvalt is de overweldigende aanwezigheid van Joodse namen (zoals Agsteribbe, Groenteman, Coppenhagen). In 1941 en 1942 voerden de nazi-bezetters steeds strengere anti-Joodse maatregelen in. Joodse marktkooplieden werden verbannen van de reguliere Amsterdamse markten en gedwongen zich te concentreren op specifieke locaties, waarvan het Waterlooplein de voornaamste was. Deze lijst diende waarschijnlijk als controlemiddel voor de afdeling Marktwezen of de bezettingsautoriteiten.

Archief 745 | 745-373 | Pagina 371 | 1942

Handgeschreven bericht op een kaart (mogelijk een administratieve doorslag of archiefkaart).

In dit schrijven reageert Mevrouw Ludwig op een eerdere kennisgeving (waarschijnlijk van de marktmeester of een gemeentelijke instantie) gedateerd op 17 september 1942. De kern van haar bericht is een afbakening van haar identiteit ten opzichte van de anti-Joodse maatregelen van de Duitse bezetter. Zij voert twee argumenten aan waarom zij niet op de markt in de Gaaspstraat hoort te staan: 1. **Huwelijkse staat:** Zij is gescheiden van B. Groenheim (een naam die in deze context duidt op een Joodse achtergrond). 2. **Religieuze status:** Zij benadrukt dat zij een "Christen" is. De opmerking "Afged. 26/9 42" betekent 'Afgedaan', wat aangeeft dat de administratie haar bezwaar twee dagen later heeft verwerkt.

Archief 745 | 745-373 | Pagina 372 | 1942

Briefkaart (postkaart) met administratieve aantekeningen.

* **Administratieve functie:** De kaart fungeert als een intern bewijsstuk of bericht binnen de Amsterdamse gemeentelijke administratie. Het grote stempel "M. 1942" wijst op de afdeling **Marktwezen**. De Jan van Galenstraat 14 was het adres van de Centrale Markthallen, waar deze dienst zetelde. * **Inhoud:** De notities betreffen waarschijnlijk de administratieve afhandeling van een persoon, **Th. van Moerkerken**, die in een "Gasthuis" (ziekenhuis) verbleef. De afkorting **"afvoeren amb."** duidt op transport per ambulance. * **Afkortingen:** "t.n.v." staat voor 'ten name van'. "B.W.K." zou kunnen verwijzen naar een specifiek register of afdeling (zoals 'Burgerlijk Woningkarton' of een sociaal bureau), maar dit is niet eenduidig vast te stellen zonder aanvullende bronnen. * **Controle:** De kaart is officieel afgetekend door een inspecteur, wat wijst op een formele procedure voor het registreren van patiënten- of bewonersverplaatsingen.

Archieflijst-vermeldingen

Archief 745 | 745-373 | Pagina 220 | 1942

Administratieve lijst / Register van marktkooplieden.

#46 B. Groenheim Valkenburgerstraat 54 hs
koopliedenlijst deken 80%

| B. Groenheim | 26- 5-1873 | Valkenburgerstraat 54 hs | deken |

Archief 745 | 745-388 | Pagina 212 | 1942

Handgeschreven ambtelijke lijst/register.

#9 B. Groenheim Volkerakstr. 37 hs
register " handschrift onder 80% 80%

| B. Groenheim | 29-3-'98 | Volkerakstr. 37 hs | " | 21/9 '42 | garen |

Koopliedenlijsten

Bron: 745-1406.md | 1406

Uilenburg

Bron: 745-388.md | 1942

Uilenburg — standplaats " 21/9 '42 garen

garen Overig
Bron: 745-373.md | 1942

Waterlooplein — standplaats deken

deken Overig

Relevante Archieffragmenten

Archief 745 | 745-317 | Pagina 283 | 1940

# TRANSCRIPTIE Nº 25/183/M. 1940 5/9 A'dam 3/9/40 WelEd Heer Aangezien mijn vader, den Heer A. Groenteman Blasiusstraat 86 I alhier standplaats visch Albert Cuypstraat, niet meer in staat is, zonder hulp alleen zijn handel te verkoopen, verzoek ik u hierby beleefd of ik zijn zoon H. Groenteman Reitzstraat 23 huis alhier. Geboren 6/12/'98. een schriftelijk bewijs van U mag ter assistentie van mijn...

Relevantie: 83% ** h. groenteman, reitzstraat 23-huis, amsterdam
Archief 745 | 745-394 | Pagina 186 | 1942

# TRANSCRIPTIE 43/96/1 **Ganzenstraat** [onderstreept] B. Groenteman, Valkenburgerstraat 18 I, deel uitmakend van de Groentencomb., vraagt vervanging door zijn zoon Joseph Groenteman geb 9-7-22 toe te staan. Bp. is maagpatiënt. Verzoek wordt ondersteund door Joodsche Raad. Zie doktersverklaring. V 24/8 '42

Relevantie: 83%
Archief 745 | 745-330 | Pagina 255 | 1940

# TRANSCRIPTIE No.46A/11/6 M.1940 AFSCHRIFT. No.333 L.M.1940. WelEd.Gestr.Heer., De ondergeteekende B.Groenteman is zoo vrij te schrijven als dat wij met ons drieën waren S.Bril en Bleekveld. Aangezien ik verschenen Woensdag bij de Directeur geweest ben en daar ook alles verteld heb en ten antwoord kreeg, dat ik naar de Warmoesstraat moest gaan en daar zei de inspecteur ik heb het veel te druk e...

Relevantie: 83% ** b. groenteman, korte houtstraat 31 iii, amsterdam.
Archief 745 | 745-400 | Pagina 527 | 1943

I | V.V. bij N.S. | | 8 | 48 | W. Groen | Vrolikstr. 66 III | 28 Jan '42. | | 8 | 65 | A. Groenteman | Jodenbreestr. 62 III | 30-1-42 per post in orde | **Rechterpagina**

Relevantie: 83% van voornamelijk joodse bewoners en de status van hun ingeleverde bezittingen of registraties.
Archief 745 | 745-424 | Pagina 501 | 1944

# TRANSCRIPTIE [Links bovenin een klein merkje, mogelijk een 'i' of vinkje] Molenaar 'B <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> 16/12 '43 Markt Dapperstraat B [onderstreept]

Relevantie: 83% of een specifieke eenheid., en locaties:** "molenaar 'b" verwijst waarschijnlijk naar een persoon genaamd molenaar, mogelijk behorend tot een groep 'b'. de vermelding "markt dapperstraat" plaatst de handeling op de d