B. Groenheim
Bekijk Verhaal ➔AI-Synthese 22
B. Groenheim was een marktkoopman actief in 1942, voornamelijk op de Waterlooplein waar hij deken verkocht. Hij had ook een stand op de Gaaspstraat (als gescheiden partner) en Uilenburg waar hij garen verkocht. In 1942 moest hij zijn standplaats op de Gaaspstraat afstaan aan de afdeling Sociale Zaken, vergelijkbaar met andere Joodse kooplieden zoals M.A. Jacobs.
Lotgevallen
Handel
Archiefdocumenten
Handgeschreven ambtelijke lijst/register.
Het document is een kille, bureaucratische weergave van de economische beroving van de Joodse bevolking in Amsterdam. De afkorting "S.Z." staat hoogstwaarschijnlijk voor de afdeling **Sociale Zaken** van de gemeente Amsterdam, die nauw betrokken was bij de registratie van Joodse burgers en hun bezittingen. De lijst toont aan dat marktkooplieden hun "marktplaatsen" (vaak inclusief de fysieke stal, planken en voorraad zoals vis, textiel of koek) moesten opgeven of dat deze door de politie werden genoteerd wanneer de kooplieden niet meer op de markt verschenen. De data (juli tot oktober 1942) vallen precies samen met de grootschalige deportaties vanuit Amsterdam naar kamp Westerbork en verder. Veel van de genoemde personen op deze lijst zijn kort na de vermelde data gedeporteerd en vermoord.
Administratieve lijst / Register van marktkooplieden.
Dit document is een administratieve registratie van markthandelaren in Amsterdam tijdens de Duitse bezetting in de Tweede Wereldoorlog. De lijst is strikt gestructureerd in kolommen: Naam, Geboortedatum, Adres en Artikel (type goederen). Wat opvalt is de overweldigende aanwezigheid van Joodse namen (zoals Agsteribbe, Groenteman, Coppenhagen). In 1941 en 1942 voerden de nazi-bezetters steeds strengere anti-Joodse maatregelen in. Joodse marktkooplieden werden verbannen van de reguliere Amsterdamse markten en gedwongen zich te concentreren op specifieke locaties, waarvan het Waterlooplein de voornaamste was. Deze lijst diende waarschijnlijk als controlemiddel voor de afdeling Marktwezen of de bezettingsautoriteiten.
Handgeschreven bericht op een kaart (mogelijk een administratieve doorslag of archiefkaart).
In dit schrijven reageert Mevrouw Ludwig op een eerdere kennisgeving (waarschijnlijk van de marktmeester of een gemeentelijke instantie) gedateerd op 17 september 1942. De kern van haar bericht is een afbakening van haar identiteit ten opzichte van de anti-Joodse maatregelen van de Duitse bezetter. Zij voert twee argumenten aan waarom zij niet op de markt in de Gaaspstraat hoort te staan: 1. **Huwelijkse staat:** Zij is gescheiden van B. Groenheim (een naam die in deze context duidt op een Joodse achtergrond). 2. **Religieuze status:** Zij benadrukt dat zij een "Christen" is. De opmerking "Afged. 26/9 42" betekent 'Afgedaan', wat aangeeft dat de administratie haar bezwaar twee dagen later heeft verwerkt.
Briefkaart (postkaart) met administratieve aantekeningen.
* **Administratieve functie:** De kaart fungeert als een intern bewijsstuk of bericht binnen de Amsterdamse gemeentelijke administratie. Het grote stempel "M. 1942" wijst op de afdeling **Marktwezen**. De Jan van Galenstraat 14 was het adres van de Centrale Markthallen, waar deze dienst zetelde. * **Inhoud:** De notities betreffen waarschijnlijk de administratieve afhandeling van een persoon, **Th. van Moerkerken**, die in een "Gasthuis" (ziekenhuis) verbleef. De afkorting **"afvoeren amb."** duidt op transport per ambulance. * **Afkortingen:** "t.n.v." staat voor 'ten name van'. "B.W.K." zou kunnen verwijzen naar een specifiek register of afdeling (zoals 'Burgerlijk Woningkarton' of een sociaal bureau), maar dit is niet eenduidig vast te stellen zonder aanvullende bronnen. * **Controle:** De kaart is officieel afgetekend door een inspecteur, wat wijst op een formele procedure voor het registreren van patiënten- of bewonersverplaatsingen.
Archieflijst-vermeldingen
Administratieve lijst / Register van marktkooplieden.
| B. Groenheim | 26- 5-1873 | Valkenburgerstraat 54 hs | deken |
Handgeschreven ambtelijke lijst/register.
| B. Groenheim | 29-3-'98 | Volkerakstr. 37 hs | " | 21/9 '42 | garen |
Koopliedenlijsten
Uilenburg
Uilenburg — standplaats " 21/9 '42 garen
Waterlooplein — standplaats deken
Relevante Archieffragmenten
# TRANSCRIPTIE Nº 25/183/M. 1940 5/9 A'dam 3/9/40 WelEd Heer Aangezien mijn vader, den Heer A. Groenteman Blasiusstraat 86 I alhier standplaats visch Albert Cuypstraat, niet meer in staat is, zonder hulp alleen zijn handel te verkoopen, verzoek ik u hierby beleefd of ik zijn zoon H. Groenteman Reitzstraat 23 huis alhier. Geboren 6/12/'98. een schriftelijk bewijs van U mag ter assistentie van mijn...
# TRANSCRIPTIE 43/96/1 **Ganzenstraat** [onderstreept] B. Groenteman, Valkenburgerstraat 18 I, deel uitmakend van de Groentencomb., vraagt vervanging door zijn zoon Joseph Groenteman geb 9-7-22 toe te staan. Bp. is maagpatiënt. Verzoek wordt ondersteund door Joodsche Raad. Zie doktersverklaring. V 24/8 '42
# TRANSCRIPTIE No.46A/11/6 M.1940 AFSCHRIFT. No.333 L.M.1940. WelEd.Gestr.Heer., De ondergeteekende B.Groenteman is zoo vrij te schrijven als dat wij met ons drieën waren S.Bril en Bleekveld. Aangezien ik verschenen Woensdag bij de Directeur geweest ben en daar ook alles verteld heb en ten antwoord kreeg, dat ik naar de Warmoesstraat moest gaan en daar zei de inspecteur ik heb het veel te druk e...
I | V.V. bij N.S. | | 8 | 48 | W. Groen | Vrolikstr. 66 III | 28 Jan '42. | | 8 | 65 | A. Groenteman | Jodenbreestr. 62 III | 30-1-42 per post in orde | **Rechterpagina**
# TRANSCRIPTIE [Links bovenin een klein merkje, mogelijk een 'i' of vinkje] Molenaar 'B <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> 16/12 '43 Markt Dapperstraat B [onderstreept]