AI-Synthese 33

M. Wijnberg was actief als marktkoopman op diverse locaties in Amsterdam, waaronder de Lindengracht, Gaaspstraat, Dapperstraat en Waterlooplein. In 1942 verkocht hij textielproducten (kousen en sokken) op de Waterlooplein. In 1943 werd hij afgevoerd van de markten, mogelijk in verband met deportatie of arisering.

Lotgevallen

1943 afvoer Afgevoerd van markten in Amsterdam (voorjaar 1943) op Gaaspstraat/Waterlooplein

Handel

kousensokkentextielmanufacturen LindengrachtGaaspstraatDapperstraatWaterlooplein
textielkousensokkenafvoer1943
Gebaseerd op 6 archiefbronnen

Archiefdocumenten

Archief 745 | 745-388 | Pagina 231 | 1942

Getypte lijst met persoonsgegevens (mogelijk een register van marktkooplieden).

De lijst bevat een alfabetisch geordend overzicht (op achternaam, hoewel de 'R' tot 'W' op deze pagina staan) van personen met hun geboortedatum, adres en de markt waar zij waarschijnlijk een staanplaats hadden. De adressen bevinden zich grotendeels in de Amsterdamse wijken (Zuid, Oost, Centrum), met enkele uitschieters naar randgemeenten zoals Badhoevedorp en Aalsmeer. Opvallend is het gebruik van marktlocaties die specifiek werden aangewezen tijdens de bezettingsperiode.

Archief 745 | 745-373 | Pagina 234 | 1942

Getypte lijst van personen met bijbehorende persoonsgegevens en handelswaar.

De lijst bevat gegevens van handelaren die waarschijnlijk actief waren op de markt in de **Gaaspstraat** te Amsterdam. De gegevens zijn gestructureerd: * **Personalia:** Namen en geboortedata, veelal daterend uit het einde van de 19e en begin van de 20e eeuw. * **Geografie:** De adressen bevinden zich voornamelijk in de Amsterdamse wijken De Pijp, de Rivierenbuurt en de Transvaalbuurt. * **Handelswaar:** De kolom "Artikel" specificeert de aard van de nering, variërend van levensmiddelen (vis, groente, fruit, zuurwaren) tot textiel (stoffen, kousen, manufacturen) en huishoudelijke artikelen. * **Mutaties:** De handgeschreven doorstrepingen onderaan de lijst duiden op een administratieve actualisatie waarbij personen van de lijst zijn verwijderd.

Archief 745 | 745-394 | Pagina 390 | 1942

Medische verklaring op briefkaart/receptenblok.

* **Medische verklaring:** De verklaring stelt dat de patiënt, M. Wijnberg, dagelijks tussen 13:30 en 15:00 uur onder behandeling van de arts moet staan. In de oorlogstijd diende dit vaak als legitimatie voor afwezigheid bij werkverschaffing of als basis voor een medische vrijstelling van deportatie ('Sperre'). * **Administratieve verwerking:** De paarse "M. 1942" stempel is karakteristiek voor de administratie van de Joodsche Raad voor Amsterdam (Afdeling Medische Zaken). De cijferreeks "103/182/1" verwijst naar een specifiek dossier of een kaartsysteem. * **Annotaties:** De onderste regels lijken te verwijzen naar de administratieve afhandeling. "pl. op Gaumers" zou kunnen verwijzen naar een specifieke kaartenbak of verantwoordelijke ambtenaar. De datum 23/11 '42 geeft aan dat het document tien dagen na uitschrijven is verwerkt.

Archief 745 | 745-401 | Pagina 129 | 1943

Document

- **Structuur**: De lijst is alfabetisch geordend op achternaam. Het bevat persoonlijke basisgegevens en een categorisering middels cijfers ("1") in specifieke kolommen. - **Gegevensvelden**: - **Naam**: Achternaam en initialen. "Wed." staat voor weduwe. - **Geb. datum**: Dag-maand-jaar. - **Adres**: Straatnaam met huisnummer en verdieping (I, II, III, hs = huis). "inw." staat voor inwonend. - **Markt (G, J, W, M)**: Deze kolommen representeren waarschijnlijk vergunningscategorieën voor marktkooplieden. In de context van de bezettingsjaren duidde 'J' vaak op de speciale "Joodse markten" die vanaf 1941 werden ingesteld. De overige letters staan waarschijnlijk voor productcategorieën (G = Groenten, W = Waren/Manufacturen, M = Melk/Vlees).

Archief 745 | 745-414 | Pagina 369 | 1943

Een handgeschreven register of lijst van mutaties betreffende marktkooplieden.

Het document is een administratief overzicht van kooplieden die in het voorjaar van 1943 zijn "afgevoerd" van de Amsterdamse markten. De lijst bevat kolommen voor persoonsgegevens (naam, geboortedatum), woonadres, de specifieke markt waar zij een standplaats hadden, de datum van de mutatie en het soort handelswaar. Opvallend is de vermelding van de **Gaaspstraat** als marktlocatie. De markt in de Gaaspstraat werd in november 1941 door de bezetter aangewezen als een van de drie "Joodse markten" in Amsterdam (naast de Transvaalstraat en het Waterlooplein). Joodse kooplieden mochten vanaf dat moment alleen nog daar of op andere aangewezen plekken hun waren verkopen, en enkel aan een Joods publiek. De term "afgevoerd" in deze administratie duidt op het intrekken van de marktvergunning of het schrappen uit de registers.

Archief 745 | 745-414 | Pagina 382 | 1943

Administratieve lijst van personen (waarschijnlijk Joodse Amsterdammers) die zijn "afgevoerd" of verplaatst.

Dit document is een administratieve lijst die de verplaatsing en deportatie van Joodse inwoners van Amsterdam vastlegt tijdens de Tweede Wereldoorlog. Enkele kernpunten: * **L. Gombault:** De titel verwijst naar "Hr. Gombault". Louis Gombault was een functionaris die betrokken was bij de administratie van geconfisqueerde Joodse bezittingen (mogelijk gelieerd aan de LIRO-bank of de Joodsche Raad). * **Bestemmingen:** Veel personen worden overgebracht naar locaties zoals de **Gaaspstraat** (waar een schoolgebouw werd gebruikt als verzamelplaats), **Waterlooplein** of **Joubertstraat**. Dit waren adressen in de aangewezen Joodse wijken of verzamelpunten voor transport. * **Afkortingen en termen:** * **"n. Dsl."**: Staat voor "naar Duitschland". In de context van 1943 was dit het eufemisme voor deportatie naar de vernietigingskampen via Westerbork of Vught. * **"wanbetaling"**: Dit duidt op het niet betalen van huur of belastingen, wat door de bezetter vaak als juridisch voorwendsel werd gebruikt om mensen uit hun huizen te zetten en te deporteren. * **"insluiting"**: Arrestatie of opsluiting. * **"overlijden"**: Eén persoon (S. Schnitzler) is geregistreerd als overleden op de aangegeven datum. * **De blauwe lijn:** De verticale kronkellijn over de data suggereert dat deze mutaties zijn verwerkt in een centraal register of dat de genoemde personen definitief "afgehandeld" (gedeporteerd) waren.

Archieflijst-vermeldingen

Archief 745 | 745-373 | Pagina 183 | 1942

Getypte lijst met administratieve aantekeningen.

#22 M. Wijnberg + / E. Wolffstraat 73 I
administratieve lijst Waterlooplein kousen sokken handschrift onder 80% 80%

| M. Wijnberg + / | 25-12-95 | E. Wolffstraat 73 I | kousen sokken |

Archief 745 | 745-373 | Pagina 223 | 1942

Getypte lijst van personen met persoonsgegevens en handelswaar.

#22 M.Wijnberg E.Wolffstraat 73 I
administratieve lijst kousen sokken getypt 80%

| M.Wijnberg | 25-12-95 | E.Wolffstraat 73 I | kousen sokken |

Archief 745 | 745-373 | Pagina 234 | 1942

Getypte lijst van personen met bijbehorende persoonsgegevens en handelswaar.

#22 M. Wijnberg H. Wolffstraat 73 I
administratieve lijst kousen sokken getypt 80%

| M. Wijnberg | 25-12-95 | H. Wolffstraat 73 I | kousen sokken |

Archief 745 | 745-373 | Pagina 234 | 1942

Getypte lijst van personen met bijbehorende persoonsgegevens en handelswaar.

#33 M. Wijnberg Kinkerstraat 204 III
administratieve lijst kousen en sok en getypt 80%

| M. Wijnberg | 16-1-98 | Kinkerstraat 204 III | kousen en sok en |

Archief 745 | 745-388 | Pagina 231 | 1942

Getypte lijst met persoonsgegevens (mogelijk een register van marktkooplieden).

#66 M. Wijnberg E. Wolffstraat 73 hs
koopliedenlijst " getypt 80%

| 345 | M. Wijnberg | 25-12-92 | E. Wolffstraat 73 hs | " |

Archief 745 | 745-401 | Pagina 129 | 1943

Administratieve lijst - Zwanenburgwal

#51 M. Wijnberg El. Wolffstr. 73 hs
administratieve lijst 1 80%

| M. Wijnberg | 25-12-92 | El. Wolffstr. 73 hs | 1 | | | |

Archief 745 | 745-414 | Pagina 360 | 1943

Getypte lijst met namen, adressen en marktgegevens.

#32 M.Wijnberg E.Wolfstr. 73 hs
verdeellijst idem handschrift onder 80% 80%

| M.Wijnberg | 25-12-92 | E.Wolfstr. 73 hs | idem | 19-4-43 | kousen,sokken manufacturen |

Archief 745 | 745-414 | Pagina 381 | 1943

Namenlijst

#23 M.Wijnberg E.Wolffstr.72 hs
namenlijst 80%

| M.Wijnberg | 25-12-'92 | E.Wolffstr.72 hs | " n.Duitschl. |

Koopliedenlijsten

Bron: 745-373.md | 1942

Waterlooplein — standplaats kousen sokken

kousen sokken Textiel
Bron: 745-373.md | 1942

Waterlooplein — standplaats kousen sokken

kousen sokken Textiel
Bron: 745-414.md | 1943

meerdere — standplaats idem 19-4-43 kousen,sokken manufacturen

kousen,sokken manufacturen Textiel
Bron: 745-414.md | 1943

Waterlooplein — standplaats " n

" n.Duitschl. Overig

Relevante Archieffragmenten

Archief 745 | 745-320 | Pagina 118 | 1940

# TRANSCRIPTIE [Handgeschreven]: Verzonden 20/9 [onleesbare initialen, mogelijk: M. de Beer] VP/HG. den Heer E. Wijnberg, c.s., Kinkerstraat 204, <u>Amsterdam-West</u>. Wijk 12. 27/56/2 M. 20 September 1940. Naar aanleiding van Uw brief d.d. 15 Augustus jl. bericht ik U, dat de gevolgen van de maatregelen, welke in verband met den huidigen toestand noodzakelijk zijn, door iederenburger behoor...

Relevantie: 83% ** de directeur (vermoedelijk van de dienst van het marktwezen, amsterdam)., ** den heer e. wijnberg +3
Archief 745 | 745-352 | Pagina 512 | 1941

# TRANSCRIPTIE *(Handgeschreven in blauw potlood/krijt:)* Verzonden 5/5 *(Handgeschreven in donkere inkt:)* [onduidelijk, mogelijk "In de leer" of een paraaf] HG. den Heer E.Wijnberg, Kinkerstraat 204 III, Amsterdam-West. Wijk 12. 33/26/2 M. 5 Mei 1941. Naar aanleiding van Uw brief d.d. 21 April jl. verleen ik U hierbij gedurende drie maanden na dato dezes uitstel van Uw ver- plichting om reg...

Relevantie: 83% ** de directeur (van de betreffende gemeentelijke marktdienst).
Archief 745 | 745-320 | Pagina 119 | 1940

# TRANSCRIPTIE extra vP/HG. den Heer E.Wijnberg,c.s., Kinkerstraat 204, Amsterdam-West. Wijk 12. 27/56/2 M. 20 September 1940. Naar aanleiding van Uw brief d.d. 15 Augustus jl. bericht ik U, dat de gevolgen van de maatregelen, welke in verband met den huidigen toestand noodzakelijk zijn, door iederen burger behooren te worden gedragen. Vanwege het Marktwezen worden daarom de be- staande heff...

Relevantie: 83% ** de directeur (vermoedelijk van de dienst marktwezen, amsterdam).
Archief 745 | 745-394 | Pagina 393 | 1942

# TRANSCRIPTIE **[Briefkop gedrukt]** J. D. P. WOLFF ARTS PRINS HENDRIKKADE 150 TEL. 43650 AMSTERDAM, / 13. XI [geschreven datum] **[Linkerkolom gedrukte afkortingen ziekenfondsen]** R. A. Z. A. A. O. Z. A. Z. B. Z. E. M. M. N. A. Z. Ned. R. V. B. R. Z. Vict. Z. O. F. Z. Z. **[Handgeschreven tekst centraal]** M. Wijnberg moet voorloopig iedere middag van $1 \frac{1}{2}$ - 3 onder mijn behandeli...

Relevantie: 83% ** j. d. p. wolff, arts (justus daniël philipp wolff).
Archief 745 | 745-322 | Pagina 48 | 1940

# TRANSCRIPTIE *extra* VD/HG. den Heer S.Winnik, Valkenburgerstraat 178 II, Amsterdam-Centrum. Wijk 2. 28/92/2 M. 18 December 1940. Naar aanleiding van Uw brief d.d. 22December jl. bericht ik U, dat aan het daarin vervatte verzoek niet kan worden voldaan. U dient Uw plaats op de markt Lindengracht regelmatig, dat wil zeggen ten minste twee maal per week, in te nemen, daar deze anders overeenk...

Relevantie: 83% ** de directeur (vermoedelijk van de marktwezen/markten van de gemeente amsterdam).