Een handgeschreven register of lijst van mutaties betreffende marktkooplieden.
Origineel
Een handgeschreven register of lijst van mutaties betreffende marktkooplieden. Het document bevat mutaties uit de periode maart t/m mei 1943. | Naam | Geb. Datum | Adres | Markt | Datum | Artikel |
| :--- | :--- | :--- | :--- | :--- | :--- |
| G. Sprenger | 15-9-'92 | Pichelstraat 44 hs. | Lindengracht | 29/3-'43 | Ansichtkaarten |
| W. Swerts | 8-9-11 | De Wittenstraat 111 | Lindengracht | 12/4-'43 | Groenten en fruit |
| W. Vierra | 13-10-1900 | Jac. v. Lennepstraat 122 III | Gaaspstraat | 15/3-'43 | Versche en ger. Visch- |
| Wed. H. Vierra-Polak | 13-12-'00 | P. v/d Helststraat 40 III | Gaaspstraat | 26/4-'43 | Groente en fruit |
| H. Virschjager | 7-9-'01 | K. Koningstraat 24 IV | Gaaspstraat | 17/5-'43 | Kousen en sokken |
| F. Vrees | 15-11-'70 | K. Pruisengr. 27 I | Lindengracht | 10/5-'43 | Visch |
| W. de Wilde | 1-2-12 | Alb. Cuypstr. 101 III | Gaaspstraat | 3/5-'43 | Levensmiddelen |
| D. M. Willemsen | 20-1-18 | Amstel 342 II | Dapperstraat | 22/3-'43 | Bijouter, knopen gespen enz. |
| A. Wurms | 17-8-15 | Camperstraat 44 III | Gaaspstraat | 15/3-'43 | Visch |
| M. Wijnberg | 25-12-'92 | E. Wolffstraat 73 hs. | Gaaspstraat | 19/4-'43 | Kousen en sokken- man. |
| H. Wynschenk | 16-7-'17 | Vrolikstraat 135 II | Gaaspstraat | 8/5-'43 | Manufacturen |
| S. Wynschenk | 4-8-14 | Tilanusstraat 15 I | Gaaspstraat | 19/4-'43 | Versche Visch |
| E. Zilberberg | 23-4-85 | Blasiusstraat 55 hs | Gaaspstraat | 19/4-'43 | Dag. mode. Art. |
| P. Zwaane | 12-12-'77 | Rustenburg 93. Zaandam | Lindengracht | 12/4-'43 | Borstels | Het document is een administratief overzicht van kooplieden die in het voorjaar van 1943 zijn "afgevoerd" van de Amsterdamse markten. De lijst bevat kolommen voor persoonsgegevens (naam, geboortedatum), woonadres, de specifieke markt waar zij een standplaats hadden, de datum van de mutatie en het soort handelswaar.
Opvallend is de vermelding van de Gaaspstraat als marktlocatie. De markt in de Gaaspstraat werd in november 1941 door de bezetter aangewezen als een van de drie "Joodse markten" in Amsterdam (naast de Transvaalstraat en het Waterlooplein). Joodse kooplieden mochten vanaf dat moment alleen nog daar of op andere aangewezen plekken hun waren verkopen, en enkel aan een Joods publiek.
De term "afgevoerd" in deze administratie duidt op het intrekken van de marktvergunning of het schrappen uit de registers. Dit document is een beklemmende bureaucratische weerslag van de Holocaust in Nederland. In 1943 bereikten de deportaties van de Joodse bevolking vanuit Amsterdam een hoogtepunt. Veel van de namen op deze lijst (zoals Wurms, Wijnberg, Wynschenk, Zilberberg en Vierra-Polak) zijn typisch Nederlands-Joodse namen.
De data van de mutaties (maart, april en mei 1943) komen exact overeen met de periode waarin grote groepen Amsterdamse Joden werden opgepakt tijdens razzia's of zich moesten melden voor transport naar kamp Westerbork, om vandaaruit gedeporteerd te worden naar de vernietigingskampen in het oosten. "Afgevoerd" in de marktadministratie betekende in de praktijk vaak dat de betreffende persoon uit het openbare leven was verdwenen door deportatie of onderduik. Het document toont hoe de systematische uitsluiting en fysieke verwijdering van Joodse burgers tot in de kleinste details van de gemeentelijke administratie werd bijgehouden. A. Wurms E. Wolffstraat E. Zilberberg F. Vrees G. Sprenger H. Vierra H. Virschjager H. Wynschenk K. Koningstraat K. Pruisengr M. Wijnberg M. Willemsen P. Zwaane S. Wynschenk W. Swerts W. Vierra W. de Wilde