A. Bos

Getypte specificatie of bestek-onderdeel van een ambtelijk rapport.

* **Bouwkundige ingrepen:** Het document beschrijft de transformatie van een bestaande loods. Naast lichtinval (bovenlichten) wordt er geïnvesteerd in personeelsvoorzieningen: een schaftlokaal, toiletten (privaten) en kleerkasten. * **Industrialisatie van voedselvoorziening:** De lijst met machines (koolboor, doperwtenmachine, snijboonmolens) getuigt van een grootschalige, mechanische aanpak van voedselbereiding. * **Energievoorziening:** Interessant is de overgangsfase in techniek; men spreekt over een nieuwe motor van 1 P.K. (paardenkracht) en "dryfwerk" (transmissieassen), wat duidt op een centrale aandrijving voor meerdere machines. Tegelijkertijd wordt er gerekend op een "electrisch-licht- en krachtaanleg". * **Budgettering:** De tekst verduidelijkt dat de raming enkel de installatie en de bouw betreft, niet de aanschaf van de verwerkingsmachines zelf. Deze waren blijkbaar al aanwezig of werden via een ander budget bekostigd.

Officiële kennisgeving / Brief

Deze brief is een formele mededeling van een disciplinaire maatregel tegen de heer A. Bos. De aanleiding voor de straf is een incident op 29 juni 1939 op de Ten Katemarkt in Amsterdam, waarbij Bos het marktpersoneel zou hebben gehinderd bij hun werkzaamheden. De juridische grondslag voor de straf is artikel 39 van het toenmalige "Reglement op de Markten". De opgelegde sanctie is een tijdelijk verbod van twee weken (van 1 t/m 14 juli) om een standplaats in te nemen op de Amsterdamse markten. Bovendien wordt er melding gemaakt van een lopende procedure bij het college van Burgemeester en Wethouders om te bepalen of een langduriger uitsluiting noodzakelijk is. Dit duidt erop dat het belemmeren van ambtenaren in functie als een ernstig vergrijp werd beschouwd binnen het marktwezen.

Document

Het document is een concept voor een formele strafoplegging aan een markthandelaar. De kernpunten zijn: * **Overtreding**: Belemmering van marktpersoneel tijdens hun dienstuitvoering op 27 juni 1934 op de Ten Katemarkt in Amsterdam. * **Juridische grondslag**: Artikel 39 van het toenmalige 'Reglement op de Markten'. * **Sanctie**: Een tijdelijk verbod van 14 dagen om een staanplaats in te nemen op alle Amsterdamse markten, ingaande op 1 juli 1934. * **Escalatie**: De zaak is tevens voorgelegd aan het College van Burgemeester en Wethouders (B en W) om te beoordelen of een definitieve of langdurige uitsluiting van de markten gerechtvaardigd is.

Politierapport / Proces-verbaal (Ambtelijke melding).

Het document is een getuigenverslag van een politieagent die belast was met de marktdienst in Amsterdam Oud-West. De kern van de rapportage is een escalatie tijdens een routinecontrole op de 'Ventverordening'. De verbalisant constateert dat de bloemenverkoper A. Bos een ongeoorloofde plek inneemt met zijn bakfiets. Wanneer de agent een bekeuring (proces-verbaal) wil uitschrijven, slaat de vlam in de pan: de verkoper deelt een vuistslag uit aan de agent en uit ernstige bedreigingen. Opvallend is dat omstanders ("burgers") moesten ingrijpen om de agent te ontzetten. De tekst bevat interessante details over het taalgebruik ("kop van je romp afslaan") en de sociale verhoudingen op de markt. De laatste zinnen zijn doorgehaald, wat kan duiden op een latere administratieve verwerking of een correctie in de formele aanklacht (mogelijk werd de mishandeling in een apart dossier behandeld).

Dienstverslag / Rapportage van markttoezicht.

Dit rapport biedt een fascinerend inkijkje in de dagelijkse spanningen op de Amsterdamse markten vlak voor het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog. De kern van het conflict is de handhaving van de marktreglementen (artikel 7 van het Reglement, gebaseerd op een Koninklijk Besluit). De tekst legt een duidelijke frictie bloot tussen de **marktambtenaren** (die de regels strikt uitvoeren) en de **politie** (die een gedoogbeleid lijkt te voeren). De ambtenaren voelen zich in de steek gelaten en gedemoniseerd. Terwijl zij proberen de orde te handhaven, worden zij door het publiek en de venters uitgescholden voor "dienstkloppers" en "bloedhonden". De term "broodvechters" voor de illegale venters duidt op de bittere armoede van die tijd; het publiek koos partij voor de arme venter tegen de 'onverbiddelijke' overheid. De vrees voor geweld is reëel, getuige de referentie naar de eerdere mishandeling van controleur Van der Brug door de venter A. Bos.

Formulier "Dagrapport" van het Marktwezen Amsterdam (Ventverordening model 15).

In dit dagrapport beklaagt controleur Lengelijn zich over het gebrek aan medewerking en handhaving door de Amsterdamse politie op de Ten Katemarkt. Terwijl de marktcontroleurs net drie bekeuringen hadden uitgedeeld en een politieagent hadden gevraagd toezicht te houden bij hun afwezigheid, troffen zij bij terugkomst een laconieke situatie aan. De agent stond gemoedelijk te praten met kooplieden, terwijl een eerder beboete venter (A. Bos) vlak naast hem ongestoord bloemen bleef verkopen. De toon van het rapport is gefrustreerd en bitter. Lengelijn haalt scherp uit naar de publieke perceptie: omdat de controleurs de regels streng handhaven, worden zij door het publiek "bloedhonden" genoemd, terwijl de politie die de regels laat vieren als "tactvol" wordt beschouwd. Hij dringt aan op een betere samenwerking om deze "wantoestanden" aan te pakken.

Getypte brief of ambtelijk memorandum (eindpagina).

Het document is de afsluiting van een ambtelijk advies of rapportage betreffende stedelijke planning in Amsterdam. De kern van deze passage is de ontoereikendheid van een gereserveerd terrein aan de Marnixstraat. De Directeur van Publieke Werken stelt vast dat de geplande 5.000 tot 6.000 vierkante meter voor de 'bodediensten' (goederenvervoer en distributie) op dat moment al te klein is. De spelling is kenmerkend voor het begin van de 20e eeuw, met woorden als "meening", "aanvankelyk" en "feitelyk". De initialen "TB" linksonder de tekst verwijzen waarschijnlijk naar de typist of zijn een interne referentiecode. De handgeschreven handtekening is die van de toenmalige directeur van PW (mogelijk A.W. Bos of een opvolger, afhankelijk van de exacte datum).

Getypte lijst/register (doorslag of origineel op schrijfmachine).

Het document is een formele ledenlijst van vertegenwoordigers in verschillende sectoren van de levensmiddelenvoorziening in Amsterdam. De structuur is strikt hiërarchisch en ingedeeld naar productgroep: 1. **Vleessector** (bovenaan pag. 7, zonder expliciete kop maar herkenbaar aan organisaties als de "Slachterspatroonsver."). 2. **Visch** (VII). 3. **Brood** (II). Opvallend is de expliciete vermelding van vrouwenorganisaties (Vrijheidsbond, Vrouwenbelangen, Huisvrouwen). Zij worden afgevaardigd namens de consument of vanuit politiek-maatschappelijke hoek. De lijst weerspiegelt de toenmalige **verzuiling** in Nederland; we zien katholieke (R.K.), christelijke (Chr.), socialistische/algemene en Israëlitische organisaties naast elkaar vertegenwoordigd. De aanwezigheid van directeuren van gemeentelijke diensten (Veemarkt, Abattoir, Marktwezen) duidt erop dat dit een officieel overlegorgaan of commissie van de gemeente Amsterdam betreft, belast met de distributie of regulering van voedsel. ---

Getypte brief (doorslag of origineel op dun papier).

* **Inhoud:** De directeur van een overheids- of gemeentelijke dienst reageert op een brief van de heer A. Bos van 17 maart. Bos wordt verzocht zich te melden bij de bedrijfschef voor een gesprek in de "Centrale Hal" op stand/kamer H.69, gedurende het ochtendspreekuur tussen 9:00 en 10:00 uur. * **Vorm:** Het document vertoont de typische kenmerken van ambtelijke correspondentie uit de jaren 40, inclusief wijkvermelding en de oude spelling ("den", "tusschen"). De handgeschreven notitie "verzonden 23/3" wijst erop dat dit een archiefexemplaar is. * **Locatie:** De "Centrale Hal" verwijst zeer waarschijnlijk naar de Centrale Markthallen aan de Jan van Galenstraat in Amsterdam, een cruciaal punt voor de voedselvoorziening en handel in die tijd.

Slotfragment van een ambtseedig rapport (proces-verbaal).

* **Inhoud:** Het document betreft de afronding van een officieel rapport over een partij spiering (een kleine vissoort). De vis is niet in beslag genomen, maar onder toezicht ("onder geleide") naar de Gemeentelijke Visafslag in Amsterdam gebracht. Dit suggereert een controle op de legale verhandeling van vis. * **Taalgebruik:** Het gebruik van termen als "ambtseedig rapport", "onder geleide" en "gedagteekend" is typerend voor formele, ambtelijke verslaglegging uit die periode. * **Authenticiteit:** De tekst is geschreven op ambtseed, wat betekent dat de opsteller verklaart naar waarheid te hebben gehandeld in zijn functie. Het visum "Gezien" met een tweede handtekening diende als verificatie door een meerdere.

# DOCUMENT INFO * **Documenttype:** Officieel uittreksel (extract) uit het register van besluiten van het College van Burgemeester en Wethouders. * **Instelling:** Gemeente Amsterdam. * **Datum van besluit:** 21 juli 1939. * **Datum van ingang straf:** 15 juli 1939. * **Betrokkene:** De heer A. Bos, wonende aan het Zaandammerplein 62-III te Amsterdam. * **Onderwerp:** Administratieve ...

# DOCUMENT INFO * **Type document:** Dienstbrief / Ambtsbericht (kopie of minuut). * **Datum:** 1 juli 1939. * **Kenmerken:** 27/61/3 M. 1. en VP/G. * **Afzender:** De Directeur (vermoedelijk van de Dienst van het Marktwezen). * **Ontvanger:** Den Heer Wethouder voor de Levensmiddelen te Amsterdam ("Alhier"). * **Onderwerp:** Strafmaatregel tegen marktkoopman A. Bos wegens wangedrag.

# DOCUMENT INFO * **Type document:** Brief / Ambtelijk rapport * **Datum:** 1 juli 1939 * **Afzender:** De Directeur (vermoedelijk van de Marktwezen/Marktinspectie) * **Ontvanger:** Den Heer Wethouder voor de Levensmiddelen te Amsterdam ("Alhier") * **Kenmerken:** Getypt document met handgeschreven kanttekening ("Extra") en initialen ("VP/G."). * **Onderwerp:** Voorstel tot verzwaring...

# TRANSCRIPTIE [Rechtsboven:] VB/HB. [Midden boven, handgeschreven:] Verzonden 23/11 [Rechtsmidden:] den Heer F.A. Bos, Boniplein 1, <u>Amsterdam-Oost.</u> Wijk 18 a. [Linksmidden:] 66/30/2 M. [Rechts:] 23 November 1942. [Inhoud:] In antwoord op Uw brief d.d. 15 November j.l. bericht ik U, dat voorloopig voor de uitoefening van Uw bedrijf, op de Centrale Markt geen ruimten beschikbaar zijn. ...

# TRANSCRIPTIE *verzonden 23/3* [handgeschreven in potlood] HG. den Heer A.Bos, 1e Nassaustraat 13 III, Amsterdam-West. Wijk 19. 2B/15/2 M. 23 Maart 1942. Naar aanleiding van Uw brief d.d. 17 Maart jl. verzoek ik U zich een dezer dagen te willen vervoegen bij den bedrijfschef van mijn dienst, die kantoorhoudt in de Centrale Hal, No.H.69, des voor- middags tusschen 9 en 10 uur. De Directeu...