Politierapport / Proces-verbaal (Ambtelijke melding).
Origineel
Politierapport / Proces-verbaal (Ambtelijke melding). 29 juni 1939. [Bovenaan de pagina, stempel en pennotities]
Nº 27/61/2 M. 1939 1/7
Rapport [onderstreept]
1/7-’39 / 1
27/61/3
[Tekst]
Den Heer Inspecteur.
Amsterdam 29 Juni 1939.
Hedenmiddag $\pm$ 2.20 uur toen ik mij voor marktdienst bevond in de Ten Katestraat, hoek Bellamystraat - [doorgehaald: zag ik] ik zag dat de venter A. Bos ventverg: [ventvergunning] ~~wonende Marie 7 Nº 1.~~ aldaar een plaats had ingenomen met een bakfiets met bloemen. [In de linkermarge bijgeschreven:] wonende Zaandammerplein 62 III.
Daar bovengenoemde Bos in overtreding was, ~~met~~ van Art: 3. der Ventverordening zeide ik hem een proces-verbaal aan, waarop hij mij plotseling aanviel en een stomp onder de kin gaf.
Door daar aanwezige burgers werd Bos afgehouden terwijl hij mij toevoegde: “Ik sla de kop van je romp af, ik wil voor jou wel eens in de gevangenis en voor die broer van je ook,” daarbij mij zwart bedoelende.
~~Gaarne zag ik dat U deze Bos, naast het proces verbaal voor mishandeling~~
~~Ik heb Bos naar een politie-posthuis doen overbrengen en hem terzake van de geweldplegingen en het verzet proces-verbaal aangezegd.~~
[Onderaan rechts:]
w.g. N. Van Burg. Het document is een getuigenverslag van een politieagent die belast was met de marktdienst in Amsterdam Oud-West. De kern van de rapportage is een escalatie tijdens een routinecontrole op de 'Ventverordening'.
De verbalisant constateert dat de bloemenverkoper A. Bos een ongeoorloofde plek inneemt met zijn bakfiets. Wanneer de agent een bekeuring (proces-verbaal) wil uitschrijven, slaat de vlam in de pan: de verkoper deelt een vuistslag uit aan de agent en uit ernstige bedreigingen. Opvallend is dat omstanders ("burgers") moesten ingrijpen om de agent te ontzetten.
De tekst bevat interessante details over het taalgebruik ("kop van je romp afslaan") en de sociale verhoudingen op de markt. De laatste zinnen zijn doorgehaald, wat kan duiden op een latere administratieve verwerking of een correctie in de formele aanklacht (mogelijk werd de mishandeling in een apart dossier behandeld). Dit rapport dateert van juni 1939, de late vooroorlogse periode in Nederland. De Ten Katestraat was (en is) een bekende Amsterdamse marktstraat. De "Ventverordening" was in die tijd een streng gehandhaafde gemeentelijke regel om de handel op straat te reguleren en wildgroei aan handkarren en bakfietsen tegen te gaan.
De spanning tussen de 'kleine luyden' (zoals marktkooplui) en het gezag was in de jaren '30 groot door de economische crisis. De opmerking "daarbij mij zwart bedoelende" is intrigerend; het zou kunnen verwijzen naar een bijnaam van de agent, zijn uiterlijk, of een specifieke belediging die in die tijd gangbaar was. De verwijzing naar de "broer van je" suggereert dat de verdachte vaker met deze familie of specifieke agenten in aanraking was gekomen. A. Bos N. Van N. van Burg Politie