W. de Wilde

Handgeschreven brief (verzoekschrift).

* **Taal en Spelling:** Het document is geschreven in het Nederlands met de voor die tijd gangbare spelling (bijv. "zoo" en "employé's"). De afkorting "Adam" voor Amsterdam wordt consequent gebruikt. * **Inhoud:** De heer De Wilde verzoekt dringend om een schriftelijke bevestiging voor het mogen hebben van assistentie bij zijn marktkraam op twee locaties: de Zwanenburgwal en de Uilenburgmarkt. Hij geeft aan dat het ontbreken van dit bewijs leidt tot conflicten met marktpersoneel ("employé's"). * **Persoonlijke omstandigheden:** De noodzaak is hoog omdat zijn vrouw hem momenteel noodgedwongen helpt, terwijl zij dit van haar arts niet mag vanwege haar gezondheid. Dit suggereert dat de "assistentie" waarvoor hij toestemming vraagt, waarschijnlijk een officiële hulpkracht of vervanger betreft. * **Handschrift:** Een vlot, hellend cursief handschrift dat goed leesbaar is, kenmerkend voor het vroege 20e-eeuwse onderwijs.

Ambtelijk dossierstuk (memo/notitie) met voorgedrukte stempel en handgeschreven aantekeningen.

Dit document betreft een administratieve afhandeling van een verzoek ingediend door een zekere W. de Wilde, die houder is van standplaats nummer 226 op de Albert Cuypstraat (Albert Cuypmarkt) in Amsterdam. De kernboodschap is dat er "geen bezwaar" is tegen het inwilligen van het verzoek. Dit advies is gebaseerd op een rapport van de "Chef marktopz" (chef marktopzicht). Het stuk toont het bureaucratische pad dat een dergelijk verzoek aflegde: 1. **20 maart:** Ontvangst of doorzending van het stuk. 2. **29 maart:** Vraag om advies. 3. **4 april:** Officiële vaststelling dat er geen bezwaar is door een ambtenaar (mogelijk 'delaer'). 4. **6 & 7 april:** Aftekening door de Directie Gemeentebelastingen ("Dir. Gem. Bel.") en finale parafering. De vermelding van "Alg. Zaken Model No. 14" duidt op een standaardformulier voor correspondentie of bijlagen binnen de Amsterdamse gemeentelijke administratie in die tijd.

Officiële waarschuwingsbrief (mogelijk een doorslag/archiefkopie).

Het document is een formele, ambtelijke waarschuwing aan een individu wegens het overtreden van marktreglementen. De toon is kort en dwingend ("waarschuw U hierbij ernstig"). De overtreding vond plaats op zaterdag 2 maart 1940 op de Albert Cuypmarkt. De handgeschreven notitie "Verzonden 9/3" bevestigt dat de brief op de dag van datering is uitgegaan. Het gebruik van roze papier duidt er vaak op dat dit een administratief doorslagvel is voor het dossier van de betreffende persoon of wijk.

Officiële waarschuwingsbrief (typewerk met handgeschreven toevoeging).

* **Inhoud:** De brief is een formele, strenge waarschuwing aan een marktkoopman (W. de Wilde). Hem wordt verweten dat hij op zaterdag 2 maart 1940 meer ruimte in beslag nam op de Albert Cuypmarkt dan hem was toegestaan. * **Toon:** De toon is ambtelijk en dwingend. De zinsnede "waarschuw U hierbij ernstig" geeft aan dat dit een officiële berisping is die bij herhaling waarschijnlijk tot sancties (zoals een boete of intrekking van de staanplaats) zou leiden. * **Administratieve details:** De afkorting "jl." staat voor 'jongstleden' (afgelopen). De toevoeging "hs" bij het adres staat voor 'huis', wat in de Amsterdamse context duidt op de woning op de begane grond. De vermelding "Wijk 14" verwijst naar de administratieve wijkindeling van de stad of de marktorganisatie.

Document

De brief is een formeel, ambtelijk verzoek gericht aan het Amsterdamse Marktwezen. De afzender, W. de Wilde, identificeert zich als standplaatshouder op de speciaal voor Joden aangewezen markt in de Gaaspstraat. Het doel van het schrijven is het verkrijgen van toestemming om geassisteerd te worden door een tweede persoon, S. Onderwijzer. De reden voor deze samenwerking is puur economisch en logistiek: Onderwijzer beschikt over een "toewijzing" (distributierecht of vergunning) voor levensmiddelen. Door de krachten te bundelen, hopen de heren deze schaarse goederen op de markt te kunnen verhandelen. De brief weerspiegelt de strikte bureaucratische controle op de handel tijdens de bezettingsjaren, waarbij zelfs voor eenvoudige zakelijke samenwerkingen expliciete toestemming van de overheid nodig was.

Document

Dit document is een intern administratief memo, waarschijnlijk afkomstig van een Nederlands ministerie of een lokale distributiedienst tijdens de bezettingsjaren. Het betreft de afhandeling van een verzoek van een zekere W. de Wilde, die blijkbaar sinds 13 juli 1942 verbonden was aan een locatie in de Gaazenstraat (mogelijk een verschrijving van Ganzenstraat) in relatie tot "levensmiddelen". De kern van het document is een ambtelijke afwijzing. Ambtenaar 'J.' geeft op 31 juli 1942 het advies dat het verzoek "thans niet" kan worden ingewilligd. Dit wordt onderaan bevestigd door een tweede functionaris (geïnitieerd als 'DS'), die concludeert dat aan het verzoek niet kan worden voldaan. De diverse dossiernummers wijzen op een zorgvuldige archivering binnen een groter administratief systeem (dossier 103/73).

Doorslag van een officiële brief/kennisgeving.

* **Vorm:** Het document is een getypte doorslag op grijsachtig papier. De lay-out is formeel en zakelijk, kenmerkend voor ambtelijke correspondentie uit die tijd. * **Inhoud:** Het betreft een korte, afwijzende reactie op een verzoek van de heer W. de Wilde. De aard van het verzoek wordt niet gespecificeerd, wat gebruikelijk is bij dergelijke standaardafwijzingen waarbij wordt verwezen naar eerdere correspondentie (de brief van 23 juli). * **Kenmerken:** De handgeschreven aantekening "Verzonden 4/8" is een administratieve notitie die bevestigt dat de brief op de getypte datum is verstuurd. De toevoeging "wnd." bij de ondertekening duidt erop dat de brief is getekend door een waarnemend directeur.

Getypte lijst van marktkooplieden.

* **Demografie:** De lijst bevat namen van personen die nagenoeg allemaal van Joodse afkomst zijn. De geboortedata lopen uiteen van 1874 (B. Rozelou) tot 1920 (E. de Leeuw), wat wijst op een brede leeftijdsgroep die actief was in de handel. * **Geografie:** De woonadressen concentreren zich in de bekende Amsterdamse wijken waar veel Joodse burgers woonden, zoals de Jodenbuurt (St. Antoniesbreestraat, Rapenburg), de Transvaalbuurt (Retiefstraat, Tilanusstraat, Blasiusstraat) en de Rivierenbuurt (Rijnstraat, Lekstraat). * **Economie:** De verhandelde artikelen laten een divers beeld zien van de marktsector: textiel, manufacturen, verse eetwaren (aardappelen, groenten, fruit, vis, brood) en huishoudelijke artikelen. * **Administratieve bijzonderheden:** De optelsom onderaan is cruciaal. Het toont aan dat er 271 plaatsen zijn toegewezen ("uitgereikt"), terwijl er in eerste instantie slechts 254 beschikbaar waren, wat resulteert in een tekort of overschot van 17 plaatsen (mogelijk extra plekken die buiten het reguliere raster werden gecreëerd).

Document

* **Administratieve Structuur:** De lijst is georganiseerd in vier kolommen: Naam, Geboortedatum, Adres en Artikel. Aan de voet van de pagina staat een berekening van de totale capaciteit van de marktstandplaatsen. De beschikbare capaciteit (240 met een 20% marge) komt uit op 288 plaatsen, waarvan er 271 zijn toegewezen, met een overschot van 17. * **Artikelen:** Er is een breed scala aan koopwaar zichtbaar, variërend van eerste levensbehoeften (aardappelen, groenten, fruit, vis, brood) tot textielwaren (manufacturen, kanten, mode-artikelen) en huishoudelijke artikelen. * **Geografie:** De adressen bevinden zich uitsluitend in Amsterdam, met een sterke concentratie in wijken als de Jodenbuurt (St. Antoniesbreestraat, Rapenburg, Jodenbreestraat), de Pijp (Albert Cuypstraat, Van Woustraat) en Amsterdam-Oost (Tilanusstraat, Retiefstraat, Blasiusstraat).

Document

- **Structuur**: De lijst is alfabetisch geordend op achternaam. Het bevat persoonlijke basisgegevens en een categorisering middels cijfers ("1") in specifieke kolommen. - **Gegevensvelden**: - **Naam**: Achternaam en initialen. "Wed." staat voor weduwe. - **Geb. datum**: Dag-maand-jaar. - **Adres**: Straatnaam met huisnummer en verdieping (I, II, III, hs = huis). "inw." staat voor inwonend. - **Markt (G, J, W, M)**: Deze kolommen representeren waarschijnlijk vergunningscategorieën voor marktkooplieden. In de context van de bezettingsjaren duidde 'J' vaak op de speciale "Joodse markten" die vanaf 1941 werden ingesteld. De overige letters staan waarschijnlijk voor productcategorieën (G = Groenten, W = Waren/Manufacturen, M = Melk/Vlees).

Document

* **Mutaties**: De lijst toont een actieve administratie waarbij bewoners worden doorgehaald en direct vervangen door handgeschreven namen. Dit wijst op een gedwongen verhuizing of deportatie waarbij de vrijgekomen woonruimte direct werd herbezet. * **Statuscodes**: De letters 'A', '/', 'o' en 'v' in de smalle kolommen zijn administratieve markeringen. 'A' zou kunnen staan voor 'Aanwezig', terwijl 'o' vaak in bezettingsadministraties werd gebruikt voor 'Onbekend' of 'Opgeroepen'. * **Toponiemen**: De vermelding "kerk" (bij nrs 168-180) en "hoek" duidt op specifieke locaties binnen een huizenblok. * **Codering '3'**: Veel handgeschreven namen in de rechterkolom eindigen op een '3' (bijv. "Carança 3"). Dit is een kenmerkende codering die vaak verwijst naar een specifieke transportlijst, een categorie van de Joodse Raad, of een baraknummer in kamp Westerbork.

Een handgeschreven register of lijst van mutaties betreffende marktkooplieden.

Het document is een administratief overzicht van kooplieden die in het voorjaar van 1943 zijn "afgevoerd" van de Amsterdamse markten. De lijst bevat kolommen voor persoonsgegevens (naam, geboortedatum), woonadres, de specifieke markt waar zij een standplaats hadden, de datum van de mutatie en het soort handelswaar. Opvallend is de vermelding van de **Gaaspstraat** als marktlocatie. De markt in de Gaaspstraat werd in november 1941 door de bezetter aangewezen als een van de drie "Joodse markten" in Amsterdam (naast de Transvaalstraat en het Waterlooplein). Joodse kooplieden mochten vanaf dat moment alleen nog daar of op andere aangewezen plekken hun waren verkopen, en enkel aan een Joods publiek. De term "afgevoerd" in deze administratie duidt op het intrekken van de marktvergunning of het schrappen uit de registers.

Administratieve lijst van personen (waarschijnlijk Joodse Amsterdammers) die zijn "afgevoerd" of verplaatst.

Dit document is een administratieve lijst die de verplaatsing en deportatie van Joodse inwoners van Amsterdam vastlegt tijdens de Tweede Wereldoorlog. Enkele kernpunten: * **L. Gombault:** De titel verwijst naar "Hr. Gombault". Louis Gombault was een functionaris die betrokken was bij de administratie van geconfisqueerde Joodse bezittingen (mogelijk gelieerd aan de LIRO-bank of de Joodsche Raad). * **Bestemmingen:** Veel personen worden overgebracht naar locaties zoals de **Gaaspstraat** (waar een schoolgebouw werd gebruikt als verzamelplaats), **Waterlooplein** of **Joubertstraat**. Dit waren adressen in de aangewezen Joodse wijken of verzamelpunten voor transport. * **Afkortingen en termen:** * **"n. Dsl."**: Staat voor "naar Duitschland". In de context van 1943 was dit het eufemisme voor deportatie naar de vernietigingskampen via Westerbork of Vught. * **"wanbetaling"**: Dit duidt op het niet betalen van huur of belastingen, wat door de bezetter vaak als juridisch voorwendsel werd gebruikt om mensen uit hun huizen te zetten en te deporteren. * **"insluiting"**: Arrestatie of opsluiting. * **"overlijden"**: Eén persoon (S. Schnitzler) is geregistreerd als overleden op de aangegeven datum. * **De blauwe lijn:** De verticale kronkellijn over de data suggereert dat deze mutaties zijn verwerkt in een centraal register of dat de genoemde personen definitief "afgehandeld" (gedeporteerd) waren.

# TRANSCRIPTIE [Rechtsonder, in cursief handschrift]: *H. van Wild*

# TRANSCRIPTIE [Handgeschreven in blauwe inkt:] *Verzonden 4/8* HB. den Heer W.de Wilde, Albert Cuypstraat 101 II, <u>Amsterdam-Zuid.</u> Wijk 14. 103/73/2 M. 4 Augustus 1942. Naar aanleiding van Uw brief d.d. 23 Juli j.l. deel ik U mede, dat aan het daarin vervatte verzoek niet kan worden voldaan. De Directeur, wnd.

# TRANSCRIPTIE [Handgeschreven in potlood:] Verzonden 23/1 VB/HG. den Heer H. de Wilde, Jacob van Lennepstraat 56 II voor, <u>Amsterdam-West.</u> Wijk 12. 53/8/2 M. 23 Januari 1942. Naar aanleiding van Uw brief d.d. 14 Januari jl. deel ik U mede, dat aan Uw verzoek <u>niet</u> kan worden voldaan. De Directeur,

# TRANSCRIPTIE Amsterdam, 11 Maart 1941 INGEKOMEN 12 MRT. 1941 AFD. ONG. WERKL. Mijne Heren, Namens Mevr. de Wilde, Pl. Kerklaan 57, alhier, die wegens ziekte zelf niet schrijven kan, doe ik U het volgende schrijven toekomen. De echtgenoot van Mevr. de Wilde, E. de Wilde, was marktkoopman in consumptiewaren, en had als zoodanig een standplaats op het Waterlooplein. Daar hij d.d. 23 Febr. wer...

# TRANSCRIPTIE echter 's Zaterdags inneemt. Een beroep doend op Uw uiterste welwillendheid in deze, tekent hij, hoogachtend, E de Wilde E. de Wilde Pl. Kerklaan 57 II Amsterdam. C.