AI-Synthese 34

A. Wurms was een marktkoopman die actief was op diverse locaties in Amsterdam, waaronder de Gaaspstraat, Waterlooplein, Joubertstraat, Minervaplein, Lindengracht, Dapperstraat en de Centrale Markt (waar hij soms verborgen in een vrachtauto of zonder legitimatiekaart werd geregistreerd). Hij verkocht vis (stand 'visch') en overige producten. In 1943 werd hij afgevoerd van de markten en opgenomen in lijsten van gedeporteerden of afgevoerde inwoners.

Lotgevallen

1942 registratie Vermeld op marktplijst als 'visch' op stand 9 (Uilenburg)
1943 afvoer Opgenomen in lijst van kooplieden die afgevoerd zijn van markten in het voorjaar van 1943 op Gaaspstraat
1943 deportatie/afvoer Vermeld in administratie van Joodse inwoners die zijn afgevoerd of gedeporteerd

Relaties

onbekend echtgenote (echtgenote)

Handel

visoverig Centrale MarktGaaspstraatWaterloopleinJoubertstraatLindengrachtDapperstraatMinervaplein
visafvoerdeportatieGaaspstraatWaterloopleinCentrale Markt
Gebaseerd op 6 archiefbronnen

Archiefdocumenten

Archief 745 | 745-372 | Pagina 330 | 1942

Getypte namenlijst op papier.

* **Structuur:** Het document is strikt ingedeeld in twee kolommen: links de naam (initiaal + achternaam) en rechts de datum. * **Datumnotatie:** De datums volgen het formaat [dag].[maand]'[jaar]. Er is een opvallende variatie in het gebruik van punten en apostroffen voor het jaartal (bijv. `1.06` vs `1'01`). De jaartallen verwijzen naar de late 19e eeuw (bijv. '86 voor 1886) en het begin van de 20e eeuw (bijv. '15 voor 1915). * **Namen:** De achternamen zijn kenmerkend voor de Nederlands-Joodse gemeenschap, met zowel Sefardische (bijv. De Valença, Vas Dias) als Asjkenazische namen (bijv. Wurms, Zeelander).

Archief 745 | 745-401 | Pagina 129 | 1943

Document

- **Structuur**: De lijst is alfabetisch geordend op achternaam. Het bevat persoonlijke basisgegevens en een categorisering middels cijfers ("1") in specifieke kolommen. - **Gegevensvelden**: - **Naam**: Achternaam en initialen. "Wed." staat voor weduwe. - **Geb. datum**: Dag-maand-jaar. - **Adres**: Straatnaam met huisnummer en verdieping (I, II, III, hs = huis). "inw." staat voor inwonend. - **Markt (G, J, W, M)**: Deze kolommen representeren waarschijnlijk vergunningscategorieën voor marktkooplieden. In de context van de bezettingsjaren duidde 'J' vaak op de speciale "Joodse markten" die vanaf 1941 werden ingesteld. De overige letters staan waarschijnlijk voor productcategorieën (G = Groenten, W = Waren/Manufacturen, M = Melk/Vlees).

Archief 745 | 745-414 | Pagina 369 | 1943

Een handgeschreven register of lijst van mutaties betreffende marktkooplieden.

Het document is een administratief overzicht van kooplieden die in het voorjaar van 1943 zijn "afgevoerd" van de Amsterdamse markten. De lijst bevat kolommen voor persoonsgegevens (naam, geboortedatum), woonadres, de specifieke markt waar zij een standplaats hadden, de datum van de mutatie en het soort handelswaar. Opvallend is de vermelding van de **Gaaspstraat** als marktlocatie. De markt in de Gaaspstraat werd in november 1941 door de bezetter aangewezen als een van de drie "Joodse markten" in Amsterdam (naast de Transvaalstraat en het Waterlooplein). Joodse kooplieden mochten vanaf dat moment alleen nog daar of op andere aangewezen plekken hun waren verkopen, en enkel aan een Joods publiek. De term "afgevoerd" in deze administratie duidt op het intrekken van de marktvergunning of het schrappen uit de registers.

Archief 745 | 745-414 | Pagina 382 | 1943

Administratieve lijst van personen (waarschijnlijk Joodse Amsterdammers) die zijn "afgevoerd" of verplaatst.

Dit document is een administratieve lijst die de verplaatsing en deportatie van Joodse inwoners van Amsterdam vastlegt tijdens de Tweede Wereldoorlog. Enkele kernpunten: * **L. Gombault:** De titel verwijst naar "Hr. Gombault". Louis Gombault was een functionaris die betrokken was bij de administratie van geconfisqueerde Joodse bezittingen (mogelijk gelieerd aan de LIRO-bank of de Joodsche Raad). * **Bestemmingen:** Veel personen worden overgebracht naar locaties zoals de **Gaaspstraat** (waar een schoolgebouw werd gebruikt als verzamelplaats), **Waterlooplein** of **Joubertstraat**. Dit waren adressen in de aangewezen Joodse wijken of verzamelpunten voor transport. * **Afkortingen en termen:** * **"n. Dsl."**: Staat voor "naar Duitschland". In de context van 1943 was dit het eufemisme voor deportatie naar de vernietigingskampen via Westerbork of Vught. * **"wanbetaling"**: Dit duidt op het niet betalen van huur of belastingen, wat door de bezetter vaak als juridisch voorwendsel werd gebruikt om mensen uit hun huizen te zetten en te deporteren. * **"insluiting"**: Arrestatie of opsluiting. * **"overlijden"**: Eén persoon (S. Schnitzler) is geregistreerd als overleden op de aangegeven datum. * **De blauwe lijn:** De verticale kronkellijn over de data suggereert dat deze mutaties zijn verwerkt in een centraal register of dat de genoemde personen definitief "afgehandeld" (gedeporteerd) waren.

Archief 745 | 745-400 | Pagina 521 | 1943

Getypte namenlijst met handgeschreven annotaties.

* **Structuur:** De lijst is alfabetisch gesorteerd op achternaam (vanaf 'V' tot 'Z'). Elke regel bevat een dossier- of referentienummer (deels handgeschreven), een voorletter en achternaam, een geboortedatum en een afvinkteken. * **Inhoud:** De namen zijn typisch Nederlands-Joodse achternamen (zoals Vas Dias, Wurms, Zeelander). De data lijken geboortedata te zijn, waarbij de jaartallen (bijv. '92, '14, '89) verwijzen naar de late 19e en vroege 20e eeuw. * **Annotaties:** De handgeschreven kruisjes ("x") duiden op een verificatieproces. De specifieke markering bij "A. Worms" (een omcirkelde L of een soort monogram) wijkt af van de rest, wat kan wijzen op een afwijkende status of een specifieke administratieve actie voor deze persoon. * **Vormgeving:** Het document is een doorslag of een kopie van een administratief register, mogelijk een transportlijst, een kaartsysteem van de Joodse Raad of een inventarisatielijst van een kamp (zoals Westerbork).

Archief 745 | 745-400 | Pagina 536 | 1943

Document

- **Structuur:** Het document is ingedeeld in vier kolommen per pagina-helft. De kolom 'S.' verwijst naar een administratieve sectie, vaak alfabetisch geordend (zie groepering bij G, H en J). - **Adressering:** De adressen zijn typisch voor het Amsterdam van de jaren '40, met aanduidingen als 'hs' (huis/begane grond) en Romeinse cijfers (I t/m IV) voor de etages. Veel adressen bevinden zich in de Transvaalbuurt en de oude Jodenbuurt. - **Namen:** De namen zijn overwegend van Joodse origine (bijv. Groenteman, Hakker, de Valencia, Vas Dias, Wurms). - **Wijzigingen:** De doorgehaalde regels wijzen op een 'levende' administratie waarbij mutaties (zoals verhuizing of overlijden) werden verwerkt.

Archieflijst-vermeldingen

Archief 745 | 745-373 | Pagina 179 | 1942

Getypte administratieve lijst met handgeschreven annotaties.

#21 A. Wurms+ Camperstraat 44 III
administratieve lijst visch handschrift onder 80% 80%

| A. Wurms+ | 17-8-15 | Camperstraat 44 III | visch |

Archief 745 | 745-373 | Pagina 215 | 1942

Getypte lijst / Administratieve opgave.

#21 A. Wurms Camperstraat 44 III
administratieve lijst visch getypt 80%

| A. Wurms | 17-8-15 | Camperstraat 44 III | visch |

Archief 745 | 745-373 | Pagina 237 | 1942

Getypte mutatielijst (doorslag) van marktkooplieden.

#19 A. Wurms Camperstraat 44 III
koopliedenlijst visch getypt 80%

| A. Wurms | 18-8-15 | Camperstraat 44 III | visch |

Archief 745 | 745-401 | Pagina 129 | 1943

Administratieve lijst - Zwanenburgwal

#48 A. Wurms Camperstraat 44 III
administratieve lijst 1 80%

| A. Wurms | 17-8-15 | Camperstraat 44 III | 1 | | | |

Archief 745 | 745-414 | Pagina 360 | 1943

Getypte lijst met namen, adressen en marktgegevens.

#31 A.Wurms Camperstr. 44 III
verdeellijst Gaaspstr. handschrift onder 80% 80%

| A.Wurms | 17-8-15 | Camperstr. 44 III | Gaaspstr. | 15-3-43 | visch |

Archief 745 | 745-414 | Pagina 381 | 1943

Namenlijst

#22 A.Wurms 1915-08-17 Camperstr.44 III
namenlijst 88%

| A.Wurms | 17-8-15 | Camperstr.44 III | " insluiting |

Koopliedenlijsten

Bron: 745-1406.md | 1406

Uilenburg — standplaats 9

9 Overig
Bron: 745-373.md | 1942

Uilenburg — standplaats visch

visch Vis
Bron: 745-414.md | 1943

meerdere — standplaats Gaaspstr

visch Vis
Bron: 745-414.md | 1943

Waterlooplein — standplaats " insluiting

" insluiting Overig

Relevante Archieffragmenten

- 3 -

Relevantie: 82%
Archief 745 | 745-274 | Pagina 9 | 1939

De Wethouder voor de Levensmiddelen, Wasch- en schoonmaak-, bad- en zweminrichtingen, (get.) F. VAN MEURS [Handgeschreven in de linker marge:] h. de Boer t.h. Aan den Kooplieden- en Marktkramersbond, "Mercurius", Nieuwe Achtergracht 101, _A L H I E R_ (C). Model G.A. 6 25.000-1-'39 [Handgeschreven rechtsonder:] 20

Relevantie: 82% ** de wethouder voor de levensmiddelen (namens burgemeester en wethouders), amsterdam., ** kooplieden- en marktkramersbond "mercurius +2
Archief 745 | 745-290 | Pagina 201 | 1939

# TRANSCRIPTIE **3.** | | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | Totaal | | :--- | :--- | :--- | :--- | :--- | :--- | :--- | :--- | :--- | :--- | :--- | :--- | :--- | :--- | | Visschkraammaker | 18 61 | 18 41 | 16 09 | 22 96 | 11 03 | 16 10 | 11 04 | 15 92 | 15 47 | 24 21 | 16 50 | 11 99 | 199 33 | | K. Visser | 9 10 | 2 02 | | 35 51 | 14 91 | 17 80 | 7 33 | 8 63 | 5 56 | – 25 | – 36...

Relevantie: 82% van personen of beroepen aan de linkerzijde en financiële gegevens in twaalf kolommen, afgesloten met rij- en kolomtotalen.
Archief 745 | 745-380 | Pagina 143 | 1942

# TRANSCRIPTIE **Naam | Adres** Jac.Vischschoonmaker Azn. | Lepelstraat 48 I F.J.Visser | Lindengracht 235 I H.Visser | Botterstraat 13, Huizen S.Vlieger | Oude Gracht 39, Weesp W.N.v.d.Voorn | Veeteeltstraat 64 hs H.ter Voort | Lindengracht 158 I H.ter Voort Jr. | Jacob van Lennepstraat 32 III H.ter Voort Sr. | Lindengracht 158 III J.Vos (22-3-83) | Lindenlaan 5, Huizen A.Vrachtdoender | Hofmey...

Relevantie: 82% en adressen., van personen, adressen en incidentele geboortedata.
Archief 745 | 745-424 | Pagina 527 | 1944

# TRANSCRIPTIE aanvoer 14 Dec In Kalestraat Zoetwatervisch (voorw) van A Fonn . a B Fonn en W Ruiter 80p 40p + 40p. aanvoerders A Fonn <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> || Ik heb alleen vink af laten houden van de aanvoerder doch **niet** van de beide andere aanv...

Relevantie: 82% ** a. fonn, a.b. fonn, w. ruiter en controleur 'debau'.