A. Hakker

Document

De notitie legt een wijziging vast in de werkzaamheden van de familie Hakker. A. Hakker, die deel uitmaakte van een "groentencombinatie" (een werkgroep voor voedselvoorziening) op het Minervaplein in Amsterdam, is wegens een maagzweer niet in staat te werken. Op verzoek van de Joodsche Raad is goedgekeurd dat zijn zoon, H. (Heiman) Hakker, geboren op 2 februari 1923, zijn vader vervangt. De mutatie is administratief verwerkt op 21 augustus 1942 en gemarkeerd als geaccordeerd ("acc.").

Getypte namenlijst van marktkooplieden.

* **Inhoud:** Het document bevat 20 namen van marktkooplieden die een vaste plek hadden op de markt aan het Minervaplein in Amsterdam. Opmerkelijk is dat alle genoemde personen hetzelfde artikel verkopen: groenten (aangegeven met "id.", wat staat voor *idem*). * **Demografie:** De geboortedata variëren tussen 1877 en 1912. De adressen wijzen op een concentratie van personen in de Joodse buurt (Rapenburgerstraat, Lepelstraat) en de Transvaalbuurt (Krugerstraat, Retiefstraat, Reitzstraat). * **Status van het document:** Het is een ambtelijk overzicht, waarschijnlijk opgesteld door de marktdienst of de politie. * **Taalkundige opmerkingen:** * "Vechtsstraat" bevat in het origineel een correctie (een overtollige 's' lijkt doorgehaald). * "Fan. Scholtenstraat" is vermoedelijk een typefout voor Jan. Scholtenstraat (tegenwoordig onderdeel van de Jan van der Heijdenstraat-buurt) of Van Scholtenstraat, hoewel de letter duidelijk als 'F' getypt is.

Document

Dit document vormt een ambtelijke registratie van wijzigingen in het bestand van marktkooplieden in Amsterdam. De gegevens zijn gestructureerd in vijf kolommen: naam, geboortedatum, woonadres, standplaats (markt) en branche. Opvallend is dat de informatie afkomstig is van de afdeling "Sociale Zaken & Pensioenen". Dit suggereert dat de registratie diende voor het controleren van vergunningen in relatie tot sociale uitkeringen of pensioenrechten van kleine zelfstandigen. De branches zijn divers, variërend van de handel in mosselen en groenten tot consumptie-ijs en "surrogaten". De term "surrogaten" wijst vaak op de periode van schaarste tijdens of direct na de Tweede Wereldoorlog. Ook de term "verdeelvisch" duidt op een periode van gereguleerde distributie. De genoemde locaties (Nieuwmarkt, Lindengracht, Noordermarkt, Ten Katestraat) zijn nog steeds actieve marktlocaties in Amsterdam.

Document

Dit document is een administratieve lijst van de Amsterdamse afdeling Sociale Zaken. Het bevat gegevens van marktkooplieden die officieel zijn "afgevoerd" (verwijderd uit het register van vergunninghouders) tussen december 1942 en mei 1943. De lijst is gestructureerd in kolommen: * **Naam:** De persoon op wie de vergunning stond. * **Geb.datum:** Geboortedatum van de handelaar. * **Adres:** Woonadres ten tijde van de registratie. * **Markt:** De specifieke marktplaats waar de handelaar actief was (o.a. Mosplein, Jan Evertsenstraat, Waterlooplein). * **Datum:** De datum waarop de afvoer werd geëffectueerd. * **Artikel:** De handelswaar (variërend van levensmiddelen zoals vis en groenten tot kleding en huishoudelijke artikelen). Opvallend is het gebruik van "idem", wat aangeeft dat de informatie in die kolom gelijk is aan de regel erboven. Ook zijn er kleine correcties met de pen aangebracht, wat duidt op actief gebruik door een ambtenaar.

Administratieve lijst van marktkooplieden.

* **Administratieve aard:** Het document is een 'mutatielijst', wat betekent dat het wijzigingen in een bestand bijhoudt. In dit geval gaat het om personen die zijn 'afgevoerd' van de marktregisters. * **Betekenis van 'Afgevoerd':** In de context van Amsterdam 1942-1943 heeft dit een sinistere bijklank. Het betekent dat de betreffende persoon zijn of haar nering op de markt niet langer mocht uitoefenen. Voor Joodse kooplieden was dit vaak het gevolg van de anti-Joodse verordeningen (zoals de uitsluiting van markten of deportatie). * **Geografie:** De genoemde markten (Mosplein, Nieuwmarkt, Jan Evertsenstraat, Waterlooplein, Ten Katestraat) zijn iconische Amsterdamse marktlocaties. Het Waterlooplein en de Nieuwmarkt lagen in of nabij de Joodse buurt. * **Marginale notities:** De handgeschreven vinkjes en afkortingen in de rechterkantlijn ("acc.", "bekend", "voorlopig") duiden op een proces van verificatie door ambtenaren. * **Producten:** De lijst toont een breed scala aan handel: van etenswaren (vis, mosselen, fruit) tot textiel (kanten, kousen, damesmode) en huishoudelijke artikelen.

Administratief register (mogelijk een Liro-register of een vergelijkbare inventarislijst van geconfisqueerde goederen).

* **Handschrift:** Het document is geschreven in een net, ambtelijk cursief handschrift uit de eerste helft van de 20e eeuw. * **Structuur:** Het is een rigide tabelstructuur. De 'Serie'- en 'No.'-kolommen wijzen op een systematische registratie (mogelijk een dossier- of volgnummer). De adressen bevatten vaak een Romeins cijfer (I, II, III, IV) of "hs" (huis), wat de verdieping in het pand aangeeft. * **Marginalia en Opmerkingen:** * **"p post":** Geeft aan dat de inlevering of correspondentie via de post is verlopen. * **"V.V. bij N.S.":** Dit kan een afkorting zijn voor "Verzamelpunt bij Nieuwe Stadsschouwburg" (een bekende verzamelplek voor deportaties in Amsterdam) of een andere administratieve code. * **"door Sicherheitspol.":** Bij E. Hakker (Serie 8, No 100) staat dat de inlevering of actie is uitgevoerd door de Sicherheitspolizei. * **"Overleden":** Bij de laatste entry (M. Hamel) staat expliciet "Overleden" genoteerd achter de datum 27-1-42.

Document

- **Structuur:** Het document is ingedeeld in vier kolommen per pagina-helft. De kolom 'S.' verwijst naar een administratieve sectie, vaak alfabetisch geordend (zie groepering bij G, H en J). - **Adressering:** De adressen zijn typisch voor het Amsterdam van de jaren '40, met aanduidingen als 'hs' (huis/begane grond) en Romeinse cijfers (I t/m IV) voor de etages. Veel adressen bevinden zich in de Transvaalbuurt en de oude Jodenbuurt. - **Namen:** De namen zijn overwegend van Joodse origine (bijv. Groenteman, Hakker, de Valencia, Vas Dias, Wurms). - **Wijzigingen:** De doorgehaalde regels wijzen op een 'levende' administratie waarbij mutaties (zoals verhuizing of overlijden) werden verwerkt.

Register/Gastenboek of Administratieve lijst (waarschijnlijk bevolkingsregister of kaartsysteem van een organisatie).

* **Handschrift:** Het betreft een zeer verzorgd administratief handschrift (waarschijnlijk een klerk). * **Structuur:** De lijst is alfabetisch geordend op achternaam (C t/m L). * **Inhoud:** De personen op deze lijst hebben overwegend Joodse achternamen (Cohen, Fransman, Glasbeek, Hakker, Heilbron, Koopman). De adressen concentreren zich in de Joodse buurt (Rapenburgerstraat, Waterlooplein) en de Transvaalbuurt (Tugela-weg, Krugerstraat, Kraaipanstraat). * **Afkortingen:** * **a. gr. fnd / a. gr. punt:** Vermoedelijk "Adres gevonden". * **D:** Mogelijk een indicatie voor "Dood" (overleden) of "Deportatie", gezien de context van deze Amsterdamse lijsten. * **Letters O, C, Z, W, N:** Deze codes duiden vaak op de kerkelijke gezindte in Nederlandse registers (O = Onkerkelijk, C = Rooms-Katholiek/Christelijk, N = Nederlands Hervormd). De 'Z' en 'W' kunnen in deze specifieke administratie wijken of andere statussen aanduiden.

Getypte lijst met persoons- en bedrijfsnamen, adressen en handgeschreven annotaties.

* **Doel van het document:** Dit is een administratieve lijst, hoogstwaarschijnlijk opgesteld in opdracht van de Duitse bezetter (zoals door de *Zentralstelle für jüdische Auswanderung* of de *Lippmann, Rosenthal & Co.* bank). De lijst lijkt te dienen voor de registratie van Joodse inwoners en bedrijven in Amsterdam voor de *Arbeitseinsatz* (dwangarbeid) of onteigening. * **Annotaties:** De termen "afgekeurd" en "ongeschikt" (ongesch.) wijzen op medische of administratieve keuringen. De aanduiding "arische vrouw" bij L. Furth duidt op een gemengd huwelijk, wat vaak leidde tot (voorlopige) vrijstelling van deportatie. * **Namen en Locaties:** De adressen concentreren zich sterk in Amsterdam-Zuid (de Rivierenbuurt en de omgeving van het Olympiaplein), wijken waar in 1942 veel Joodse Amsterdammers en vluchtelingen uit Duitsland woonden. * **Handgeschreven toevoeging onderaan:** "Opger. voor keuring per 24/6 '42" is cruciaal. Dit was slechts enkele weken voordat de grootschalige deportaties vanuit Amsterdam naar kamp Westerbork begonnen (juli 1942).

# Abraham Hakker 16 Dec. 1896. Lepelstr. 32 II (C.). A.35. No. 564786 Erk K 34848. [Kantlijn links: #. Kantlijn rechts: v (rood), omcirkeld: gr.]

# TRANSCRIPTIE VD/HG. [handgeschreven blauw:] *extra* 37/119/3 M. 2 December 1941. Ariseering N.V. Hakker. den Heer Wethouder voor de Levensmiddelen, A l h i e r .

Elkan Hakker 8 Sept '83 A'dam. Retiefstr. 107 III (O.). A.35 No. 564803. Erk. K. 1102. [Kantlijn rechts: v (rood), omcirkeld: gr]

# Salomon Hakker 18 Nov. 1906. A'dam Reitzstr 31 II (O.). A.35. No. 564699. Erkenn K 37321. [Kantlijn links: #. Kantlijn rechts: v (rood), omcirkeld: gr.]

# TRANSCRIPTIE VD/HG. Verzonden 21/1 [handgeschreven] 37/6/5 M. 1 20 Januari 1942. Groenten- en fruithandelaar Natan Hakker. den Heer Wethouder voor de Levensmiddelen, A l h i e r .