J. Stultjes

Administratieve lijst van marktkooplieden (waarschijnlijk een register van de Centrale Markt Amsterdam).

Dit document biedt een gedetailleerd overzicht van de handel in de Amsterdamse open lucht markten in de eerste helft van de 20e eeuw. De lijst bevat diverse interessante administratieve kenmerken: * **Identificatie:** Personen worden geïdentificeerd met hun naam, geboortedatum en woonadres. De Romeinse cijfers (I, II, III) en 'hs' (huis) bij de adressen duiden op de verdieping van de woning. * **Geografie:** De marktkooplieden kwamen niet alleen uit Amsterdam zelf, maar ook uit omliggende plaatsen zoals Aalsmeer, Volendam en zelfs Utrecht. De locaties van de markten beslaan de hele stad, van de bekende Albert Cuypmarkt tot markten op het Minervaplein en de Jan Evertsenstraat. * **Handelswaar:** De producten zijn zeer divers: vis (voornamelijk mosselen), bloeiende planten, groenten, fruit (waaronder 'grapefruit'), koek, en 'galanterie-waren' (kledingaccessoires of snuisterijen). Opvallend is de vermelding 'ongeregeld' (allerlei goederen/tweedehands) en 'surrogaten', wat mogelijk wijst op de schaarste in of kort na de oorlogsjaren. * **Administratieve Opmaak:** De kolom met herhalingstekens (de 'dito' streepjes of krulletjes) laat zien dat handelaren vaak gegroepeerd werden op basis van de markt waar ze stonden of het product dat ze verkochten.

Officiële brief van een gemeentelijke instantie.

De brief is een formele oproep van de directeur van het Marktwezen in Amsterdam aan de heer A.C.J. Stultjes. De aanleiding is een eerdere brief van Stultjes van 19 september 1942. De kern van de brief is een sommatie aan Stultjes om persoonlijk te verschijnen op het hoofdkantoor van het Marktwezen (gevestigd bij de Centrale Markthallen aan de Jan van Galenstraat). Hij wordt specifiek gevraagd om bewijsstukken mee te nemen die aantonen dat hij werkzaam is geweest in de vishandel. De toon is zakelijk en ambtelijk, typerend voor de bureaucratische afhandeling van vergunningen of werkzaamheden in die periode.

Handgeschreven brief (verzoekschrift).

* **Inhoud:** De schrijver, de heer Stultjes, beklaagt zich erover dat hij niet op de officiële lijst voor de verdeling van vis en garnalen staat, ondanks een eerdere aanvraag ("circulaire"). Hij stelt dat hij al twee weken geen handel heeft kunnen drijven en verzoekt om een onderzoek, aangezien hij voor zijn levensonderhoud volledig afhankelijk is van zijn werk als visventer. * **Taalgebruik:** Het taalgebruik is formeel maar bevat diverse grammaticale en spelfouten die kenmerkend zijn voor de tijd of het opleidingsniveau van de schrijver (bijv. "die ik heeft", "vermeldt" met -dt, "te mag" in plaats van "te mogen"). * **Vorm:** De brief is met zorg geschreven op gelinieerd papier. De rode "S" bovenaan is waarschijnlijk een administratieve markering van de ontvangende instantie (mogelijk staand voor 'Secretarie' of een specifieke dossiercategorie). * **Sociaal-economische status:** De afzender woont in de Jordaan (Leliedwarsstraat), destijds een volkswijk waar veel kleine zelfstandigen en straatverkopers woonden.

Administratieve lijst van marktkooplieden.

* **Administratieve aard:** Het document is een 'mutatielijst', wat betekent dat het wijzigingen in een bestand bijhoudt. In dit geval gaat het om personen die zijn 'afgevoerd' van de marktregisters. * **Betekenis van 'Afgevoerd':** In de context van Amsterdam 1942-1943 heeft dit een sinistere bijklank. Het betekent dat de betreffende persoon zijn of haar nering op de markt niet langer mocht uitoefenen. Voor Joodse kooplieden was dit vaak het gevolg van de anti-Joodse verordeningen (zoals de uitsluiting van markten of deportatie). * **Geografie:** De genoemde markten (Mosplein, Nieuwmarkt, Jan Evertsenstraat, Waterlooplein, Ten Katestraat) zijn iconische Amsterdamse marktlocaties. Het Waterlooplein en de Nieuwmarkt lagen in of nabij de Joodse buurt. * **Marginale notities:** De handgeschreven vinkjes en afkortingen in de rechterkantlijn ("acc.", "bekend", "voorlopig") duiden op een proces van verificatie door ambtenaren. * **Producten:** De lijst toont een breed scala aan handel: van etenswaren (vis, mosselen, fruit) tot textiel (kanten, kousen, damesmode) en huishoudelijke artikelen.

# TRANSCRIPTIE (Bovenaan links) J. v. Druijne S. Engelsman J. Goudketting G. Hanou W.F. Hoekstra

# TRANSCRIPTIE aanvoer 14 Dec In Kalestraat Zoetwatervisch (voorw) van A Fonn . a B Fonn en W Ruiter 80p 40p + 40p. aanvoerders A Fonn <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> || Ik heb alleen vink af laten houden van de aanvoerder doch **niet** van de beide andere aanv...

# TRANSCRIPTIE [Links bovenin:] J. Brouwer

# TRANSCRIPTIE J. F. Bockelman [onderstreept] pl 67. nieuwwijk

# TRANSCRIPTIE J.J. Koentjes. Bloemstraat 62 alhier. R A P P O R T -----------------