J. v. d. Heydenstr

Marktwezen Rapport (proces-verbaal van bevindingen)

Dit rapport is opgesteld door een ambtenaar van het Amsterdamse Marktwezen. Het beschrijft een inspectie op de Albert Cuypmarkt waarbij een onregelmatigheid werd geconstateerd bij de heer L.A. Goldstein. * **De overtreding:** Goldstein verkocht gerookte vis zonder dat hij als erkend kleinhandelaar geregistreerd stond op de verkooplijst van de visafslag. Dit betekende dat hij de vis buiten het officiële distributiekanaal om verhandelde. Tevens was hij niet ingeschreven bij de N.V.K. (Nederlandsch Verbond van Kooplieden), wat in die tijd verplicht was. * **Handhaving:** De inspecteur koos voor een relatief milde aanpak. Omdat de betrokkene claimde "onkundig" te zijn van de regels, is volstaan met een officiële waarschuwing en een verbod op verdere verkoop, mits de vis via de afslag betrokken zou worden. * **Economische details:** De vis werd verkocht voor 1,25 gulden per kilo en was door de verkoper zelf gerookt. In de context van de oorlogseconomie en schaarste was eigen productie en directe verkoop ("buiten de afslag om") streng gereguleerd.

Administratieve lijst / Register van marktkooplieden.

Dit document is een administratieve registratie van markthandelaren in Amsterdam tijdens de Duitse bezetting in de Tweede Wereldoorlog. De lijst is strikt gestructureerd in kolommen: Naam, Geboortedatum, Adres en Artikel (type goederen). Wat opvalt is de overweldigende aanwezigheid van Joodse namen (zoals Agsteribbe, Groenteman, Coppenhagen). In 1941 en 1942 voerden de nazi-bezetters steeds strengere anti-Joodse maatregelen in. Joodse marktkooplieden werden verbannen van de reguliere Amsterdamse markten en gedwongen zich te concentreren op specifieke locaties, waarvan het Waterlooplein de voornaamste was. Deze lijst diende waarschijnlijk als controlemiddel voor de afdeling Marktwezen of de bezettingsautoriteiten.

Handgeschreven lijst op geruit papier (folio-formaat).

* **Structuur:** De lijst is systematisch opgezet met een volgnummer (1-25), de naam van de persoon en het woonadres. * **Afkortingen:** De schrijver gebruikt veelvuldig afkortingen voor straatnamen (str., dwstr., Haarl. dijk) en etages. De 'h' staat voor 'huis' (begane grond), de 'b' voor 'boven' en de Romeinse cijfers (I, II, III) geven de specifieke verdieping aan. * **Handschrift:** Een vlot, geoefend cursief handschrift, kenmerkend voor de eerste helft van de 20e eeuw. De 'h' en 'b' zijn als superscript genoteerd. * **Geografie:** De lijst bevat een dwarsdoorsnede van Amsterdamse wijken: de Jordaan (Lindengracht, Goudsbloemdwarsstraat), West (Bentinckstraat, Bellamy), Noord (Distelweg, Aldebaranstraat) en het Centrum (Nieuwmarkt, Groenburgwal).

Document

Dit document fungeert als een register van wijzigingen ("mutaties") in het bestand van markthandelaars in Amsterdam tijdens de bezetting. De kolomstructuur biedt een gedetailleerd overzicht van de personen: * **Identificatie**: Naam en geboortedatum. * **Locatie**: Woonadres en de specifieke markt waar de handel werd gedreven. De Joubertstraat en Albert Cuypstraat komen veelvuldig voor. * **Economische activiteit**: De verhandelde goederen, variërend van dagelijkse behoeften (vis, brood) tot textiel en luxe-artikelen. * **Tijdslijn**: De datums van uitvoering (1 augustus, 1 september en 1 oktober 1943) wijzen op een systematische, administratieve afhandeling van wijzigingen. Een opvallend kenmerk is de grote aanwezigheid van Joodse familienamen op de lijst (o.a. Cohen, Davidson, Locher, Schenkkan, Zeelander). De term "Ongevoerd" bovenaan is administratief jargon dat in deze context duidt op het verwijderen of afvoeren van de handelaren uit de actieve registers.

Administratieve lijst/register van marktkooplui.

Dit document is een ambtelijke lijst van personen die een vergunning hebben aangevraagd of gekregen voor een vaste staanplaats op Amsterdamse dag- en weekmarkten in het najaar van 1942. * **Structuur:** De lijst is alfabetisch geordend op achternaam. De kolommen geven gedetailleerde informatie over de koopman/vrouw: hun geboortedatum, woonadres, de specifieke markt waarvoor de aanvraag geldt (bijv. A.C. straat voor Albert Cuypstraat, J.C. straat voor Jan van Galenstraat/Jan Evertsenstraat context), de datum van aanvraag en het type handelswaar. * **Artikelen:** Er is een grote variëteit aan handel te zien, variërend van basisbehoeften zoals "groenten en fruit", "visch" en "schoenen" tot "ongeregelde goederen" en "tweedehands boeken". Opvallend is de frequente vermelding van "mosselen", wat duidt op seizoensgebonden handel. * **Doorhalingen:** Veel regels zijn met pen of potlood doorgestreept. Dit suggereert dat deze specifieke aanvragen zijn ingetrokken, geweigerd, of dat de vergunninghouder is verplaatst/vervangen. * **Administratieve instantie:** De afkorting "S.Z. & Polit." in de koptekst verwijst naar de afdelingen Sociale Zaken en Politie, die in die tijd belast waren met het toezicht op de marktorde en de uitgifte van vergunningen.

Document

* **Structuur:** Het document is een alfabetische lijst (sectie K t/m V) van mannelijke personen. De gegevens zijn gestructureerd in vijf kolommen die essentieel zijn voor identificatie. * **Stempel "LANDWEER":** De paarse stempel bovenaan wijst mogelijk op een koppeling met de Landweer (een voormalig onderdeel van de Nederlandse krijgsmacht), maar in de context van 1940-1945 kan het ook duiden op een specifieke werkverschaffing of een administratieve afdeling binnen een grotere organisatie. * **Demografie:** De overgrote meerderheid is "Nederlander". Eén persoon (Siegmond Ferdinand Sonnenberg) staat genoteerd als "STATENLOOS". De geboorteplaatsen variëren van New York en Berlijn tot Antwerpen, hoewel de meeste personen in Amsterdam zijn geboren. * **Handschrift:** Er zijn twee verschillende handen zichtbaar; de hoofdinvoer in een cursief lopend schrift en latere toevoegingen/correcties (zoals adressen en Romeinse cijfers voor verdiepingen) in een iets blokkiger schrift. * **Annotaties:** De Romeinse cijfers (I, II, III) en "hs" (huis) achter de adressen duiden op de specifieke woonlaag in Amsterdamse panden. Sommige namen zijn licht onderstreept of voorzien van vinkjes, wat duidt op een controleproces.

# TRANSCRIPTIE J. Jordens. p/a Joh v. d. Heydenstraat 138 III A’dam. Verzoeke zoo spoedig mogelijk met officiële stukken te komen bij Bedrijfschef v/h Marktwezen betreffende ander toezicht stellen van Uw zoon. [in rood potlood:] 17/107/3 [onderstreept symbool, lijkt op een 'M'] [in inkt:] 8/1/’42 HG

# TRANSCRIPTIE De Weledb Heer Directeur v. d. Marktwezen J v Galenstr. 14 A. dam.

# TRANSCRIPTIE Den Heer P. Hoekhouder v. Marktwezen. Jan v. Galenstraat 14.

# TRANSCRIPTIE [Handgeschreven in blauwe inkt]: verzonden [onleesbaar, mogelijk paraaf] 18/2/2 M. RP. "Ventvergunningen Joodsche Venters" 3. Februar 1944. Herrn G. Wedekind Treuhänder Omnia Treu- handgesellschaft M.B.H. Waltersinge...

M. de Haan.