Handgeschreven brief met ambtelijke aantekeningen en stempels. 19 september 1944. Mevr. Wolkers, Haarlemmerdijk 33 II, Amsterdam. Wel Edele Heer Directeur der Marktwezen, Amsterdam. Amsterdam 19/9 '44

Wel Edele Heer Directeur der Marktwezen
Hierbij deel ik u mede als dat mijn man G. L. Wolkers.
Standplaats 20 op het waterlooplein de plaats in wil trekken
daar hij naar Duitschland te werkgesteld is. En nu staan er
anderen menschen op zijn plaats. Dus hopende dat u zoo welwillend
wil zijn.

Hoogachtend,
Mvr. Wolkers.
Haarlemmerdijk 33 II
alhier

[Aantekeningen en stempels:]
* (Bovenaan in rood): 4
* (Links midden, doorgehaald): afvoer 3-10-'44 [paraf]
* (Rechts midden): Oproepen 3-10-'45 de Haan [paraf] 10/10 9.30 [?]
* (Onderaan paars stempel): № 30/49/1 M.1944 26/9
* (Onderaan rechts): 2e halfjaar '44 betaald.
* (Onderaan rechts): M. van Montenaken, ons advies
* (Onderaan rechts): de Haan 10/10 '44 In deze brief verzoekt Mevrouw Wolkers namens haar echtgenoot, G.L. Wolkers, om zijn marktstandplaats (nummer 20) op het Waterlooplein in Amsterdam op te geven ("in te trekken"). De reden hiervoor is dwingend: haar man is in het kader van de Arbeitseinsatz tewerkgesteld in Duitsland. Ze merkt op dat er inmiddels al andere mensen op zijn plek staan.

De ambtelijke krabbels tonen de afhandeling van het verzoek. Er is genoteerd dat de marktgelden voor het tweede halfjaar van 1944 reeds betaald zijn. De term "afvoer" met de datum 3 oktober 1944 duidt op het administratief verwijderen van de heer Wolkers als standplaatshouder. Interessant is de latere aantekening "Oproepen 3-10-'45", wat suggereert dat de zaak na de bevrijding opnieuw werd bekeken, mogelijk om de rechten op de standplaats te herstellen. De brief is geschreven in september 1944, een turbulente tijd in bezet Nederland. Terwijl het zuiden van het land werd bevrijd, bleef Amsterdam onder Duits bewind en begon de periode die zou leiden tot de Hongerwinter.

De vermelding "naar Duitschland te werkgesteld" verwijst naar de gedwongen tewerkstelling van Nederlandse mannen in de Duitse oorlogsindustrie. Dit document is een direct bewijs van hoe deze grootschalige maatregel ingreep in het dagelijks leven en de broodwinning van gewone burgers, zoals markthandelaren op het Waterlooplein. Het Waterlooplein was van oudsher een centrale plek voor de Amsterdamse handel, maar de dynamiek daar was door de bezetting en de deportatie van Joodse Amsterdammers (die een groot deel van de marktbevolking vormden) al drastisch en tragisch veranderd.